Feminizmin Modern Dönem Kur'an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme

Arif Korkmaz

doi:10.15869/itobiad.297611

TR EN

Feminizmin Modern Dönem Kur'an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme

Öz

Bu makale, modern dönemde ortaya çıkmış felsefi, siyasi ve toplumsal bir hareket olan feminizmin çağdaş dönem Kur’an tefsiri üzerindeki etkileri konusunda bazı örneklere yer vererek tefsir faaliyetlerinin çağdaş düşünce akımlarından etkilenme şekillerini feminizm bağlamında tartışmaya çalışacaktır. Daha çok Batıda gelişen feminist hareketlerin İslam dünyasını da etkilediği bilinmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada, feminizmin etkisiyle ortaya çıktığı düşünülen ve genellikle “feministler” ve “kadınlar” tarafından yapılan bazı yeni yorum denemelerinden bahsedilecek ve bir tür “feminist yorum/hermenötik” akımından söz edilip edilemeyeceği sorgulanacaktır. Bu arada, eğer “tefsir sosyolojisi”, ayetlere getirilen yorumların, müfessirin içinde bulunduğu bireysel, tarihsel, toplumsal, kültürel, düşünsel, bilimsel, bölgesel, dönemsel… bağlamlardan nasıl etkilendiğini tespit etmeye çalışan bir araştırma alanı olarak tanımlanırsa, bu makale feminizmin modern dönem Kur’an tefsiri üzerindeki etkilerini sorguladığı için bir tür “tefsir sosyolojisi” çabası olarak da görülebilir.

Anahtar Kelimeler

Tefsir,feminizm,tefsir sosyolojisi

Kaynakça

Ali, Kecia (2015). Cinsel Ahlak ve İslam: Kur’an, Hadis ve Hukuk Üzerine Feminist Düşünceler. Çev.: A. B. Baloğlu. İstanbul: İletişim
Aydar, Hidayet (2015). Hanım Müfessirler. İstanbul: Ensar Neşriyat
Badran, Margot (2002). “Feminism and the Qur’an”. Encyclopaedia of the Qur’an, Vol. II. Leiden–Boston: Brill, pp. 199–203
Bakhtiar, Laleh (2011). Concordance of the Sublime Quran. Chicago IL: Kazi Publications
Balkin, Jack M. (2004). “Yapısöküm”. Çev.: Kasım Küçükalp. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13 (1), 318–329
Bauberot, Jean (2005). “Protestan Kadın”. çev.: Ahmet Fethi. Kadınların Tarihi, IV. Ed. Genevieve Fraisse, Michelle Perrot. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, ss. 186–199
Çapcıoğlu, İhsan (2011). Modernleşen Türkiye’de Din ve Toplum. Ankara: Otto
Donovan, Josephine (2016). Feminist Teori. 11. Bs.. Çev.: Aksu Bora vd.. İstanbul: İletişim Yayınları
Durmuş, Ziya (2016). Kadınlarla İlgili Müttefakun Aleyh Hadislerin Kur’an’a Aykırılığı İddiasının Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
Ebu Zeyd, Nasr Hamid (2014). Kadın Söylemine Dair Korku Çemberleri: Eleştirel Bir Okuma. Çev.: Hülya Afacan. İstanbul: Mana Yayınları

