Araştırma Makalesi

İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Cilt: 15 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmada, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin İngilizce dersine yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden olan genel tarama modeli kullanılarak tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle ilkokul düzeyinde yabancı dil öğretimi ve tutum kavramına ilişkin alanyazın incelemesi kapsamlı bir şekilde yapılmış; öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal özelliklerini yansıtabilecek tutum ifadeleri belirlenmiştir. Oluşturulan maddeler, ölçme ve değerlendirme, eğitim bilimleri ve İngilizce eğitimi alanlarında uzmanların görüşlerine sunulmuş; Lawshe tekniği kullanılarak kapsam geçerliği açısından değerlendirilmiş ve uzman geri bildirimleri doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Ölçek, öğrencilerin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak üçlü Likert tipi (Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum) şeklinde hazırlanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) için 318 ilkokul öğrencisinden elde edilen veriler kullanılırken; doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için farklı örneklem grubundan elde edilen veriler (n = 267) kullanılmıştır. AFA neticesinde ölçeğin “Duyuşsal, Bilişsel ve Davranışsal” olmak üzere üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve toplamda 12 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Üç faktörlü bu yapı, toplam varyansın %56.795’ini açıklamaktadır. DFA sonuçları incelendiğinde CMIN/df, RMSEA, CFI, TLI ve RMR uyum indekslerine göre geliştirilen bu yapının iyi düzeyde uyum gösterdiği ortaya konulmuştur. Ölçeğin geneline ilişkin Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.842 olarak hesaplanmıştır. Bu değer ölçeğin genel güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra madde-toplam korelasyonları ve alt–üst %27 grup karşılaştırmaları sonuçları, ölçek maddelerinin ayırt edici özellikte olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda geliştirilen ölçeğin, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin İngilizce dersine yönelik tutumlarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu; özellikle ilkokul düzeyinde yapılacak tutum araştırmalarında ve sınıf içi uygulamalarda kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Geçerlilik, Güvenirlik, İlkokul, İngilizce, Tutum Ölçeği

Etik Beyan

Bu çalışmada, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile belirlenen kurallara uygun hareket edilmiştir. Araştırma sürecinde intihal, sahtecilik, veri tahrifi, tekrar yayım, dilimleme ve haksız yazarlık dâhil olmak üzere hiçbir etik ihlale başvurulmamıştır. Başka çalışmalardan yararlanılan tüm veri, fikir, yöntem ve sonuçlara bilimsel atıf kurallarına uygun şekilde yer verilmiştir. Etik kurul onayı gerektiren durumlarda ilgili onaylar alınmış, yasal ve idari izinler temin edilmiştir. Bu beyan ile, çalışmanın tamamen kendi emeğimle hazırlandığını ve etik ilkelere uygun olarak yürütüldüğünü taahhüt ederim.

Kaynakça

  1. Alagözlü, N. (2017). Türkiye’de İngilizce öğretmeni yetiştirme sorunları. Türk Bilig, 34, 241–248.
  2. Aşan, Ö., & Aydın, E. M. (2006). Örgütsel davranış. Arıkan Basımevi.
  3. Barkaoui, K. (2025). The relationship between English language proficiency test scores and academic achievement: A longitudinal study of two tests. Language Testing, 42(2), 213–235. https://doi.org/10.1177/02655322251319284
  4. Baş, G. (2012). İlköğretim İngilizce dersine yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 4(2), 411–426.
  5. Başar, İ. E. (1991). Örgütsel davranış: İnsanın üretim gücü. Gül Yayınevi.
  6. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
  7. Buzick, H. M., Wolf, R. M., & Ballard, M. (2024). Achievement and growth on English language proficiency and content assessments for English learners in elementary grades. Educational Assessment, 29(1), 15–34. https://doi.org/10.1080/10627197.2023.2277544
  8. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  9. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (23. ed.). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789756802748
  10. Cihanoğlu, M. O. (2008). Alternatif değerlendirme yaklaşımlarından öz ve akran değerlendirmenin işbirlikli öğrenme ortamlarında akademik başarı, tutum ve kalıcılığa etkileri (Tez No. 220307) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Kaynak Göster

APA
Ercan, B., & Hamurcu, G. C. (2026). İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1559-1578. https://doi.org/10.15869/itobiad.1884746
AMA
1.Ercan B, Hamurcu GC. İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. itobiad. 2026;15(2):1559-1578. doi:10.15869/itobiad.1884746
Chicago
Ercan, Belkıs, ve G. Candan Hamurcu. 2026. “İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 (2): 1559-78. https://doi.org/10.15869/itobiad.1884746.
EndNote
Ercan B, Hamurcu GC (01 Haziran 2026) İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 2 1559–1578.
IEEE
[1]B. Ercan ve G. C. Hamurcu, “İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”, itobiad, c. 15, sy 2, ss. 1559–1578, Haz. 2026, doi: 10.15869/itobiad.1884746.
ISNAD
Ercan, Belkıs - Hamurcu, G. Candan. “İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15/2 (01 Haziran 2026): 1559-1578. https://doi.org/10.15869/itobiad.1884746.
JAMA
1.Ercan B, Hamurcu GC. İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. itobiad. 2026;15:1559–1578.
MLA
Ercan, Belkıs, ve G. Candan Hamurcu. “İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 15, sy 2, Haziran 2026, ss. 1559-78, doi:10.15869/itobiad.1884746.
Vancouver
1.Belkıs Ercan, G. Candan Hamurcu. İlkokul Öğrencilerinin İngilizce Dersine Yönelik Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. itobiad. 01 Haziran 2026;15(2):1559-78. doi:10.15869/itobiad.1884746