Çok Partili Hayata Geçiş Sürecinde CHP’nin Siyasal Politikası Üzerine Bir Değerlendirme (1938-1950)

Being the first political party in the Republic of Turkey, Republican People's Party (CHP) is the first witness of the transition to multi-party political life. After its official establishment in 1923, the CHP remained in power alone until the general election results of 1950. The first trials for transition to a multiparty political life in Turkey initially failed, but after the establishment of a second political party in 1945, multi-party political life has been officially and actually launched. Particularly due to the internal and external pressures experienced during the Second World War, the CHP was forced to engage in various political measures aimed at public demands, especially its own members. Despite the criticisms directed against the party, the political and managerial policies have not been successful enough. The study analyzes the political and govermental policies of CHP in the transition process to multi-party political structure.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk siyasi partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), çok partili siyasal hayata geçiş sürecinin tanığıdır. 1923 yılındaki resmi kuruluşundan sonra CHP, 1950 yılı genel seçim sonuçlarına kadar tek başına iktidarda kalmıştır. Türkiye’de çok partili siyasal hayata geçiş denemeleri başlangıçta başarısız olmuş ancak, 1945 yılında ikinci bir siyasi partinin kuruluşundan sonra çok partili siyasal hayat, resmen ve fiilen başlamıştır. Bu makalede, çok partili siyasal hayata geçiş sürecinde CHP’nin konumu, kurultay zamanlarında yapılmış olan çalışmalar, parti üyelerinin ve halkın taleplerine yönelik CHP’nin politikası, partinin siyasi ve idari/yönetimsel politikası üzerinde durulmuştur. Özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında yaşanmış olan iç ve dış baskılar nedeniyle halkın zor duruma düşmesi, CHP’yi başta kendi mensupları olmak üzere halkın isteklerine yönelik çeşitli tedbirlere yöneltmiştir. Partiye yöneltilen eleştirilere karşılık yürütülmüş olan siyasi ve idari/yönetimsel politikalar, başarılı olamamıştır. Çok partili siyasal hayata geçiş sürecinde CHP’nin siyasi ve idari politikaları, çalışmamızda incelenmiş ve değerlendirilmiştir.