Nakşî-Halidî Şeyhi Hasan Hilmi Dağıstanî’nin Hayatı, Eserleri ve Nefs ile İlgili Görüşleri

Hasan Hilmi Daghistani, a sheikh of both Naqshi-Khalidi and Shazeli sufi order is one of the scholars and sufis living in the region of Daghistan, the North Caucasus in the 19th and 20th centuries. Nakshi-Khalidi sheikhs and disciples organized a resistance movement against invasion of Russia at Daghistan and Chechnya. Russians called this resistance as muridism.

The factor that prevented the Soviet Union from accomplishing their policies to access to the warm waters was the guidance of Nakshi-Khalidi sheikhs in the North Caucasus. Hasan Hilmi Daghistani was one of these sheiks who raised awareness among the people. In this study, we will deal with the biography of Hasan Hilmi Daghistani, his works and his sufi views. Since he was a nterpretationsprolific author, he commented upon many issues of Sufism in his works. However, we will only discuss his biography, his works and especially his ideas about the meaning and the importance of jihad against self (nafs). 

Nakşî-Halidî ve Şâzelî Tarikatı şeyhi olan Hasan Hilmi Dağıstanî, 19. ve 20. yüzyılda Kuzey Kafkasya’nın Dağıstan bölgesinde yaşamış âlim ve mutasavvıflardan biridir. Bilindiği gibi Dağıstan’da ve Çeçenistan’da Rus istilasına karşı Nakşî-Halidi şeyh ve müritleri tarafından organize edilen bir direniş hareketi başlamıştır. Ruslar, bu direnişleri “müridizm” olarak isimlendirmişlerdir. Rusların asırlarca sıcak denizlere inme politikasına ket vuran, engelleyen Kuzey Kafkasyalılara bu bilinci veren Nakşî-Halidî şeyhleridir. O şeyhlerden birisi de Hasan Hilmi Dağıstanî’dir.

Bu tebliğimizde, Hasan Hilmi Dağıstanî’nin hayatı, eserleri ve görüşleri üzerinde durulacaktır. Müellifimiz çok velüd bir sufi olduğundan, tasavvuf ilminin birçok konusunu eserlerinde izah etmektedir. Onun bütün görüşlerini bu kısa tebliğimizde ele alıp değerlendirmemiz mümkün olmadığından biz bu çalışmamızda kısaca hayatı, eserleri ve özellikle “nefs ile cihad” ın anlam ve önemi ile ilgili görüş ve düşüncelerini değerlendireceğiz.