Türkiye’de Balkan Türkleri ve Mübadele Derneklerinde Yürütülen Kültürel ve Eğitsel Müzik Faaliyetleri
Öz
Günümüzde Türkiye topraklarında yaşayan Balkan kökenli vatandaşlar tüm nüfusun içinde önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Muhtelif göç süreçlerinde Balkanlar’dan Anadolu’ya göç eden soydaşlar, beraberlerinde getirdikleri kültür vasıtasıyla toplum içinde yeni kültürel ilişkilerin oluşmasını sağlamışlar ve belirli bölgelerde kümelenerek oluşturdukları derneklerin çatısı altında kültürlerini yaşatmaya çalışmışlardır. Balkan göçmenlerinin, sözü edilen dernekler bünyesinde çeşitli kültürel ve sanatsal faaliyetler yürüttükleri bilinmektedir. Söz konusu derneklerin yürüttükleri kültürel ve sanatsal faaliyetleri içerisinde müziksel etkinliklerin de önemli ölçüde yer aldığı gözlenmektedir. Bu araştırmada, Türkiye’deki Balkan Türkleri ve mübadele derneklerinin kültürel ve eğitsel müzik faaliyetleri incelenerek ilgili derneklerin, içinde bulundukları toplumun kültür ve sanat yaşantısına katkılarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, müzik faaliyetlerinin türleri, kapsamları, içerikleri ve niteliklerini belirlemek üzere bir tarama çalışması gerçekleştirilmiştir. Türkiye’deki 34 farklı şehirden, Balkan göçmenlerinin oluşturduğu toplam 185 dernekten elde edilen anket verileri doğrultusunda var olan durum nicel ve nitel olarak betimlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, derneklerin en sık gerçekleştirdikleri kültürel ve sanatsal etkinliklerin başında müzik etkinlikleri gelirken bunu halk dansları etkinliklerinin izlediği görülmüştür. Bununla birlikte derneklerin büyük çoğunluğunun konser etkinlikleri ve müzik eğitimi çalışmaları gibi faaliyetler yürüttükleri, bu faaliyetlerini belirli aralıklarla ve çeşitli mekânlarda topluma sergiledikleri tespit edilmiştir. Öte yandan derneklerin yaklaşık yarısının, toplumun her kesimine açık ve çeşitli yaş gruplarına yönelik olmak üzere imkânları doğrultusunda çeşitli müziksel çalışmalar ya da kurslar düzenledikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kültürel ve sanatsal faaliyetler yürütme ve gerçekleştirme konusunda çeşitli güçlüklerle karşılaşmalarına karşın çalışma grubu içerisinde yer alan derneklerin, sözü edilen kültürel ve eğitsel müzik faaliyetleri vasıtasıyla toplumun sosyal yaşantısına önemli ve değerli katkılar sundukları saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atasayar, T. (2018). 1923’ten günümüze Türkiye’ye yapılan göçler ve kültürel etkileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
- Aydın, A. (2018). Handan Gökçek’in “Ah Mana Mu” ve Kostas E. Tsolakidi̇s’i̇n “Belki Bir Gün Dönerim” adlı eserlerinde 1924 nüfus mübadelesi sürecinde toplumsal dinamiklerin karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
- Bayındır Goularas, G. (2012). 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesi ve günümüzde mübadil kimlik ve kültürlerinin yaşatılması. Alternatif Politika, 4(2), 129-146.
- Bingöl, B. (2013). Makedonya Türklerinin türküleri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
- Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. (M. Bütün, Çev.). Ankara: Eğiten.
- Çerezcioğlu, A. B. (2010). İzmir Makedon göçmenlerinde etnik kimliğin bir işaretleyicisi olarak müzik. Folklor/Edebiyat, 16(62), 85-100.
- Dalaman, A. (2014). Türk-Yunan nüfus mübadelesi̇ sonucu Çanakkale’ye yerleştirilen mübadiller (1923-1930). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Değirmencioğlu, L. (2020). Kayseri’de yaşayan göçmen müzisyenler (Selanik göçmenleri). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(74), 934-946.
- Demirtaş, M. (2017). 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın göç olaylarına etkileri ve göçmenlerin durumu. O. Köse (Ed.), Geçmişten Günümüze Göç-1 içinde (ss. 155-168). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
- Emini, F. T. (2018). Göç Sonrası Sorunların Çözümünde Sivil Toplum Stratejisi. Bursa: Ekin.