Hayrettin Ziya Taluy’un “Küçük Bir Gezginin Serüvenleri” Serisinde Anadolu’nun Temsili
Öz
Cumhuriyet’in ilanının ardından, yönetici kadrolar ulusal bir dil ve tarih anlayışı üretmeye gayret ettikleri kadar, sınırları çok taze çekilmiş toprakların da ulusal bilince sahip, modern sakinleri tarafından “vatan” olarak benimsenmesine özen gösteriyorlardı. Bu amaçla yeni rejimin ilk yıllarında coğrafya kongreleri düzenlenmiş, ders müfredatları millileştirilmiş; bir yandan imparatorluk bakiyesinin haritaları çıkartılırken diğer yandan saha çalışmaları yürütülmüştür. Bu makalede incelenen Cumhuriyet rejiminin ilk yetişmiş bürokratlarından Hayrettin Ziya Taluy da (1905-1945) küçük okurlar için kaleme aldığı beş romandan oluşan “Küçük Bir Gezginin Serüvenleri” serisinde Cumhuriyet’in tasarladığı “vatan imgesi”ni ve “ideal çocuk” pedagojisini birlikte işlemiştir.
Bu makale, Hayrettin Ziya Taluy’un “Küçük Bir Gezgin'in
Serüvenleri” serisinde Anadolu’nun doğal bir çevre olarak değil, harita
üzerinde “mahdut” bir vatan olarak temsil edilmesini ve bunun resmi ideolojiden
yansımalarını incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
Hayrettin Ziya Taluy,çocuk romanları,ideal çocukluk,coğrafya,vatan,doğa
Kaynakça
- Birinci Türk Tarihi Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, Ankara: Maarif Vekâleti, 1932.
- Dilmen, İbrahim Necmi, “Güneş-Dil Teorisinin Ana Hatları”, Üçüncü Türk Dil Kurultayı, Tezler Müzakere Zabıtları, İstanbul: Devlet Basımevi, 1937.
- Durgun, Sezgi, Memalik-i Şahane’den Vatan’a, 1. bs., İstanbul: İletişim Yayınları, 2011.
- Kaplan, İsmail, Türkiye’de Milli Eğitim İdeolojisi ve Siyasal Toplumsallaşma Üzerindeki Etkisi, 7. bs., İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
- Lacoste, Yves, Coğrafya Her Şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar, çev. Selim Sezer, 1. bs., İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2014.
- Öztan, Güven Gürkan, Türkiye’de Çocukluğun Politik İnşası, 1. bs., İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2011.
- Taluy, Hayrettin Ziya, Küçük Bir Gezginin Serüvenleri Beşinci Kitap, Erzurum’dan Ankara’ya, 2. bs., Ankara: Çocuk Esirgeme Kurumu, 1945.
- Taluy, Hayrettin Ziya, Küçük Bir Gezginin Serüvenleri Birinci Kitap, Karadeniz Kıyılarında, 2. bs., Ankara: Çocuk Esirgeme Kurumu, 1944.
- Taluy, Hayrettin Ziya, Küçük Bir Gezginin Serüvenleri Dördüncü Kitap, Ağrı Dolaylarında, 2. bs., Ankara: Çocuk Esirgeme Kurumu, 1944.
- Taluy, Hayrettin Ziya, Küçük Bir Gezginin Serüvenleri İkinci Kitap, Hopa’ya Doğru, 2. bs., Ankara: Çocuk Esirgeme Kurumu, 1944.