Çevirmen Yeterlilikleri ve Akademik Çeviri Eğitiminin Kesişme Noktasında İlgi Alanı Uygulaması

The necessity for the relationship between education and market has always been significant in all professional areas. This relationship has also been discussed in translation studies. While the aim of the academic education to prepare a ready-to-market graduate has been discussed within this context, an open-ended formation has been widely accepted as the aim of academic translation education. However, this does not mean that developments in the market will not affect the training. It was made clear in an official letter sent to universities by Higher Education Agency that the mutual interaction between market and education and specifically the studies of Employment Qualification Agency should be taken into account. When assessed in terms of translation training and market relationship, studies on professionalization can be seen at the intersection of this relationship. Important steps toward professionalization of translation in Turkey have been taken in the last decade, especially with publication of the translator professional standard in the official gazette in 2013 and with preparation of translator qualifications related to this development. Although the efforts in this direction date back to old times, the professional outlook of translation can now be seen more concretely, thanks to studies on translator qualifications.
This study will determine to what extent the skills and competences required from the candidates in these qualifications are met in the training. The paper aims to investigate applicability of Fields of Interest developed by Sakarya University as a model for concretizing the intersection regarding these concepts. For this, the draft text of the community interpreter qualification is reviewed; and the parameters are searched in the curriculum of the Translation and Interpreting Department of Sakarya University. A field of interest model was developed through the courses at the intersection and findings were evaluated in terms of the relationship between education and qualification. 

Eğitim ve piyasa ilişkisinin gerekliliği ve önemi tüm mesleki alanlar için her daim altı çizilen bir husus olmuştur. Çeviri alanı ile ilgili olarak bu yönde görüşlerin zaman zaman tartışmalara konu olduğu görülmüştür. Bu bağlamda akademik bir eğitimle piyasaya hazır eleman yetiştirilmesinin amaçlanıp amaçlanmaması hususu gündeme gelse de akademik çeviri eğitiminin açık uçlu bir formasyon kazandırmayı hedeflediği kabul gören bir perspektif olmuştur. Ancak bu, piyasadaki gelişmelerin eğitimi etkilemeyeceği şeklinde anlaşılmamalıdır. Karşılıklı bir etkileşimin söz konusu olduğu, piyasa ve eğitim ilişkisinin özellikle Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) çalışmaları özelinde eğitim kurumları tarafından dikkate alınması gerektiği, Yüksek Öğretim Kurumunun (YÖK) üniversitelere gönderdiği resmi bir yazıda da açıkça ifade edilmiştir. Bu beklenti çeviri eğitimi ve piyasa ilişkisi açısından değerlendirildiğinde meslekleşme konusundaki çalışmaların, bu ilişkinin kesişme noktasında bulunduğu söylenebilir. Türkiye’de çevirmenliğin meslekleşmesi yolunda önemli adımlar, çevirmen meslek standardının 2013 yılında resmi gazetede yayınlanması ve buna bağlı çevirmen yeterliliklerin hazırlanması çalışmalarıyla, özellikle son on yılda atılmıştır. Bu yöndeki çabalar daha eskiye dayansa da, söz konusu gelişmeler ve bununla birlikte çevirmen yeterliliklerinin hazırlanması konusundaki çalışmalar sayesinde, çevirmenin mesleki görünümünün çok daha somut şekilde ortaya çıktığı söylenebilir.
Bu çalışma kapsamında YÖK’ün beklentisinden hareketle, söz konusu yeterliliklerde adaylardan beklenen bilgi, beceri ve yetkinliği konusundaki hususların eğitimde hangi ölçüde karşılandığı belirlenecektir. Bunların ilişkilendirilmesinde Sakarya Üniversitesi tarafından geliştirilen İlgi Alanı Uygulamasının bir model olarak uygunluğunun ve uygulanabilirliğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla toplum çevirmeni yeterliliği taslak metni incelenerek belirlenen parametreler, aynı üniversitenin Mütercim ve Tercümanlık Bölümü eğitim müfredatında aranmıştır. Kesişme noktasında bulunan dersler üzerinden ilgi alanı modeli oluşturulmuş ve elde edilen bulgular eğitim ve yeterlilik ilişkisi bakımından değerlendirilmiştir.