Comparing the Financial Flexibility and Risk Management Performance of Participation and Conventional Banks Using Data Envelopment Analysis (DEA)

This study comparatively examines the financial flexibility and risk management performance of participation and conventional banks operating in Türkiye over the period 2019–2023 within an input-oriented Data Envelopment Analysis (DEA) framework. By employing the CCR (constant returns to scale) and BCC (variable returns to scale) models together, the study distinguishes overall technical efficiency, pure technical efficiency, and scale efficiency across a sample of six banks, comprising three participation banks and three conventional banks. In line with the intermediation approach, funding costs, personnel expenses, and total assets are included as inputs; loan volume and net profit are treated as desirable outputs; and the non-performing loan (NPL) ratio is incorporated as an undesirable output. In addition, DEA efficiency scores are interpreted together with selected indicators of financial flexibility and risk management, including capital adequacy, liquidity coverage, leverage, funding structure, and profitability.

The findings show that conventional banks outperform participation banks in both CCR and BCC scores, indicating stronger overall technical efficiency and pure technical efficiency. The scale-efficiency results further reveal that conventional banks operate closer to the most productive scale size, whereas participation banks display a persistent scale mismatch despite relatively acceptable BCC levels. At the same time, participation banks exhibit higher capital adequacy ratios, stronger liquidity buffers, and slightly higher leverage ratios, suggesting a more conservative risk posture and greater shock-absorption capacity. However, their higher NPL ratios and lower profitability limit their ability to convert prudential strength into sustainable growth and scale economies. The Malmquist total factor productivity analysis also indicates productivity growth for all banks during the sample period, with technological change emerging as the main driver. Overall, the results point to a trade-off between efficiency–profitability and resilience–flexibility across the two banking models and provide policy-relevant implications for strengthening participation banking within Türkiye’s dual banking system.

Bu çalışma, 2019–2023 döneminde Türkiye’de faaliyet gösteren katılım ve konvansiyonel bankaların finansal esneklik ve risk yönetimi performanslarını girdi odaklı Veri Zarflama Analizi (VZA) çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. CCR (sabit getiri) ve BCC (değişen getiri) modelleri birlikte kullanılarak genel teknik etkinlik, saf teknik etkinlik ve ölçek etkinliği ayrıştırılmış; üç katılım ve üç konvansiyonel bankadan oluşan örneklem analiz edilmiştir. Çalışmada aracılık yaklaşımı benimsenmiş; fonlama maliyetleri, personel giderleri ve toplam aktifler girdi; kredi hacmi ve net kâr istenen çıktı; takipteki kredi oranı (TKO) ise istenmeyen çıktı olarak modele dâhil edilmiştir. Ayrıca etkinlik skorları, sermaye yeterliliği, likidite karşılama oranı, kaldıraç, fonlama yapısı ve kârlılık göstergeleriyle birlikte değerlendirilmiştir.

Bulgular, konvansiyonel bankaların CCR ve BCC skorları bakımından katılım bankalarına göre daha yüksek performans sergilediğini, dolayısıyla genel teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik açısından daha güçlü bir konumda bulunduğunu göstermektedir. Ölçek etkinliği sonuçları, konvansiyonel bankaların en verimli ölçek düzeyine daha yakın çalıştığını; katılım bankalarında ise kabul edilebilir BCC düzeylerine rağmen kalıcı bir ölçek uyumsuzluğu bulunduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık katılım bankalarının daha yüksek sermaye yeterliliği, güçlü likidite tamponları ve nispeten daha yüksek kaldıraç oranları ile daha ihtiyatlı bir risk duruşuna ve daha yüksek şok emme kapasitesine sahip olduğu görülmektedir. Ancak daha yüksek TKO oranları ve daha düşük kârlılık, bu ihtiyatlı bilanço yapısının sürdürülebilir büyüme ve ölçek ekonomilerine dönüştürülmesini sınırlandırmaktadır. Malmquist toplam faktör verimliliği analizi, dönem boyunca tüm bankalarda verimlilik artışı olduğunu ve bu artışın temel itici gücünün teknolojik değişim olduğunu göstermektedir. Genel olarak bulgular, iki bankacılık modeli arasında etkinlik–kârlılık ile dayanıklılık–esneklik eksenlerinde belirgin bir farklılaşma bulunduğunu ortaya koymakta ve Türkiye’nin ikili bankacılık sistemi içinde katılım bankacılığının güçlendirilmesine yönelik politika yapıcılar açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır.