Araştırma Makalesi

Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”

Cilt: 9 Sayı: 3 30 Eylül 2020
PDF İndir
EN TR

Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”

Öz

Türk kültür yapısı içerisinde gerek dinî gerekse de farklı sebeplerden olsun bazı günler özel kabul edilmiş ve bu günlere has özel şiirler yazılmış ve bu şiirler bazen bestelenerek müzik ile okunmuştur. “Nevrûz” yani Mart ayının yirmi birinci günü de bu türden özel günlerdendir. Bu gün /21 mart Ortadoğu ve Orta Asya’da çoğu toplum için baharın gelişinin en önemli işareti sayılmıştır. Bu anlamlardan birisi de “Nevrûzun” Hazreti Ali’nin doğum günü olarak kabul edilmesidir. Bu durum “Nevrûz’a” inanç açısından da bir önem katmıştır. Bugüne has yazılmış olan özel ve adına “Nevrûziyye” adı verilen sözlü eserlerde Hazreti Ali’yi, onun doğumunu, hayatını anlatan ve onu öven sözler bulunmaktadır. Bu çalışmada Ruşenler köyü “Nevrûziye” okuma geleneği üzerinde durulurken, Yunanistan’ın Rodop iline bağlı, tamamı Bektaşi olan Ruşenler (Roussa) köyünün Nevrûziyye geleneği incelenmiştir. Alan araştırması ile yürütülen bu çalışmada adına “Zakir” denilen, “Cem” törenlerinde bağlama çalan kişilerle görüşülmüştür. “Nevrûziyyeler” hem sözleri hem de müzikleri ile derlenerek notaya alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Nevruz, Nevruzziye, Alevilik, Bektaşilik, Yunanistan, Nefes

Kaynakça

  1. Artun, E. (1999). Türk Halk Kültüründe Nevrûz. Uluslararası Nevrûz Sempozyumu, (s. 1-7). Karaganda, Kazakistan.
  2. Bayak, C. (2007). Nevrûziyye. TDV İslâm Ansiklopedisi (s. 62). içinde İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi.
  3. Bilgili, A.S. (2010). Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Kızıldeli (Seyyid Ali Sultan) Zaviyesi, (s.89) Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi.
  4. Er, P. (2000). Anadolu Alevi-Bektaşi Geleneğinde Nevrûz ve Isparta-Gönen-Gümüşgün (Baladız Köyü Örneğinde Nevrûz Cemi. Uluslararası Nevrûz Sempozyumu (s. 21-23). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. Karabulut, M. (2004). Müzikte Nevrûz. M. Ö. Oğuz içinde, Türk Dünyası Nevrûz Ansiklopedisi (s. 172). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi.
  6. Noyan, B. (1983). Şia’nın Bayramlarından Nevruz. E.Ü Ed. Fak. TDEA Dergisi. (2-3)
  7. Özdemir, N. (2005). Cumhuriyet Dönemi Türk Eğlence Kültürü. Ankara: Akçağ Yayınları.
  8. Pinkert, M. T. (2016). A VOICE OF THEIR OWN: MUSIC AND SOCIAL COHESION IN TURKISH ALEVI LIFE. 193-204-230. Maryland: Dissertation submitted to the Faculty of the Graduate School of the University of Maryland, College Park, in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy.
  9. Rayman, H. (2002). Nevrûz ve Türk Kültüründe renkler. Milli Folklor, 10-15.
  10. Sipos, J., & Csakı, E. (2009). The Psalms and Folk Songs of a Mystic Turkish Order. Budapest: Akademiai Kiado.

Kaynak Göster

APA
Söylemez, M. (2020). Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2386-2411. https://doi.org/10.15869/itobiad.704926
AMA
1.Söylemez M. Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”. itobiad. 2020;9(3):2386-2411. doi:10.15869/itobiad.704926
Chicago
Söylemez, Mehmet. 2020. “Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri ‘Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği’”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (3): 2386-2411. https://doi.org/10.15869/itobiad.704926.
EndNote
Söylemez M (01 Eylül 2020) Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 3 2386–2411.
IEEE
[1]M. Söylemez, “Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri ‘Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği’”, itobiad, c. 9, sy 3, ss. 2386–2411, Eyl. 2020, doi: 10.15869/itobiad.704926.
ISNAD
Söylemez, Mehmet. “Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri ‘Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği’”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9/3 (01 Eylül 2020): 2386-2411. https://doi.org/10.15869/itobiad.704926.
JAMA
1.Söylemez M. Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”. itobiad. 2020;9:2386–2411.
MLA
Söylemez, Mehmet. “Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri ‘Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği’”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 3, Eylül 2020, ss. 2386-11, doi:10.15869/itobiad.704926.
Vancouver
1.Mehmet Söylemez. Yunanistan’da Bulunan Alevi -Bektaşilerin Ritüel Müzikleri “Ruşenler Köyü Nevrûziyye Söyleme Geleneği”. itobiad. 01 Eylül 2020;9(3):2386-411. doi:10.15869/itobiad.704926