Ahmed el-Ezherî ve Sudan Mehdi’si Hakkındaki Risalesi

Ahmed el-Ezherî XIX. yüzyılın sonlarına doğru vefat etmiş Sudanlı bir din âlimidir. Yaşadığı dönemde Sudan çok önemli dinî-politik olaylara sahne olmuştur. 1881 yılında Muhammed Ahmed mehdilik iddiası ile ortaya çıkmış ve mücadelesi bugüne değin Sudan tarihine yön veren önemli olaylardan birisi olmuştur. Osmanlı-Mısır idaresi bu dinî-politik harekete karşı hemen tepki vermiş ve isyanın sınırlarının genişlemesini önlemeye çalışmıştır. Osmanlı idaresi, isyana karşı sadece askerî sahada tepki göstermekle kalmamış aynı zamanda karşı-propaganda çabasına girişerek Muhammed Ahmed’in etkisini zayıflatmaya çalışmıştır. Bu amaçla din adamlarına risaleler yazdırmış ve Muhammed Ahmed’in sahte mehdi (mütemehdi) olduğu vurgulamıştır. Ahmed el-Ezherî bu amaçla risale yazanlardan birisidir ve eseri dil ve yöntemi ile geniş halk kitlelerini etkilemiştir.

Ahmed al-Azhari is a Sudanese religious scholar has died towards the end of the XIX. century. While he was living, Sudan has been the scene of many important religious-political events. Mohammed Ahmed emerged with the claim of mahdi in 1881 and and his struggles has become one of the major events that shaped the history of Sudan until today. Ottoman-Egyptian administration responded quickly against this religious-political movement and tried to prevent the expansion of the revolt. Ottoman administration did not react only in the military field against the rebellion, had tried to weaken the impact of Mohammed Ahmed by adverse propaganda. For this purpose, Ottoman administration dictated risalas by religious scholars and in this risalas has been emphasized that Muhammad Ahmad is pseudo mahdi. Ahmed Al-Azhari is one of the author who wrote to realize this purpose and his work has influenced the masses with its language and method.