Varka ve Gülşah Minyatürlerinin Temel Tasarım Atölyesinde Yeniden Üretimi

Öz

Bu araştırma, Trabzon Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Resim Bölümü’nde 2023-2024 eğitim öğretim yılında birinci sınıf öğrencisi olan 10 öğrencinin, temel sanat atölyesi dersi kapsamında bir araya gelerek 10 eser ortaya koyduğu bir çalışmayı incelemektedir. Öğrencilere, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Yazma ve Matbu Eserler Koleksiyonu’na ait 841 envanter numarasıyla kayıtlı Ayyukî tarafından 11. yüzyılda yazılmış Varka ve Gülşah mesnevisinin hikâyesi ve tarihi tanıtılmıştır. Öğrenciler, bu hikâye ile birlikte minyatürleri incelemiş, ardından sanatsal yeniden üretim kavramını öğrenmiş ve mesneviden seçtikleri minyatürleri temel sanat unsurları ve Gestalt kuramıyla yeniden değerlendirmişlerdir. Çağdaş olaylarla bütünleştirerek çoğalttıkları eserlerini analiz etmiş ve seçtikleri minyatürleri karşılaştırmışlardır. Bu yöntem, öğrencilere eserleri detaylı olarak inceleme ve analiz etme için sağlam bir platform sunmuştur. Çalışma, öğrencilerin sanat tarihine olan ilgilerini geliştirmeyi ve kapsamlı bir sanat eseri analizi becerisi kazanmalarını amaçlamıştır. Varka ve Gülşah minyatürlerini incelemekle başlayan çalışma, öğrencilerin eserlerini temel sanat unsurları ve Gestalt kuramı prensipleri doğrultusunda incelemiştir. Bu minyatürlerden ilham alan uygulamalar, öğrencilerin sanat eserlerinin yapısını anlamalarına ve estetik değerlerini değerlendirmelerine yardımcı olmuş, görsel unsurların kompozisyonlara entegrasyonuna odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Minyatür
• Selçuklu Sanatı
• Varka ve Gülşah Mesnevi
• Yeniden Üretim
• Temel Tasarım
• Gestalt Kuramı

Reproduction of Warqa wa Gulshah Miniatures in a Basic Design Workshop

Öz

This research examines a study where 10 first-year students from the Painting Department at Trabzon University’s Faculty of Fine Arts and Design collaborated during the 2023-2024 academic year to create 10 artworks as part of their basic art workshop course. The students were introduced to the story and history of the Warqa wa Gulshah epic written by Ayyukî in the 11th century, which is part of the Republic of Turkey Presidency of the National Palaces Administration Manuscript and Printed Works Collection, inventory number 841. They studied the miniatures alongside the narrative, then learned about artistic reproduction and reevaluated selected miniatures from the epic using basic art elements and Gestalt theory. Analyzing their reproduced works with contemporary integration and comparing chosen miniatures provided a robust platform for thorough examination and analysis of artworks. The study aimed to cultivate students’ interest in art history and enhance their skills in comprehensive artwork analysis. Beginning with analyzing the Warqa wa Gulshah miniatures, it proceeded to examine students’ works using basic art elements and Gestalt theory principles. Applications inspired by these miniatures helped students understand artwork structures and assess aesthetic merits, focusing on integrating visual elements into compositions.

Anahtar Kelimeler

• Miniature
• Seljuk Art
• Warqa wa Gulshah Epic
• Reproduction
• Basic Design
• Gestalt Theory

