The Place of the Idel-Ural Region in Turkish Public Opinion: An Assessment Through Digital Data and Diaspora

Öz

This study aims to examine the awareness and interest of the Turkish public towards the Idel-Ural region through a comparative analysis of two data sources. The first data source consists of Google Trends data for eight search terms covering the period May 2021 to May 2026. The second data source comprises 64 web content items from the Kazan Culture and Mutual Aid Association (KKYD), one of the oldest Idel-Ural Tatar diaspora organizations in Turkey. The findings reveal three key patterns: (1) public interest in the Idel-Ural region is predominantly crisis-driven and transient; (2) awareness of region-specific terminology is extremely low, indicating a fragmentary presence in public memory; (3) a significant mismatch exists between the diaspora organization's digital content strategy and public interest cycles. The near-total invisibility of the Tatar language in the digital sphere is further discussed through Kornai's (2013) concept of "digital language death.

Anahtar Kelimeler

• Idel-Ural
• Tatarstan
• Bashkortostan
• digital awareness
• diaspora
• Google Trends
• Tatar language
• digital language death

TÜRKİYE KAMUOYUNDA İDİL-URAL BÖLGESİNİN YERİ: DİJİTAL VERİLER VE DİASPORA ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu çalışma, Türkiye kamuoyunun İdil-Ural bölgesine yönelik ilgisini ve farkındalık düzeyini iki farklı veri kaynağı üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Birinci veri kaynağı olarak Google Trends platformundan elde edilen sekiz arama terimine ait Mayıs 2021 – Mayıs 2026 dönemi verileri; ikinci veri kaynağı olarak Kazan Kültür ve Yardımlaşma Derneği'nin web sitesindeki 64 içerik analiz edilmiştir. Betimsel istatistik, olay eşleştirme ve içerik analizi yöntemleriyle gerçekleştirilen araştırmada üç temel bulguya ulaşılmıştır: (1) Türkiye kamuoyunun İdil-Ural bölgesine ilgisi büyük ölçüde uluslararası kriz ve siyasi olaylarla tetiklenmekte, kriz sonrası hızla sönümlenmektedir; (2) bölgenin kendine özgü kavramlarına yönelik sürekli bir farkındalık bulunmamakta olup bu terimlerin kamusal bellekteki konumu parçalı niteliktedir; (3) diaspora örgütünün dijital içerik stratejisi ile kamuoyunun ilgi döngüsü arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Tatar dilinin dijital ortamdaki görünmezliği, Kornai'nin (2013) "dijital dil ölümü" kavramı çerçevesinde ayrıca tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İdil-Ural
• Tataristan
• Başkurdistan
• dijital farkındalık
• diaspora
• Google Trends
• Tatar dili
• dijital dil ölümü

Kaynakça

1. Akalın, Ahmet (2023). Ulusların Cazibesi: Yumuşak Güç Bağlamında Türkiye'de Uluslararası Kültür Enstitüleri. 2. Baskı, Ankara: Nobel Yayınevi.
2. Akçura, Yusuf (1904). Üç Tarz-ı Siyaset. Kahire: Matbaa-i İctihad. (Yeni baskı: Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1976).
3. Anadolu Ajansı. (23 Ekim 2024). Cumhurbaşkanı Erdoğan BRICS Zirvesi için Kazan'da. Erişim: https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-tataristanda/3371159
4. Batu, M., & Yanık, A. (2021). Bir İletişim Türü Olarak Yazılı İletişim: Üniversite Öğrencilerinin Mektuplarına Yönelik Nitel Bir İnceleme. Selçuk İletişim, 14(2), 723-753.
5. Batu, M., Oz, M., Tos, O., & Kurban, V. (2024). Media Coverage of Nowruz Rituals and Reflections: Similarities and Differences Across the Turkic World. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, (111), 263-284.
6. Brinkerhoff, J. M. (2009). Digital Diasporas: Identity and Transnational Engagement. Cambridge University Press.
7. Choi, H., & Varian, H. (2012). Predicting the Present with Google Trends. Economic Record, 88, 2-9.
8. Devlet, Nadir. (1997). İdil-Ural Ekspedisyonu: Tatarlar-Başkurtlar-Çuvaşlar. İstanbul: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.

