Araştırma Makalesi

Hokand Hanlığı Hanedanı ve Meşruiyet Temelleri

Cilt: 9 Sayı: 4 15 Ekim 2020
PDF İndir
EN TR

Hokand Hanlığı Hanedanı ve Meşruiyet Temelleri

Öz

Türk Devlet Teşkilatında Meşruiyet meselesi mekân ve zaman içerisinde kendi telakkisine bağlı bir şekilde değişiklik göstermiştir. Meşruiyet anlayışında en önemli kurum devletin bizzat kendisini temsil eden hükümdar ve hanedan ailesiydi. Türkistan’da devletçilik geleneğine göre iktidar sahiplerinin Cengiz Han soyuna dayanması veya Emir Timur’a bağlanması son derece önem arzetmiştir. XVIII. yüzyılın ilk yarısında Cengiz Han varisleri olduklarını iddia eden aslında Cengiz Han kanını taşımayan Türk boyları Türkistan Hanlıklar tahtına el koymuşlardır. Hokand Hanlığı’ndaki muktadir sülale Ming’lerdi. Hükümdarlık konusunda hâkim olan anlayışa göre saltanat başındaki sülalenin Cengiz soyundan gelmek veya bu soya akraba olmak şartını zorlamıştır. Farklı durumlarda soyağacı yardımıyla veya teorik hikâyeler sayesinde saltanat haklarını meşru kılma yolları aranmıştır. Altın Beşik hikâyesi Hokand Hanları soyunu Zahireddin Muhammed Babur üzerinden Timur’a ve onun üzerinden Cengiz Han’a bağlayan bir rivayettir. Timur figürü Türkistan tarihinde özel bir öneme ve konuma sahiptir. Makalede bu hikâyenin gerçekleri veya gerçek olmayanları üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Türkistan , Hokand Hanlığı , Meşruiyet , Altın Beşik hikâyesi , Ming Hanedanı

Kaynakça

  1. Abdal-Kadir bin Muhammed-Amin, (2005). Madcma’al-Ansab va-l-Aşdcar, Vvedeniye, Perevod s arabskogo-persedskogo i tyurskogo tekst, faksimile aftografa, kommentarii i ukazateli Ş. Vahidova, A. M. Muminova, B. Aminova, Dayk-Press, Almatı. Abdullah Temizkan ve Erhan Aktaş, (2010). “Türk Devlet Geleneğinde iktidarın Meşrulaştırmasında Rüyanın Kullanımı” II. Uluslar arası Türk Dünyası Kültür Kongresi, 19-25 Nisan 2010 Çeşme-lzmir.
  2. Abdullah Temizkan, (2011). Türk Tarihinde Meşruiyetin Kaynağı ve Öteki Sorunu, Türk Yurdu, S.289, Eylül, s.259-263.
  3. Abdurazzoq Samarkandi, (2008). Matlai Sa’dayn ve Macmai Bahrayn, Çev.: Asamiddin Orinbayev, Özbekistan Yayınevi, Taşkent.
  4. Adizova, İkboloy, (2009). Özbek Mumtoz Adabiyoti Tarihi, (XVI-XIX. Asr I. Yarimi), Özb. FA. FAN Yayınları, Taşkent.
  5. Adizova, İkboloy, (2008). Sözimni Okup Anlağaysen Özimni, Gafur Gulom Nomidagi Adabiyot va Sanat Neşriyatı, Taşkent.
  6. Ahmedov Boriboy, (1992). Özbek Ulusu, Nur Yayınevi, Taşkent.
  7. Ahmedov, Boriboy (1994). Tarihdan Saboklar, Taşkent, Okituvçi Yayınevi.
  8. Aka İsmail, (2014). Timur ve Devleti, 3.baskı, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  9. Alan, Hayrunnisa, (2007). Bozkırdan Cennet Bahçesine Timurlular (1360-1506), Ötüken Yayınevi, İstanbul.
  10. Alan Hayrunnisa, (2017). Türk Tarihinde Hanedan Kuruluş Geleneği Ve Timurlu Hanedanındaki Tezahürü, Timurlu Tarihine Adanmış Bir Ömür 75. Doğum yılında Prof. Dr. İsmail Aka’ya Armağan, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara.

Kaynak Göster

APA
Kamalova, Z. (2020). Hokand Hanlığı Hanedanı ve Meşruiyet Temelleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(4), 25-44. https://doi.org/10.15869/itobiad.784193