Türkiye’de Bölgesel Kalkınma ve Turizm İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Bölgeler arası gelişmişlik farkı, birçok ülke açısından önemli bir problemdir. Fakat bu durum ekonomik yönden geri kalmış ülkeler bakımından daha ciddi boyutlardadır. Birçok ülke bölgelerarasındaki bu sosyo-ekonomik dengesizlikleri ortadan kaldırmak için çeşitli politikalara başvurmaktadır. Bu politikalar çerçevesinde geri kalmış bölgelere yatırım çekerek bölgenin kalkınması sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu noktada yerel potansiyellerin değerlendirilmesi büyük önem kazanmaktadır. Her bölge sahip olduğu potansiyeli kullanarak kendi kalkınmasını sağlamaya çalışmalıdır. Turizm sektörü de bu potansiyellerden birini oluşturmaktadır. Turizm, yalnızca bölgesel kalkınma veya ülke ekonomisine fayda sağlamakla kalmayıp aynı zamanda bölgeler arasındaki eşitsizliklerin giderilmesi, istihdam olanaklarının yaratılması, bölgeler arası göçün azaltılması, ülke kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, ülkelerin tanıtılması, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması, bireylerin yaşam standartlarının artması gibi birçok konuda fayda saylayan sanayiye alternatif bir ekonomik faaliyettir. Bölgesel kalkınma ekonomik ve sosyal potansiyelin olumlu kullanımına paralel olarak bir bölgede refah seviyesindeki artışı tanımlamaktadır. Gelişmiş ülke ya da bölgelerde kalkınma daha çok endüstriyel sektöre dayalı olmasına rağmen; gelişmekte olan ülke ya da bölgelerde ise turizm zenginliklerinin kullanımı sayesinde sağlanmaktadır, bu bölgelerde ya da ülkelerde turizmin endüstriye alternatif bir sektör olduğu ifade edilmektedir. Medeniyetler beşiği olan Türkiye'nin hemen her bölgesi turizm potansiyeline sahiptir. Bu potansiyele yönelik farkındalığın arttırılması bölgesel kalkınmaya büyük katkılar sağlayacaktır. Bu ilişkiden hareketle çalışmada Türkiye’de yoğun turist çeken Antalya, Nevşehir, Muğla ve Aydın şehirleri 2009-2018 dönemi için bir panel veri seti ile yıllık bazda ele alınarak, turizmin, bölgesel kalkınma üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmada turizm, ilgili şehirlerdeki turistik tesislere giriş yapan turist sayısı ve kalkınma ise il bazında GSYİH ile temsil edilmiştir. Panel veri analizinden elde edilen bulgulara göre; ilgili şehirlerdeki turistik tesislere giriş yapan turist sayısının, bu şehirlere ait il bazında GSYİH’yi pozitif yönlü olarak etkilediği gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Türkiye , Turizm , Bölgesel Çalışmalar , Bölgesel Kalkınma , Panel Veri Analizi
Kaynakça
- Akiş, E., (2011). Küreselleşme Sürecinde Bölgesel Kalkınma Yaklaşımındaki Gelişmeler ve Bölgesel Kalkınma Ajansları. Sosyoloji Konferansları Dergisi, 44, 237-256.
- Baltagi, B., H. and Wu, P. X. (1999). Uniqually Spaced Panel Data Regressions with AR(1) Disturbances. Econometric Theory, 15, 814-823.
- Bhargava, A., Franzini, L. and Narendranathan, W. (1982). Serial Correlation and Fixed Effect Models. The Review of Economic Studies, 49, 533-549.
- Bozgeyik, Y. ve Yoloğlu, Y. (2015). Türkiye’de Turizm Gelirleri ile GSYH Arasındaki İlişki: 2002-2014 Dönemi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(40), 627-640.
- Brenner, L. and Aguilar, A. G. (2002). Luxury Tourism and Regional Economic Development in Mexico. Professional Geographer, 54(4), 500-20.
- Brown, M. B. and Forsythe, A. B. (1974). The Small Sample Behavior of Some Statistics Which Test The Equality of Several Means. Technometrics, 16, 129-132.
- Ching-Fu, C. and Chiou-Wei, S. Z. (2009). Tourism Expansion, Tourism Uncertainty and Economic Growth: New Evidence from Taiwan and Korea. Tourism Management, 812-818.
- Christian, M. R., (2015). Tourism and Regional Development: The Case of South Africa's Distressed Areas. Development Southern Africa, 32(3), pp. 277-291.
- Clarke, A., (1981). Coastal Development in France: Tourism as a Tool for Regional Development. Annals of Tourism Research, 8(3), 447-61.
- Çeken, H., (2003). Küreselleşme, Yabancı Sermaye ve Türkiye Turizmi. İstanbul: Değişim Yayınları.