9. Devlet, Nadir. (1999). Rusya Türklerinin Milli Mücadele Tarihi (1905-1917). 2. baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
10. Eberhard, David M., Simons, Gary F. ve Fennig, Charles D. (ed.). (2024). Ethnologue: Languages of the World. 27. baskı. Dallas: SIL International. https://www.ethnologue.com
11. Eser, N., & Kanca, B. (2022). Google Trendler Verileri ile Ekoturizm Kavramının İncelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 798-814.
12. Georgeon, F., & Er, A. (1986). Türk Milliyetçiliğinin Kökenleri: Yusuf Akçura (1876-1935). (Vol. 12). Yurt Yayınevi.
13. Georgiou, M. (2006). Diaspora, Identity and the Media: Diasporic Transnationalism and Mediated Spatialities. Hampton Publishing.
14. Jankiewicz, S., Knyaginina, N., & Prina, F. (2020). Linguistic Rights and Education in the Republics of the Russian Federation: Towards Unity through Uniformity. Review of Central and East European Law, 45(1), 59-91.
15. Jun, S. P., Yoo, H. S., & Choi, S. (2018). Ten Years of Research Change Using Google Trends: From the Perspective of Big Data Utilizations and Applications. Technological Forecasting and Social Change, 130, 69-87.
16. Kamalıeva, A., & Karataş, M. (2023). Kazan Tatar Edebiyatinda Ayaz İshaki ve Gazeteciliği. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 5(1), 63-74.
17. Karim, K. H. (2003). Mapping Diasporic Mediascapes. In The Media of Diaspora (pp. 1-17). Routledge.
18. Kemaloğlu, İlyas. (2015). İdil-Ural'dan Türk Göçü. Türk Dünyasında Sürgün ve Göç. (Yay. Haz. N. Sarıahmetoğlu ve İ. Kemaloğlu). İstanbul: Türk Dünyasına Hizmet Vakfı Yayınları, s. 85-102.
19. Kemaloğlu, İlyas. (2024). Tatar Tarihi. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
20. Kornai, András. (2013). Digital Language Death. PLoS ONE, 8(10), e77056.
21. Mavragani, Amaryllis ve Ochoa, Gabriela. (2019). Google Trends in Infodemiology and Infoveillance: Methodology Framework. JMIR Public Health and Surveillance, 5(2), e13439.
22. McCombs, Maxwell E. ve Shaw, Donald L. (1972). The Agenda-Setting Function of Mass Media. Public Opinion Quarterly, 36(2), s. 176-187.
23. Rosstat (2022). Itogi Vserossiyskoy Perepisi Naseleniya 2020 Goda. Т. 5: Natsionalnıy sostav i vladeniye yazıkami. Moskva: Federal'naya slujba gosudarstvennoy statistiki https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom5_Nacionalnyj_sostav_i_vladenie_yazykami
24. Sarıahmetoğlu, N. (2022). Prof. Dr. Nadir Devlet'in Tarihçiliğinde Türk Dünyası ve Tatarlar. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 4(2), 185-206.
25. Scheufele, Dietram A. ve Tewksbury, David. (2007). Framing, Agenda Setting, and Priming: The Evolution of Three Media Effects Models. Journal of Communication, 57(1), s. 9-20.
26. Terzi, H. M. (2020). İdil – Ural Bölgesinde Yaşayan Tatar Türklerinin Toplumsal Yapısı ile Kültür ve Aidiyet Sorunsalı. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 2(2), 299-325.
27. UNESCO Tehlike Altındaki Diller Uzman Grubu. (2003). Language Vitality and Endangerment. Paris: UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000183699
28. Yeni Türkiye. (2023). İdil-Ural Özel Sayısı. Yeni Türkiye Dergisi, özel sayı, 2 cilt.
29. Yıldız, Murat Selman. (2018). Google Arama Trendleri: Türkiye'de Sağlık Hizmetleri ile İlişkili Aramalar İçin Bir Uygulama. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(2), s. 168-179.