Denizli Kalem İşi Süslemeli Cami Motiflerinin Buldan Dokumasıyla Sembolik Etkileşimi

Symbols play an important role in the interaction between people in science, religion and daily life. People have been on the way to symbolize events and facts from the earliest history. The decorated the places they lived and the objects they used with symbols. They convey emotion, thought or knowledge through ornamentation.
In this study, it is aimed to show the symbolic similarities of the architectural and weaving products of Denizli province. The Baklan-Boğaziçi Mosque and the Acıpayam-Yazır Mosque, which have intense pencil works, were selected among the mosques with wooden ceilings and embroidery in the city of Denizli. Among the two mosque examples selected, the pen-work decorations found in mosques are classified according to their type and location. The Buldan weaving that developed in Denizli province and spread to the palace was selected and motif analysis was performed on the samples. Similar symbols were identified after selected structures and products were evaluated separately. Although the symbolic similarities are more intense in the two mosques, similar symbols were found in the weavings. Although symbols carry different meanings on different surfaces, they convey common messages as products of the same cult.

Semboller bilim, din ve günlük yaşamda insanlar arası etkileşimde önemli rol oynar. İnsanlar tarihin ilk zamanlarından itibaren olay ve olguları sembolleştirme yoluna gitmişlerdir. Sembollerle yaşadıkları mekânları ve kullandıkları objeleri süslemişlerdir. Süslemeyle duygu, düşünce ya da bilgi aktarmışlardır.
Bu çalışmada Denizli ili mimari ve dokuma ürünlerinin sembolik açıdan benzerliklerini göstermek amaçlanmıştır. Denizli ili sınırları içinde bulunan ahşap tavanlı ve nakışlı camiler içinden yoğun kalem işi süslemeleri bulunan Baklan-Boğaziçi Cami ve Acıpayam-Yazır Cami seçilmiştir. Seçilen iki cami örneği içinde camilerde bulunan kalem işi süslemeler, türlerine ve bulunduğu yere göre sınıflandırılmıştır. Denizli ilinde gelişen ve saraya kadar yayılan Buldan dokuması seçilerek örnekler üzerinden motif incelemesi yapılmıştır. Seçilen yapılar ve ürünler ayrı ayrı değerlendirildikten sonra benzer semboller tespit edilmiştir. Seçilen iki camide sembolik benzerlikler daha yoğun olmakla birlikle dokumalarda da benzer sembollere rastlanmıştır. Semboller farklı yüzeylerde farklı anlamlar taşımalarına rağmen aynı kültür ürünü olarak ortak mesajlar iletmektedir.