DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”

Bahar Eriş Karaoğlan

DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”

Öz

Şemen Elker, Sovyet dönemi Çuvaş edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Hem Çarlık dönemi hem de Lenin ve Stalin dönemlerini yaşayan Ş. Elker, savaşlar ve baskılar yüzünden sıkıntıya düşmüş, hatta Avusturya-Macaristan Savaşı’nda bacağını kaybetmiştir. Halkını iyi tanıyan, Çuvaş dilinin ve Çuvaş kültürünün yok olmaması için mücadele eden Ş. Elker, yaşadığı olumsuzluklara rağmen üretken bir isim olmayı bırakmamıştır. Çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlar yapan yazar, edebiyat ile ilgili toplantılara katılmış ve yeri geldikçe kısmen resmî ideolojiye de kafa tutmuştur. 1905 Ekim Devrimi sonrası yeni hayata Çuvaşların adapte olmaları için çaba sarf eden Ş. Elker, bazı eserlerinin içeriğini “uluşçuluk” yaptığı gerekçesiyle değiştirmeye ve resmi ideolojiyi öven eserler yazmaya mecbur kalmıştır. Yazar, hayatı boyunca, Çuvaşların tarihi ile ilgili konuları önemsemiş ve tarihi gerçeklerin işlendiği şiir ve romanlar yazmıştır. Bu yıl, Ş. Elker’in 125. doğum yılı kutlandığından “yeryüzü yıldızını” anmak için “Ulǐpsem” destanı dışında Türkiye Türkçesine aktarılan bir eseri bulunmayan Ş. Elker’in doğduğu yeri anlattığı Kuşlavış uyi “Kuşlavış bölgesi” adlı denemesi, tarafımızdan Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Bu deneme, Ş. Elker’in gözünden doğduğu yer ve hayat şartları hakkında bilgi edindiğimiz önemli de bir metindir.

Anahtar Kelimeler

Çuvaşlar,Çuvaş kültürü,Şemen Elker,Deneme,Çuvaş Edebiyatı

Kaynakça

Referans1 Bayram, Bülent (2009). “Şemen Elker’in Ulǐpsem Destanı Üzerine Bir İnceleme”. Bengü Bitig. Dursun Yıldırım Armağanı, (Ed: Bülent Gül, Ferruh Ağca, Faruk Gökçe), Ankara: Öncü Basımevi. Referans2 Dokumentı iz arhiva çuvaşskogo poeta El’gera naşli v musornom konteynere, https://regnum.ru/news/cultura/415762.html. Referans 3 Elker, Şemen (1994). Hurapa Şurǐ: Tirli Vǐhǐtra şırnisem: Proza, poezi, asa ilüsem, kun kinekinçen, şırusem, haklavsem. Şupaşkar: Çǐvaş kineke izdatel’stvi. Referans4 Kirillova, İrina (2014). Yur’evna literaturnaya deyatel’nost’ S. V. El’gera v sotsialno-politiçeskom i kul’turnom kontekste epohi. Vestnik mariyskogo gosudarstvennogo universiteta, 3/15, 79-85. Referans5 Kuz’min, Vladimir (2009). Elker Şǐltǐrlǐhi, Şupaşkar: Şini Vahǐt. Referans6 Rodiyonov, Vitaliy (2006). “Kirhi şǐltǐr”. Elker şǐltǐrlǐhi, (Haz. Vladimir Kuz’min), Şupaşkar: ŞiniVahǐt, 119-129. Referans7 Rodiyonov, Vitaliy (2006) Kirhi Şǐltǐr. https://chuvash.org/wiki/%D0%9A%D3%97%D1%80%D1%85%D0%B8%20%D2%AB%D3%91%D0%BB%D1%82%D3%91%D1%80 Referans8 Rodiyonov, Vitaliy (2015) “Semen El’ger”. İstoriya çuvaşskoy literaturı XX veka:1900-1955 godı,Çeboksarı: Çuvaşskoye Knijnoye izdatel’stvo, 282-291. Referans9 Tevetkel, Mikulay (2009). “Şemen Elker tata ŞeŞpel Mişşi”. Elker Şǐltǐrlǐhi, (Haz. Vladimir Kuz’min), Şupaşkar: Şini Vahǐt, 444-448. V bol’şih Abakasah otkrıli kenotaf Semena El’gera, Çuvaşskiy norodnıy sayt, https://ru.chuvash.org/news/4485.html

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bahar Eriş Karaoğlan ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2020

Kabul Tarihi

8 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA76WP54MA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eriş Karaoğlan, B. (2020). DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 2(1), 23-63. https://izlik.org/JA76WP54MA

AMA

1.Eriş Karaoğlan B. DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2020;2(1):23-63. https://izlik.org/JA76WP54MA

Chicago

Eriş Karaoğlan, Bahar. 2020. “DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ ‘KUŞLAVIŞ BÖLGESİ’”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 2 (1): 23-63. https://izlik.org/JA76WP54MA.

EndNote

Eriş Karaoğlan B (01 Haziran 2020) DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 2 1 23–63.

IEEE

[1]B. Eriş Karaoğlan, “DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ ‘KUŞLAVIŞ BÖLGESİ’”, İdil Ural Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 1, ss. 23–63, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76WP54MA

ISNAD

Eriş Karaoğlan, Bahar. “DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ ‘KUŞLAVIŞ BÖLGESİ’”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 2/1 (01 Haziran 2020): 23-63. https://izlik.org/JA76WP54MA.

JAMA

1.Eriş Karaoğlan B. DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2020;2:23–63.

MLA

Eriş Karaoğlan, Bahar. “DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ ‘KUŞLAVIŞ BÖLGESİ’”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2020, ss. 23-63, https://izlik.org/JA76WP54MA.

Vancouver

1.Bahar Eriş Karaoğlan. DOĞUMUNUN 125. YILINDA ŞEMEN ELKER ANISINA: KUŞLAVIŞ UYİ “KUŞLAVIŞ BÖLGESİ”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2020;2(1):23-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76WP54MA