Araştırma Makalesi

Otizmli Kardeşe Sahip Çocukların Yapısal Aile Terapisi Bağlamında Değerlendirilmesi

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Mart 2021
PDF İndir
EN TR

Otizmli Kardeşe Sahip Çocukların Yapısal Aile Terapisi Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

1970’li yıllardan sonra hızla artış gösteren bir gelişimsel bozukluk olan otizm, son yıllarda görülme sıklığı artış gösteren bir rahatsızlık olup, bu artış aynı zamanda otizmli kardeşe sahip çocuk sayısındaki artışa da işaret etmektedir. Otizm, doğası gereği normal gelişim gösteren çocuklara nazaran tanı almış bireylere yönelik daha fazla ilgi, zaman ve kaynak gerektirmektedir. Bu sebeple bu durumun yarattığı stres aile üzerinde etken bir durum olabilmektedir Minuchin’in 1960’lı yıllarda geliştirdiği yapısal aile terapisi ise, aile etkileşim örüntülerinin incelenmesi ve aile yapısında ve organizasyonunda değişim yaratılması yoluyla aile içi sorunların giderilebileceğini önermektedir.
Yapısal aile terapisi yaklaşımı, aileyi temel sistem olarak değerlendirmekte ve aile sisteminin alt sistemlerinin bulunduğunu savunmaktadır. Örneğin her ailede bir ebeveyn alt sistemi, eş alt sistemi, kardeş alt sistemi ve akraba alt sistemi gibi alt sistemler vardır. Sistem yaklaşımının bir ürünü olan yaklaşıma göre alt sistemlerin kendilerine göre sınırları bulunmaktadır. Sosyolojide yapısal fonksiyonel yaklaşım ya da işlevselcilik olarak anılan bu yaklaşıma göre her alt sistem kendi sınırları içinde işleyerek diğerini destekler. Böylece aile sistemi işlevselliğini sürdürür.
Bu çalışmada otizm tanısı almış ailelerle Google Forms aracılığı 44 ebeveyn ile gerçekleştirilen ve araştırmacıların kendileri tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan açık uçlu sorulara verdikleri cevaplar, yapısal aile terapisi bağlamında analiz edilmiştir. Araştırma nitel desende planlamıştır. Araştırmanın bulgularına göre, otizmli kardeşe sahip çocuklar ebeveyn, kardeş alt sistemlerine dahil olmakta, bunun ile birlikte ebeveynler arasındaki sınırlara bağlı olarak sosyal ve davranışsal sorunlar yaşayabilmektedir. Analiz sonucunda Salvador Minuchin tarafından oluşturulan aile sistemleri haritalandırması yoluyla demogramlar oluşturulmuştur. Çalışmada ebeveyn-çocuk-otizmli kardeş arasındaki yapısal sınırların ve çerçevelerin korunamadığı, otizmli kardeşe sahip çocukların zaman zaman ebeveyn rolü yüklenmek durumunda kaldıkları bulgulanmıştır. Bu çerçevede otizmli kardeşe sahip çocukların ve ebeveynlerinin aile ilişkilerinin sorunlu kısımlarının nasıl ele alınabileceği ve sorunların çözümüne yönelik de tartışmalar yürütülmüş ve önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

Otizmli kardeş , yapısal aile terapisi, , aile ilişkileri , engellilik , otizm

Kaynakça

  1. Allin, H., Wathen, C. N. ve Macmillan, H. (2005). Treatment of Child Neglect: A Systematic Review. Can J Psychiatry, 50(8), 497-504.
  2. Aronson, S. (2009). Am i my brother' keeper? Challenges for the siblings of autistic children. Journal of Infant, Child and Psychotheeapy, 8(1), 49-56.
  3. Aslan, Y. G., Cihan, H. ve Altın, D. (2014). Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocuk Sahibi Annelerin Deneyimleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 96-111.
  4. Aykara, A. (2015). Zihinsel Engelli Kardeşe Sahip Bireylerin Yaşantılarının Değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksek Okulu. Baio, J. (2014). Prevalence of Autism Spectrum Disorder Among Children Aged 8 Years.
  5. Balçık, B., ve Tekinarslan, İ. Ç. (2012). Otizmli Çocuklara Sosyal Beceri Öğretiminde Sosyal Öykülerin Etkisinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 165-190.
  6. Bradford, K. (2010). Brief education abou autism spectrum disorders for family therapists. Journal of Family Psychotherapy, 21(3), 161-179.
  7. Chan, G. W., ve Goh, E. C. (2014). "My parents tolds us that they will always threat my brother differently because he is autistic'-Are siblings of autistic children the fogetten ones? Journal of Social Work Pratice, 28(2), 155-171.
  8. DSM-5. (2015), 10 30). APA DSM-5: ww.dsm5.org/Documents/Autism%20Spectrum%20Disorder%20Fact%20Sheet.pdf adresinden alındı
  9. Gau, S. S.-F., ve diğerleri. (2010). Behavioral Problems and Parenting Style Among Taiwanese Children with Autism and Their Sibligns. Pscyhiatry and Clinical Nuerosciences, 64, 70-78.
  10. Gold, N. (1993). Depression and social adjustment in siblings of boys with autism. Journal Autism Developmental Disorder, 23, 147-163.

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, M., & Atalar, U. (2021). Otizmli Kardeşe Sahip Çocukların Yapısal Aile Terapisi Bağlamında Değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 590-604. https://doi.org/10.15869/itobiad.804088