Dînî Hitâbette Etimolojik Tahlillerin Kullanımı
Öz
Meşhur müfessirlerden Fahruddin er-Râzî (ö. 606/1210) kelimelerin taşıdıkları anlamları tespit etmede en mükemmel yöntemin etimolojik tahlil, yani onların kökenlerini araştırmak olduğunu söyler. Çünkü ancak bu yolla kelimenin taşıdığı anlam hakkında doğru bir kanaate sahip olunabilir. Etimolojik araştırma o kelimenin manasının zihinlere doğru bir şekilde yerleştirilebilmesi noktasında da büyük bir işlev görür. Özellikle ıstılâhî manalara sahip olan kelimeler için bu geçerlidir. Şöyle ki, Arap tavşanı olarak bilinen tarla faresi ile münâfığın, karanlık gece ve denizin örtücülüğüyle kâfirin, tozu toprağı temizleyen bir sonbahar yağmuruyla Ramazan ayının nasıl bir ilişkisi olduğunu anlamanın yolu bu etimolojik tahlillerden geçmektedir. Elinizdeki çalışma, bahsi geçen bu tahlillerin dînî hitâbette kullanımı hakkındadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksan, Doğan, Her Yönüyle Dil, 5. baskı (3 cilt bir arada), Ankara, Türk Dil Kurumu Yay., 2009,
- Ateş, Süleyman, Yüce Kurʽân’ın Çağdaş Tefsiri, I-XII, Yeni Ufuklar Neşriyat, 1988,
- Beyhakî, Ebûl’-Hasen, Ezâhîru’r-Riyâz, İstanbul Süleymaniye Ktp, Şehit Ali Paşa, no: 2589,
- Buhârî, Muhammed b. İsmâil, el-Camiʿü’s-Sahîh, tahkik: Muhammed Züheyr b. Nâsır en-Nâsır, I-IX , Dâru Tavku’n-Necât , 1422,
- Câhız, ‘Amr b. Bahr, el-Beyân ve’t-Tebyin, tahkik: Abdüsselâm Hârûn, 7. baskı, Kâhire: Mektebetü’l-Hancî, 1418/1998,
- Cürcânî, Seyyid Şerîf, Kitâbü’t-Taʻrîfât, tahkik: Muhammed Abdurrahmân el-Merʿaşlî, Beyrut: Dâru’n-Nefâis, 1424/2003,
- Çakan, İsmail Lütfi, Dînî Hitâbet, 7. baskı, İstanbul: İFAV, 2009,
- Çetin, Abdurrahman, Hitâbet ve İrşâd, Genişletilmiş 2. baskı, Bursa: Emin Yayınları, 2008,
- Dîvânü’n-Nâbiğatü’z-Zübyânî, tahkik: Muhammed Ebû’l-Fadl İbrahim, 2. baskı, Dâru’l-Me‘ârif, ts.,
- Ebû’l-Bekâ, el-Kefevî, Külliyât, 2. baskı, nşr: Adnan Derviş, Muhammed Mısrî, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1419/1998,