Dışsal Şokların Türkiye'nin Ekonomik Büyümesi Üzerine Etkisinin Ampirik Analizi

Küreselleşme kavramının etki alanları içinde özellikle ekonomik boyutu, son yüzyılda dünya ticaretinde önemli gelişme ve büyüme kat ederek göz alıcı bir noktaya gelmiştir. Küreselleşmenin neden olduğu acımasız rekabet makroekonomik istikrarsızlık yaratarak konjonktörel dalgalanmalara neden olmaktadır. Bir ülkenin uluslararası ekonomik ilişkileri nedeniyle diğer ülkelerde ortaya çıkan dışsal şoklar konjonktürel dalgalanmaların kaynakları arasında yer almaktadır. Dalgalanmaların nedenlerine ve kaynaklarına ilişkin mevcut literatürde dışsal şokların yarattığı dengesizlikler genel olarak arz ve talep kaynaklı olmak üzere iki açıdan ele alınmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin yoğun ticaret ilişkisi içinde olduğu ülkelerden kaynaklanan dışsal arz ve talep şoklarının kısa ve uzun vadeli makroekonomik etkileri iş çevrimleri ve senkronizasyon dikkate alınarak araştırılmış ve Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki olası etkileri ortaya konmuştur. Buna göre Türkiye, ABD, Almanya, İngiltere, Rusya, Çin, İtalya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak'ın ilgili değişkenlerinin 1989-2019 dönemine ait verileri zaman serileri, ARDL modeli ve Varyans Ayrıştırma Yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular her bir ülke ve dönem için farklılık göstermektedir. Buna göre tüm modellerde Türkiye’nin kişi başına GSYH’sında meydana gelen değişimin büyük kısmının kendinden kaynaklandığı ve ayrıca sermaye, emek ve petrol fiyatı değişkenlerinin etkisinin daha fazla olduğu dikkat çekmektedir

Within the spheres of influence of the concept of globalization, especially the economic dimension has reached an eye-catching point by means of significant development and growth in world trade in the last century. The ruthless competition caused by globalization creates macroeconomic instability and causes cyclical fluctuations. External shocks that occur in other countries due to the international economic relations of a country are among the sources of cyclical fluctuations. In the current literature on the causes and sources of fluctuations, the imbalances created by external shocks are generally considered from two aspects, namely supply and demand.In this study, the short-and long-term macroeconomic effects of exogenous supply and demand shocks originating from the countries where Turkey has an intense trade relationship were investigated by considering business cycle and synchronization, and their possible effects on Turkey's economic growth was revealed. Accordingly, the data of the relevant variables of Turkey, USA, Germany, England, Russia, China, Italy, United Arab Emirates, and Iraq for the period 1989-2019 were analyzed by time series, ARDL model, and Variance Decomposition Method. The findings obtained differ for each country and period. Accordingly, all models in the self-Turkey’s per capita due to changes occurring in the majority of GDP and capital, labor and highlights the impact of oil prices is more variable.