İbn Ebî Hatim’in Ilelu’l-Hadis’inde Sülûkü’l-Cadde üzerinde örnekler

إنّ خلو الحديث من العلة القادحة يُعدّ أحد شروط الحكم بصحته، وقد شرح العلماء أنواع العلة القادحة وغير القادحة، وبينوا مواضعها في السند أو المتن، و كتبوا في ذلك مصنفات تُعدّ الأصل في هذا الباب، منها علل الترمذي وابن المديني وابن أبي حاتم و الدارقطني وغيرهم، يتناول هذا البحث دراسة تعليل أبي حاتم لبعض الأحاديث بسلوك الراوي الجادة، وقد تمت دراسة بعض تلك الأحاديث وتحليلها ومقارنتها بآراء علماء التعليل وبيان الراجح منها . 

Hadisin güvenilirliğini zedeleyen illeti barındırmaması onun sahihliğine hükmetmenin şartlarından biri sayılır. Âlimler, güvenilirliği zedeleyen ve zedelemeyen illet çeşitlerini açıklayıp onların sened veya metindeki yerlerini beyan etmişler ve de bu konuda alanında temel kitaplardan sayılan eserler kaleme almışlardır. Tirmizî, İbnü’l-Medinî, İbn Ebî Hatim, Darekutnî ve diğer âlimlerin Ilel başlığını taşıyan eserleri bu alandaki kitaplardandır. Bu araştırma, İbn Ebî Hatim’in İlelu’l-hadîs adlı eserindeki bazı hadisleri ta’lîlinin (gizli kusurlarını beyanının) Sülûkü’l-câdde’den kaynaklandığı anlatılmaktadır. Çalışmamızda bazı hadisler incelenip analiz edilmiş ve cerh ve ta’dîl âlimlerinin görüşlerinin karşılaştırılmasının ardından tercih edilen görüş dile getirilmiştir.

One of the conditions for deciding that a hadith is authentic is being free of denigrating fault. Muslim scholars explained the types of denigrating and non-denigrating faults, clarified their locations in Text and Chain of narrators and wrote books which are considered the foundation for this chapter, such as the The Faults (Alilal) by Altirmizi, Ibn AlMadeeny, Ibn Abi Hatem, alDarqedny and others.This research is a study for Abi Hatim’s Judgements for some Hadiths to be faulty due to narrator’s following traditional types of chains, those Hadiths are studied, analyzed and compared to other scholars’ opinions with clarification for preponderant ones.