Cam Tavan Sendromu ve Yetenek Yönetimi: Kavramsal Bir Değerlendirme
Öz
Çağımızda insan kaynaklarına verilen önem derecesinin artması ile birlikte kadın çalışanların kendilerini geliştirmek ve yükselmek için atmış oldukları adımlar da kendini göstermektedir. Bu yüzden kadınların iş yaşamındaki yeri giderek artış göstermektedir. Fakat üst düzey yönetim alanlarında sayıları o kadar yüksek değildir. Bu durumun çeşitli nedenleri bulunmakla birlikte en önemli nedenleri arasında cam tavan engelleri gösterilebilir. Cam tavan engelleri ise; bireysel faktörlerden kaynaklanan engeller (çoklu rol üstlenme, kadınların kişisel tercih ve algıları), toplumsal faktörlerden kaynaklanan engeller (mesleki ayrım, stereotipler) ve örgütsel faktörlerden kaynaklanan engeller (örgüt kültürü, örgüt politikaları, mentor eksikliği, informal iletişim ağlarına katılamamama) şeklinde ifade edilebilir. Bu çerçevede çalışmada cam tavan sendromu, kadın personellerin kariyerlerinde belli bir aşamaya ulaştıktan sonra önlerine çıkartılan görünmez engellerdir. İşletmeler, başarı grafiklerinde artış sağlamak için doğru anda ve doğru zamanda personel seçiminde bulunması, onların eğitilmesi ve kabiliyetlerine göre ilgili birimlere yerleştirilmesi gerekmektedir. Bu da çalışmanın bir diğer kavramı olan yetenek yönetimi kavramı ile açıklanmaktadır. Yetenek yönetimi ise doğru anda, doğru insanı, doğru statüde istihdam etmektir. Çalışmanın temel amacı cam tavan sendromu ile yetenek yönetimi arasındaki ilişkiyi kavramsal olarak ele almak ve konuyla ilgili literatür taraması yapmaktır. Literatürde yapılan araştırmalar incelendiğinde cam tavan sendromu ile yetenek yönetimi ilişkisinin bir arada çalışılmamış olduğu görülmüştür. Bu da çalışmaya özgün değer katmaktadır. Bu çalışmada da cam tavan sendromu ve yetenek yönetimi arasındaki teorik ilişki üzerine bir çerçeve çizilmiştir. Çalışmada elde edilen genel sonuç ise; insan kaynakları uygulamaları ile bu iki kavram birbirini tamamlayarak çalışanların motivasyonuna bağlı işletmenin başarısı, örgütsel bağlılığı ve iş tatmini artırılabilir ve buna bağlı olarak da işletmenin başarısı da yükselebilir, olarak ifade edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Cam Tavan Sendromu , Cam Tavan Engelleri , Yetenek , Yetenek Yönetimi , İnsan Kaynakları Yönetimi
Kaynakça
- Alayoğlu, N. (2010). İnsan Kaynakları Yönetiminde Yeni Dönem: Yetenek Yönetimi. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 68-97.
- Altunoğlu, A., Atay, H. ve Terlemez, B. (2015). İnsan kaynakları bakış açısından yetenek yönetimi: Bankacilik sektörü uygulama örneği. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37(1), 47-70.
- Altuntuğ, N. (2009). rekabet üstünlüğünün sürdürülmesinde yeteneklerin rolü: Yetenek yönetim yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 445-460.
- Atlı, D. (2017). Yetenek yönetimi. İstanbul: Abaküs Yayınları.
- Bayık, H. (2015). Diyanet işleri başkanlığında yetenek yönetiminin çalışan performansına etkisi: Yedi bölge örneği. (Yüksek lisans tezi), Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Ankara.
- Bingöl, D., Aydoğan, E., Şenel, G. ve Erden, P. (2011). Cam tavan sendromu ve kadinlarin hiyerarşik yükselmelerindeki engeller: tc. enerji ve tabii kaynaklar bakanliği ankara merkez teşkilati örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 12(1), 115-132.
- Büyükyaprak, F. (2015). Çalışan kadın personelin kariyer gelişimi engellerinden cam tavan sendromu: Miili Eğitim Bakanlığı Merkez Teşkilatı örneği. (Yüksek lisans tezi), Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Ankara.
- Cotter, D. A., Hermsen, J. M., Ovadia, S., and Vanneman, R. (2001). The Glass Ceiling Effect. Social forces, 80(2), 655-681.
- Çağıran Kendirli, H. ve Bahadır, M. (2018). Hizmet sektöründe gelir unsurunun iş motivasyonuna ve aile içi huzura etkisi: Kastamonu Üniversitesi örneği. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3 (2) , 995-1016 . DOI: 10.21733/ibad.478127
- Çağıran Kendirli, H. ve Şenöz, A. (2019). Hizmet sektöründe kadın girişimciler: Çorum araştırması. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 4 (1) , 93-118 . DOI: 10.21733/ibad.507223