Engineer, Asghar Ali (2005). The Qur’an, Women and Modern Society. 2nd Ed. New Delhi: New Dawn Press, Inc.
Gökkır, Necmettin (2005). “Kur’an Araştırmalarında Kullanılan Yeni Metot ve Teoriler”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12, ss. 75–103
Güç, Ayşe (2008). “İslamcı Feminizm: Müslüman Kadınların Birey Olma Çabaları”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17 (2), 649–673
Gürhan, Nazife (2011). “Toplumsal Cinsiyet ve “İslami Feminist” Söylem”. Uluslararası Sempozyum: Bilim, Ahlak ve Sanat Bağlamında Çağdaş İslam Algıları, II. (Ed. Cengiz Batuk, Hasan Atsız). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları, ss. 365–383
Hassan, Riffat (1996). “Are Women and Men Equal Before Allah? The Issue of Gender–Justice in Islam”. Look At The World Through Women’s Eyes. Ed. Eva Friedlander. New York: Women, Inc., 148–157
al–Hibri, Azizah Y. (2000). “An Introduction to Muslim Women’s Rights”. Windows of Faith: Muslim Women Scholar–Actvists in North America. (Ed. Gisela Webb). Syracuse, New York: Syracuse University Press, ss. 51–71
Hidayatullah, Aysha A. (2014). Feminist Edges of the Qur’an. New York: Oxford University Press
http://www.efuegypt.org
http://www.sistersinislam.org.my/
İngün, Özlem (2005). Feminizm ve İslam İlişkisi: “İslami Feminizm”. Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bursa
Karslı, İbrahim H. (2003). Kur’an Yorumlarında Kadın: Sosyokültürel Çevrenin Kur’an Yorumlarındaki Yansımaları. İstanbul: Rağbet Yayınları
Korkmaz, Arif (2015). ““Kadına Yönelik Şiddet ve Din” Üzerine Bir Tipoloji Denemesi: Sosyolojik Bir Analiz”. Toplum Bilimleri Dergisi, 9 (18), ss. 41–60
Naiman, Joanne (1988). Marksizm ve Feminizm. İstanbul: Amaç Yayıncılık
Oruç, Ayşe Betül (2016). Klasik ve Modern Dönem Tefsir Kaynaklarında Kadın Algısı. İstanbul: Nobel
Özsoy, Ömer (2002). “Çağdaş Kur’an(lar) Üretimi Üzerine: ‘Karı Dövme’ Olgusu Bağlamında 4. Nisa, 34 Örneği”. İslamiyat, V (1), ss. 111–124
Prado, Abdennur (2012). “Qur’anic Feminism: The Makers of Textual Meaning”. A Jihad for Justice: Honoring the Work and Life of Amina Wadud. (Eds. Kecia Ali et. al.). USA: 48HrBooks, ss. 39–46
Rivera de la Fuente, Vanessa (2015). “Feminist Hermeneutics of the Quran and Epistemic Justice”. Analize – Journal of Gender and Feminist Studies, 4, ss. 39–57
Roded, Ruth (2006). “Women and the Qur’an”. Encyclopaedia of the Qur’an, Vol. V. Leiden–Boston: Brill, pp. 523–541
Sabbah, Fetna Ayt (1995). İslam’ın Bilinçaltında Kadın. 2. Bs.. Çev.: Ayşegül Sönmezay. İstanbul: Ayrıntı Yayınları
Shaheed, Farida (1994). “Controlled or Autonomous: Identity and the Experience of the Network, Women Living under Muslim Laws”. Signs, 19 (4), pp. 997–1019
Shaikh, Sa’diyya (1997). “Exegetical Violence: Nushuz in Qur’anic Gender Ideology”. Journal for Islamic Studies, 17, ss. 49–73
Şahin Aynur, Hatice (2013). “İslami Feminizm ve Feminist Kur’an Okumaları Üzerine Genel Bir Değerlendirme”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 13 (3), 89–122
Şefkatli–Tuksal, Hidayet (2014). Kadın Karşıtı Söylemin İslam Geleneğindeki İzdüşümleri. 5. Bs. Ankara: Otto
Şerefoğlu, Zeynep Kevser (2014). “Türkiye İslamcılığında Bir Kadın Hareketi Olarak Dindarlaşarak Özgürleşmek ve Özgürleştikçe Görülmemek”. Birikim, 303/304, ss. 134–140
Tekin, Mustafa (2013). “İslam’ın Tarihi ve Tecrübesini Sosyolojik Okumak”. İslam ve Sosyoloji: Sosyal Bilimlerde İslami Arayışlar, (Ed. İhsan Toker), Ankara: Eskiyeni Yayınları, ss. 91–103
Terzi Özer, Lütfiye (2010). Kadının Tefsir İlmindeki Yeri (Hz. Aişe, Aişe Abdurrahman ve Zeyneb Gazali Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sivas
Tohidi, Nayereh (2004). ““İslami Feminizm” Tehlikeler ve Ümit Vaad Eden Unsurlar”. Çev.: İhsan Toker. AÜİFD, XLV (11), ss. 279–289
Toker, İhsan (2009). “Dinler Ataerkil Yapılar Mıdır”? EskiYeni, 12, ss. 15–21
Wadud, Amina (1999). Qur'an and Woman: Rereading the Sacred Text from a Woman's Perspective. New York: Oxford University Press
Wadud, Amina (2000). “Alternative Qur’anic Interpretation and the Status of Muslim Women”. Windows of Faith: Muslim Women Scholar–Actvists in North America. (Ed. Gisela Webb). Syracuse, New York: Syracuse University Press, ss. 3–21
Walters, Margaret (2009). Feminizm. Çev.: Hakan Gür. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları
Wielandt, Rotraud (2002). “Exegesis of the Qur’an: Early Modern and Contemporary”. Encyclopaedia of the Qur’an, Vol. II. Leiden–Boston: Brill, pp. 124–142
WLUML / Women Living Under Muslim Laws (2016). About WLUML. http://www.wluml.org/. http://www.wluml.org5408, Erişim Tarihi: 24.12.2016
Yılmaz, Zehra (2015). Dişil Dindarlık: İslamcı Kadın Hareketinin Dönüşümü. İstanbul: İletişim

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arif Korkmaz
NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, AHMET KELEŞOĞLU İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Nisan 2017

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2017

Kabul Tarihi

25 Mart 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.297611

IZ

https://izlik.org/JA52XP37TC

APA

Korkmaz, A. (2017). Feminizmin Modern Dönem Kur’an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 940-956. https://doi.org/10.15869/itobiad.297611

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

35894

Feminizmin Modern Dönem Kur'an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme

Feminizmin Modern Dönem Kur'an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme

Öz

Anahtar Kelimeler

Effects of Feminism on The Qur’anic Tafsir in Modern Period

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster