Araştırma Makalesi

19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü

Öz

Salgın hastalıklar tarih boyu savaşlarla birlikte insanlık adına en büyük felaketlerden birisi olmuştur. Salgın hastalılar devletleri siyasi, ekonomik ve psikolojik olarak derinden etkilenmiştir. Tarih boyu cüzzam, sıtma, veba, tifo, tifüs, frengi, kolera, dizanteri, kızamık ve benzeri birçok hastalık salgın haline gelerek toplu ölümlere neden olmuştur. Bu salgınlar çeşitli virüs salgınları olup genellikle sağlıksız koşullarda ortaya çıkarak yayılmışlardır. Günümüzde yaşanan koronavirüs salgını da Çin’in Wuhan şehrinde sağlıksız ortamlarda ortaya çıkarak, küreselleşen dünyada tarihin en hızlı yayılan virüsü olarak pandemik bir salgın haline gelmiştir. Bu durum da bize tıp alanında ne kadar gelişme yaşanırsa yaşansın pandemi haline gelebilecek salgınların önüne geçilemediği/geçilemeyeceğini göstermektedir. Koronovirüs salgını tarihte yaşanan diğer salgınlardan aslında pek farklı olmadığı tarihe bakıldığı zaman çok rahat anlaşılacaktır.
Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılının sonlarında Çanakkale’nin Çatalçam köyünde yaşanan bir salgın hastalığı ve bu hastalık karşısında devletin aldığı tedbirler ile doktor heyetinin teftiş sonucu hazırladıkları rapor değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı, Salgın, Tifo, Karantina, Çatalçam

Kaynakça

  1. AK, M. (2011). “19. Yüzyılda Antalya’da Kolera Salgını”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. 4. S. 17, Bahar, s. 254-268.
  2. AYAR, M.-KILIÇ, Y. (2017). “Osmanlı’da Vebanın Sona Erişine Dair Bir Değerlendirme”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 17/2 Kış, s.163-181.
  3. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşiv Başkanlığı, Yıldız Sadaret Hususi (BOA. Y.A. HUS.) 180/82.
  4. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşiv Başkanlığı, Yıldız Sadaret Hususi (BOA. Y.A.HUS.) 180/86.
  5. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşiv Başkanlığı, Yıldız Sadaret Hususi (BOA.Y.A.HUS.) 180/95.
  6. ÇALIK, R.-TEPEKAYA, M. (2016). “Birinci Dünya Savaşı Esnasında Anadolu’daki Salgın Hastalıklar ve Ermeniler”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 16, Konya, s. 205-228
  7. GÜL, A. (2009). “19. Yüzyılda Erzincan Kazasında Salgın Hastalıklar (Kolera, Frangi, Çiçek ve Kızamık)”, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 41, Erzurum, s. 239-270.
  8. KILIÇ, O. (2004). Eskiçağdan Yakınçağa Genel Hatlarıyla Dünyada ve Osmanlı Devleti’nde Salgın Hastalıklar, Fırat Üniversitesi Ortadoğu Araştırmalar Merkezi Yayınları No:6 Tarih Şubesi Yayınları No:5, Elâzığ.
  9. KOCAOĞLU, B. (2017). “Veba Hastalığının Osmanlı Ordusuna Etkisi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.28, 2017/3, s. 209-216. MERCAN, B. (2017). XIX. Yüzyılda Osmanlı’da Çiçek Salgınları ve Çiçek Hastalığı ile Mücadele, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırklareli.
  10. ÖLMEZ, A. (2013). “İkinci Abdülhamid Döneminde Koruyucu Hekimlik ve Bazı Vesikalar, Belgeler, S. 34, s. 87-107.

Kaynak Göster

APA
Bilirli, T. (2020). 19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1957-1975. https://doi.org/10.15869/itobiad.715664
AMA
1.Bilirli T. 19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü. itobiad. 2020;9(2):1957-1975. doi:10.15869/itobiad.715664
Chicago
Bilirli, Tahir. 2020. “19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (2): 1957-75. https://doi.org/10.15869/itobiad.715664.
EndNote
Bilirli T (01 Haziran 2020) 19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 2 1957–1975.
IEEE
[1]T. Bilirli, “19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü”, itobiad, c. 9, sy 2, ss. 1957–1975, Haz. 2020, doi: 10.15869/itobiad.715664.
ISNAD
Bilirli, Tahir. “19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9/2 (01 Haziran 2020): 1957-1975. https://doi.org/10.15869/itobiad.715664.
JAMA
1.Bilirli T. 19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü. itobiad. 2020;9:1957–1975.
MLA
Bilirli, Tahir. “19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Haziran 2020, ss. 1957-75, doi:10.15869/itobiad.715664.
Vancouver
1.Tahir Bilirli. 19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü. itobiad. 01 Haziran 2020;9(2):1957-75. doi:10.15869/itobiad.715664