Soğuk Savaş’ın Taşra Basınındaki Çerçeveleri: Muş Altınova Gazetesi’nde Kore Savaşı, Amerika İmgesi ve Anti-Komünist Söylem (1953–1954)

This article examines how Muş Altınova, a local newspaper published in the eastern Turkish province of Muş, framed Cold War-related news between 1953 and 1954. Rather than treating the provincial press as a medium confined to local affairs, the study approaches it as a site where global political antagonisms were translated for local readers through specific interpretive frames. The analytical corpus comprises 33 news items and commentaries appearing in 26 separate issues identified through a page-by-page screening of the 1953–1954 issues available in the Periodicals Archive of the National Library of Türkiye. The texts were classified under three main axes: the Korean War/Korean Armistice, the image of the United States/Western alliance, and anti-communist threat discourse. Methodologically, the study combines qualitative content analysis with framing analysis. It examines how the newspaper defined problems, represented actors, attributed causes, produced moral evaluations, constructed threat narratives, and implied possible solutions. The findings show that the Korean War was framed through the discourse of the “free world,” the presence of Turkish soldiers, the United Nations, armistice diplomacy, and postwar reconstruction. The United States was represented positively through the images of aid, peace, technology, education, development, and security, whereas communism was associated with oppression, escape, crisis, secrecy, moral disorder, and the threat of war. By focusing on Muş Altınova, the article demonstrates that Cold War news frames circulated not only in the national press but also in the everyday news world of the provincial press. The study contributes to the literature on Turkish press history and Cold War media culture by showing how a local newspaper connected global conflicts with local expectations of development, modernization, and security.

Bu çalışma, Muş’ta yayımlanan Muş Altınova gazetesinin 1953–1954 yıllarında Soğuk Savaş’a ilişkin haberleri hangi çerçeveler içinde sunduğunu incelemektedir. Araştırma, taşra basınının yalnızca yerel sorunları aktaran sınırlı bir mecra olmadığını; aynı zamanda küresel siyasal karşıtlıkları yerel okur için anlamlandıran bir kamusal alan işlevi gördüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Analiz korpusu, Millî Kütüphane Süreli Yayınlar Arşivi’nde erişilebilen nüshaların taranmasıyla belirlenen, 26 ayrı nüshada yer alan 33 haber ve yorumdan oluşmaktadır. Metinler Kore Savaşı/Kore Ateşkesi, Amerika imgesi/Batı ittifakı ve anti-komünist tehdit dili eksenlerinde sınıflandırılmıştır. Yöntem olarak nitel içerik analizi ve çerçeveleme analizi birlikte kullanılmış; haberlerde problem tanımı, aktör temsili, nedensel yorum, ahlaki değerlendirme, tehdit dili ve çözüm imaları incelenmiştir. Bulgular, Altınova’da Kore Savaşı’nın “hür dünya” anlatısı, Türk askerlerinin varlığı, Birleşmiş Milletler, ateşkes diplomasisi ve savaş sonrası yeniden inşa çerçeveleriyle sunulduğunu göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri yardım, barış, teknoloji, eğitim, kalkınma ve güvenlik imgeleriyle olumlu bir aktör olarak temsil edilirken; komünizm baskı, kaçış, kriz, gizlilik, ahlaki bozulma ve savaş tehdidiyle ilişkilendirilmiştir. Gazetede yerel hastane, mesken, yol, tarım ve belediye haberleriyle Kore, Amerika, Sovyetler Birliği ve atom enerjisi haberlerinin aynı sayfa düzeni içinde yer alması, küresel gelişmelerin yerel kalkınma ve modernleşme beklentileriyle birlikte okunduğunu göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, Soğuk Savaş haber dilinin yalnızca ulusal basında değil, taşra basınının gündelik haber evreninde de dolaşıma girdiğini ortaya koymaktadır. Muş Altınova örneği, yerel basının küresel gelişmeleri yerel kamusal alan, güvenlik algısı ve Demokrat Parti döneminin Batı’ya yakınlaşma atmosferi içinde nasıl anlamlandırdığını göstererek Türkiye’de basın tarihi ve Soğuk Savaş çalışmaları literatürüne merkez dışı bir katkı sunmaktadır. Böylece taşra basını perspektifi de görünürleşmektedir.