Araştırma Makalesi

Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi

Sayı: 20 31 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi

Öz

İstanbul’da bulunan Halûk Perk Müzesi, zengin bir ikonografik çeşitliliğe sahip çok sayıdaki röliker haç koleksiyonuyla dikkat çekmektedir. Makalede, bu değerli koleksiyondan seçilmiş Meryem ve çocuk İsa betimli 14 adet röliker haç konu edilmektedir. Bizans sanatının farklı örneklerinde kullanılan Meryem Blakhernitissa, Kyriotissa, Hodegetria, Nikopois ve Episkepis gibi çeşitli Meryem tiplerini, röliker haçlarda da görmek mümkündür. Çalışmada koleksiyonda yer alan röliker haçlar içerisinde beş farklı Meryem tipi tespit edilmiştir. Bunlar arasındaki en yoğun grup 7 örnekle Meryem Blakhernitissa betimli olanlardır. Röliker haçlar içinde Meryem Episkepsis olarak tanımlanan ender bir örnek ile yine Kyriotissa olup olmadığı tartışılan bir örnek daha bulunmaktadır. Ayrıca çalışmada, Bizans sanatının farklı türdeki eserlerinde karşımıza çıkmayan ancak röliker haçlar üzerinde görülen farklı Meryem tiplerinin varlığına da dikkat çekilmiştir. Makalenin katalog kısmında ayrıntılı sunulan 14 adet röliker haçtan, kazıma teknikli 13 adeti analojik ve ikonografik değerlendirmelerle 11. yüzyıla; kabartma teknikli tek bir örnekte ise 11-12. yüzyıla tarihlendirilmiştir. Koleksiyondaki röliker haçlar Bizans sanatındaki Meryem tipleri hakkında ikonografi uzmanlarının yaptıkları farklı görüş ve yorumlar eşliğinde karşılaştırmalı olarak incelenerek değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Halûk Perk Müzesi’ndeki röliker haçlar hakkında yayınlanmak üzere olan bir kitap çalışması tarafımızca hazırlanmaktadır. Değerli koleksiyoner Sayın Halûk Perk’e başladığımız her yayın projemizde verdiği destek ve güven için çok teşekkür ediyoruz.

Kaynakça

  1. Altun, Feride İ. Kuşadası, Kadıkalesi/Anaia Kazısı 2001-2012 Sezonu Bizans Küçük Buluntuları. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2015. google scholar
  2. Aydın, Ayşe. “Reliqienkreuze Im Museum Von Ankara (Anadolu Medeniyetleri Müzesi).” Sanat Tarihi Dergisi 12 (2003): 25-40. google scholar
  3. Bulgurlu, Vera. İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ndeki Bizans Kurşun Mühürleri. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2007. google scholar
  4. Carr, Annemarie Weyl. “Virgin Mary.” The Oxford Dictionary of Byzantium. C. 3. Ed. Alexander P. Kazdhan. New York: Oxford Üniversitesi Yayınları, 1991, 2173-2176. google scholar
  5. Carr, Annemarie Weyl. “Thoughts on Mary East and West.” Images of the Mother of God. Ed. Maria Vassilaki. Norfolk: Ashgate Yayınları, 2005, 277-292. google scholar
  6. Cheynet, Jean-Claude, Turan Gökyıldırım ve Vera Bulgurlu, Les Sceaux Byzantins du Musee Archeologique d’Istanbul. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, 2012. google scholar
  7. Cotsonis, John A. “The Virgin Lysiponos (“The Deliverer From Pain”) on A Byzantine Lead Seal and The Transformation of A Marian Epithet,” Byzantion 87 (2017): 159-179. google scholar
  8. Cronnier, Estelle. “Eastern Christianity and Relics of Saints: From Refusal to Quest,” Rome, Constantinople and Newly-Converted Europe. Archaeological and Historical Evidence. C. 2. Ed. Majiej Solomon ve Marcin Woloszyn ve Alexander Musin ve Perica Spehar. Krakov- Leipzig-Rzesz6w-Varşova: Leipziger Universitatsverlag, 2012, 25-32. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2023

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Ünal, C., & Çakmakçı, Z. (2023). Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi. Art-Sanat, 20, 669-703. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1289947
AMA
1.Ünal C, Çakmakçı Z. Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi. Art-Sanat. 2023;(20):669-703. doi:10.26650/artsanat.2023.20.1289947
Chicago
Ünal, Ceren, ve Zeynep Çakmakçı. 2023. “Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi”. Art-Sanat, sy 20: 669-703. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1289947.
EndNote
Ünal C, Çakmakçı Z (01 Temmuz 2023) Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi. Art-Sanat 20 669–703.
IEEE
[1]C. Ünal ve Z. Çakmakçı, “Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi”, Art-Sanat, sy 20, ss. 669–703, Tem. 2023, doi: 10.26650/artsanat.2023.20.1289947.
ISNAD
Ünal, Ceren - Çakmakçı, Zeynep. “Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi”. Art-Sanat. 20 (01 Temmuz 2023): 669-703. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1289947.
JAMA
1.Ünal C, Çakmakçı Z. Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi. Art-Sanat. 2023;:669–703.
MLA
Ünal, Ceren, ve Zeynep Çakmakçı. “Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi”. Art-Sanat, sy 20, Temmuz 2023, ss. 669-03, doi:10.26650/artsanat.2023.20.1289947.
Vancouver
1.Ceren Ünal, Zeynep Çakmakçı. Halûk Perk Müzesi’nden Meryem ve Çocuk İsa Betimli Bir Grup Röliker Haçın İkonografik Bakımdan Değerlendirilmesi. Art-Sanat. 01 Temmuz 2023;(20):669-703. doi:10.26650/artsanat.2023.20.1289947