Şer’iyye Sicillerine Göre Mardin’de Ailenin Sosyal ve Ekonomik Yapısı (M. 1689-1750)

Devlet tarafından resmi olarak tutulan kayıtlar/arşiv belgeleri sadece siyasi tarihe ışık tutmakla kalmaz aynı zamanda sosyal tarih çalışmalarının da kaynağını oluşturur. Bu kayıtlar içerisinde mahkeme kayıtları sosyal tarihi inceleme açısından ayrıca özel bir yer tutar. Bireylerin kanun önündeki konumları, başlarından geçen olaylar ve bunlara verilen cezalar ile ortaya çıkan çözümler o toplum hakkında önemli ipuçları elde etmemizi sağlar. Nitekim mahkemeler erkek, kadın, genç veya çocuk olsun bütün bireylerin bulunabileceği kurumlardır. Osmanlı arşiv belgelerine dayanan bu çalışma mahkeme kayıtlarını kaynak olarak kullanarak Mardin’de ailenin oluşumu-yapısı hakkında bilgiler verirken aynı düzlemde İslam/Osmanlı hukukunda ailenin oluşumu, evlilik, mehir, boşanma, çocuk sayıları, vasi ve kayyım atamaları ve nafaka gibi konular hakkında değerlendirmeler sunacaktır.

Archived documents and records officially kept by the government not only cast light on the political history but also constitute the source of social history studies. Of these documents, court records occupy a special place in terms of reviewing social history. The positions of individuals before the law, incidents they experienced and punishments for crimes or solutions to problems all provide important clues about that certain society. As a matter of fact, courts are the institutions, at which all the individuals can be present, whether man, woman, young or child. The present study which is based on Ottoman archive documents gives information about the formation and structure of family in Mardin by referring to court records. Furthermore it makes evaluations on issues such as the formation of family, marriage, mahr, divorce, child population, appointments of guardian and caregivers and nafaqah (financial support) in Islamic/Ottoman law.