Araştırma Makalesi

Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme

Cilt: 15 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Sürdürülebilirlik, yalnızca bireysel bir farkındalık meselesi olmayıp toplumsal ve kurumsal bağlamlar içinde şekillenen, paylaşılan ve yeniden üretilen bir değerler ve eylemler bütünüdür. Bu çerçevede yükseköğretim kurumları, öğrencilerin sürdürülebilirlik bilgisini gündelik yaşam pratiklerine dönüştürebildikleri iletişimsel ve kültürel bir zemin sunarak sürdürülebilirliğin toplumsallaşma sürecinde kritik bir işlev üstlenmektedir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin sürdürülebilirlik okuryazarlığı, kampüs iletişim süreçlerine ilişkin algıları ve iletişimsel eylem düzeylerinin sürdürülebilir gündelik pratikler üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.

Nicel araştırma deseninin benimsendiği çalışmada, 2025–2026 akademik yılı güz döneminde İstanbul’da bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören 359 öğrenciden anket yöntemiyle elde edilen veri t-testi, varyans analizi ve regresyon modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada sürdürülebilirlik okuryazarlığı çevresel, toplumsal ve ekonomik boyutlara ilişkin kavramsal bilgi üzerinden ele alınırken; iletişimsel eylem öğrencilerin sürdürülebilirlik konularında bilgi edinme, değerlendirme ve paylaşma eylemleri üzerinden ölçülmüştür.

Bulgular, öğrencilerin sürdürülebilirliğe atfettikleri önemin üniversite öncesi döneme kıyasla anlamlı biçimde arttığını göstermektedir. Bununla birlikte, sürdürülebilirlik bilgisinin tek başına sürdürülebilir gündelik pratikleri anlamlı düzeyde etkilemediği görülmüştür. Kampüs içi iletişime ilişkin algı ve iletişimsel eylem ise sürdürülebilir davranışların en güçlü belirleyicileri olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, sürdürülebilirlik farkındalığının gündelik pratiklere dönüşümünde iletişimsel süreçlerin belirleyici rolünü vurgulayarak sürdürülebilirlik iletişimi literatürüne ampirik bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı, İletişimsel Eylem, Çevreci Davranış, Yükseköğretimde Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik İletişimi

Kaynakça

  1. Abo-Khalil, A. G. (2024). Integrating sustainability into higher education challenges and opportunities for universities worldwide. Heliyon, 10(9), e29946. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29946
  2. Acuner, E., Maçin, K. E., Özcan, F. K., Karabulut, A. E., Mutlu, B. K., & Ata, L. D. (2023). Üniversitelerde sürdürülebilirlik çalışmaları: İstanbul Teknik Üniversitesi örneği. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 111-120. https://izlik.org/JA88YF27CT
  3. Aguirre Sánchez, L., Roa-Díaz, Z. M., Gamba, M., Grisotto, G., Moreno Londoño, A. M., Mantilla-Uribe, B. P., Rincón Méndez, A. Y., Ballesteros, M., Kopp-Heim, D., Minder, B., Suggs, L. S., & Franco, O. H. (2021). What influences the sustainable food consumption behaviours of university students? A systematic review. International Journal of Public Health, 66, 1604149. https://doi.org/10.3389/ijph.2021.1604149
  4. Akeel, U., Bell, S., & Mitchell, J. E. (2019). Assessing the sustainability literacy of the Nigerian engineering community. Journal of Cleaner Production, 212, 666-676. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.12.089
  5. Akinsemolu, A. A., & Onyeaka, H. (2025). The role of green education in achieving the sustainable development goals: A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 210, 115239. https://doi.org/10.1016/j.rser.2024.115239
  6. Ali, E. B., & Anufriev, V. P. (2020). Towards environmental sustainability in Russia: Evidence from green universities. Heliyon, 6(8), e04719. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e04719
  7. Annelin, A., & Boström, G.-O. (2022). An assessment of key sustainability competencies: A review of scales and propositions for validation. International Journal of Sustainability in Higher Education, 24(9), 53-69. https://doi.org/10.1108/IJSHE-05-2022-0166
  8. Ayas, M. Ö., Bal, P., Bük, T. B., Tiftikçigil, B. Y., & Fındıklı, M. A. (2022). Sürdürülebilir kalkınma bağlamında uluslararası üniversite sıralama indeksleri ve Türkiye’deki üniversiteler. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(1), 331-349. https://doi.org/10.31671/doujournal.1035962
  9. Barnes, N. (2014). Institutional attempts to measure student sustainability knowledge. Sustainability: The Journal of Record, 7(2), 104-108. https://doi.org/10.1089/SUS.2014.9803
  10. Bekaroo, G., Bokhoree, C., Ramsamy, P., & Moedeen, W. (2019). Investigating personal carbon emissions of employees of higher education institutions: Insights from Mauritius. Journal of Cleaner Production, 209, 581-594. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.10.238

Kaynak Göster

APA
Geysi, N. (2026). Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(3), 2352-2377. https://doi.org/10.15869/itobiad.1906757
AMA
1.Geysi N. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. itobiad. 2026;15(3):2352-2377. doi:10.15869/itobiad.1906757
Chicago
Geysi, Nilüfer. 2026. “Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 (3): 2352-77. https://doi.org/10.15869/itobiad.1906757.
EndNote
Geysi N (01 Eylül 2026) Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 3 2352–2377.
IEEE
[1]N. Geysi, “Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme”, itobiad, c. 15, sy 3, ss. 2352–2377, Eyl. 2026, doi: 10.15869/itobiad.1906757.
ISNAD
Geysi, Nilüfer. “Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15/3 (01 Eylül 2026): 2352-2377. https://doi.org/10.15869/itobiad.1906757.
JAMA
1.Geysi N. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. itobiad. 2026;15:2352–2377.
MLA
Geysi, Nilüfer. “Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 15, sy 3, Eylül 2026, ss. 2352-77, doi:10.15869/itobiad.1906757.
Vancouver
1.Nilüfer Geysi. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı ve İletişimsel Eylem: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. itobiad. 01 Eylül 2026;15(3):2352-77. doi:10.15869/itobiad.1906757