Araştırma Makalesi

Türkiye ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Göreli Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Etkinliğinin Analizi

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Mart 2021
Vildan Saba Cenikli *
PDF İndir
EN TR

Türkiye ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Göreli Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Etkinliğinin Analizi

Öz

Uluslararası rekabet koşullarında ülkeler bilim ve teknoloji altyapılarını güçlendirmek için çaba sarf etmekte, Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerini desteklemekte ve nitelikli işgücü istihdamına önem vermektedir. Ar-Ge faaliyetleri ile yeni ürünlerin piyasaya sürülmesi, mevcut ürünlerin geliştirilmesi, üretim süreçlerinde yenilik yapılması, verimliliği artıran yeni teknolojilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Yeni ürünlerin piyasaya sürülmesi veya mevcut ürünlerin geliştirilmesini sağlayan yenilikler sonucunda ülkelerin uluslararası piyasalarda rekabet gücü artarak ekonomik büyümenin sürekliliği sağlanacaktır. Ar-Ge faaliyetleri için ayrılan bütçeler, yapılan harcamalar ve tahsis edilen kıt kaynakların verimli bir şekilde kullanımı giderek önem kazanmaktadır. Ar-Ge etkinliğinin ölçülmesi, Ar-Ge faaliyetine tahsis edilen kaynakların verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını gösteren önemli bir gösterge olmaktadır. Ülkelerin Ar-Ge etkinliğinin tespit edilmesi ve Ar-Ge etkinliğine sahip olmayan ülkeler için hedef belirlenmesi ülkelerin kaynaklarını etkin bir biçimde değerlendirmeleri açısından stratejik bir öneme sahiptir. Ar-Ge faaliyetleri desteklenirken ve Ar-Ge personeli istihdam edilirken yüksek katma değere sahip, ticarileşebilecek ürünler yaratılan alanlar tespit edilmelidir. Bunun yanında ülkenin ihracatını artırma, ithalatını azaltma ve işgücü istihdamını olumlu anlamda etkileme potansiyeli göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin ve Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin Ar-Ge etkinliğini 2015-2017 yılları için veri zarflama analiz yöntemi ile araştırmaktır. AB üyesi ülkeler ve Türkiye’ye ait veri seti ile göreli Ar-Ge etkinlikleri CCR ve BBC modelleri kapsamında ölçülmüştür. Çalışmada etkin olmayan ülkelerin etkin olabilmeleri için girdi ve çıktı miktarında yapmaları gereken değişiklikler de yer almaktadır. 2015-2017 yılları arasında Almanya, İrlanda, Letonya Hollanda, Polonya ve Romanya ülkelerinin CCR ve BBC modellerinde Ar-Ge etkinliğinin olduğu tespit edilmiştir. Türkiye 2015 yılında sadece CCR modeline göre etkin iken 2016 ve 2017 yıllarında CCR ve BBC modeline göre Ar-Ge etkinliğine sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Ar-Ge Etkinliği , Veri Zarflama Analizi , Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı , Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) , Patent

Kaynakça

  1. Aghion, P. ve Howitt, P. (1992). A Model of Growth Through Creative Destruction. Econometrica, 60(2), 323-351.
  2. Aybarç, S. ve Seim, S. (2017). Seçilmiş OECD Ülkelerinde Ar-Ge Faaliyetlerine Yönelik Kamu Harcamalarının Karşılaştırmalı Etkinlik Analizi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 12(2), 1-15.
  3. Banker, R. D., Charnes, A. ve Cooper, W.W. (1984). Some Models for Estimating Technical and Scale İnefficiencies in Data Envelopment Analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092.
  4. Bowlin, F. W. (1998). Meausuring Performance; An İntroduction to Data Envelopment Analysis. Journal of Cost Analysis, 15(2), 3-27.
  5. Bozkurt, E. ve Topçuoğlu, Ö. (2019). Ar-Ge Etkinliğinin Belirleyicileri Üzerine Tobit Model Uygulaması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 141-63.
  6. Charnes, A., Cooper, W.W. ve Rhodes, E. (1978). Measuring The Efficiency Of Decision Making Units. European Journal of Operational Research, 2(6),429-444.
  7. Cincera, M., Czarnıtzkı, D. ve Thorwarth, S. (2009). Efficiency of Public Spending in Support of R&D Activities. OECD Working Party on Technology and Innovation Policy (TIP), Economic Papers 376.
  8. Cullmann, A., Schmidt- Ehmcke, J. ve Zloczysti, P. (2009). Innovation, R&D Efficiency and the İmpact of the Regulatory Environment – A Two Stage Semi-Parametric DEA Approach. Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung, 883, 1-30.
  9. Derici, S. ve Uygur, K. (2019). Türkiye’de Faaliyet Gösteren İki Havayolu Şirketinin Veri Zarflama Analizi ile Etkinlik Ölçümü. DEU Sbe Dergisi, 21(4).
  10. Erdoğan, S. ve Canbay, Ş. (2016). İktisadi Büyüme ve Araştırma & Geliştirme (Ar-Ge) Harcamaları İlişkisi Üzerine Teorik Bir İnceleme. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2).

Kaynak Göster

APA
Cenikli, V. S. (2021). Türkiye ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Göreli Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Etkinliğinin Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 231-246. https://doi.org/10.15869/itobiad.752953