Kaynakça

1. Abdullahi, Yahya and Mohamed Rashid Embi. “Evolution Of Abstract Vegetal Ornaments in Islamic Architecture.” Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research 9/1 (2015): 31-49. google scholar
2. Aliabadi, Maryam, Arezoo Paydarfard and Zeinab Niknasab. “A Study of the Illustrated Version of Varqa and Gulshah Belonging to the Seljuk School of Painting.” Journal of Islamic Archaeology Studies (2021): 209-231 google scholar
3. Atalay, Mustafa Cevat. “Türk Minyatür Sanatının Tasarım Ögelerinin Türk Resminde Varlık Bulması.” Akdeniz Sanat Degisi 5 (2012): 79-90. google scholar
4. Ateş, Ahmed. “Varaka ve Gülşah Mesnevisinin Kaynakları”. Türk Dili ve Edebiyat Dergisi 2/1-2 (1946): 18-32. google scholar
5. Ateş, Ahmed. “Farsça eski bir Varka ve Gülşah mesnevisi.” Türk Dili ve Edebiyat Dergisi 5/5 (1953): 34-50. google scholar
6. Benjamin, Walter. The Work of Art in the Age of Its Technological Reproducibility and Other Writings on Media. London: Harvard University Press, 2008. google scholar
7. Berger, John. The Succes and Failure of Picasso. New York: Vintage 104 Publishing, 1993. google scholar
8. Boucharenc, Christian Gilles and Takanao Saiki. “International Comparative Research on Basic Design.” Japan: Design Research Association 29/2 (2002): 20-27. google scholar

9. Brunette, Peter and David Wills. Deconstruction and the Visual Arts: Art, Media, Architecture. London: Cambridge University Press, 1994. google scholar
10. Çoruhlu, Yaşar. Erken Devir Türk Sanatının ABC’si. İstanbul: Kabalcı Publishing, 1998. google scholar
11. Daneshvari, Abbas. Animal Symbolism in Warqa wa Gulshah. Oxford: Oxford University Press, 1986. google scholar
12. Dastmalchi, Alireza. “A Comparative Study of Shirin and Layla in Khamsa of Nizami Ganjavi.” International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding 10-4 (2023): 697-706. google scholar
13. Deleuze, Gilles. Francis Bacon: The Logic of Sensation. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2003. google scholar
14. Derrida, Jacques. Deconstruction in a Nutshell: A Conversation with Jacques Derrida, with a New Introduction. New York: Fordham University Press, 2020. google scholar
15. Durmuş Öztürk, Serap, Asu Beşgen and Nilgün Kuloğlu. “Rethinking Basic Design Education: Deconstruction of Anatolian Carpets.” Art-Sanat 9 (2018): 463-478, https://dergipark.org.tr/en/ download/article-file/783748 google scholar
16. Esin, Emel. Orta Asya‘dan Osmanlıya: Türk Sanatında İkonografik Motifler. İstanbul: Kabalcı Publishing, 2004. google scholar
17. Frye, Richard Nelson. The Cambridge History of Iran: The Period from the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975. google scholar
18. Gibson, James Jerome. The Senses Considered as Perceptual Systems. London: Gerorge Allen and Unwin Ltd., 1966. google scholar
19. Hillenbrand, Carole. “Ravandi, the Seljuk Court at Konya and the Persinisation of Anatolian Cities.” Spesial Issue Les Seldjoukides d’Anatolie (2005): 25-26. google scholar
20. Hutcheon, Linda. A Theory of Parody: TheTeachings of Twentieth-century Art Forms. Illinois: University of Illinois Press, 2023. google scholar
21. Itten, Johannes. Design of Form: The Basic Course at the Bauhaus and Later. New Jersey: John Wiley and Sons Publishing, 1975. google scholar
22. İrepoğlu, Gül. Zeki Faik İzer. İstanbul: Yapı Kredi Publishing, 2005. google scholar
23. Kılıç, Hüsna. “16-18. Yy Osmanlı Minyatürlerinin Tasarım İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi ve Çağdaş Yorumları.” Master’s Thesis, Selcuk University, 2015. google scholar
24. Kızılırmak, Ebru. Minyatürleri ve Açıklamalarıyla Varka ve Gülşah: Ayyûkî. İstanbul: İlke Publishing, 2021. google scholar
25. Köktekin, Kâzım. Yûsuf-ı Meddâh Varka ve Gülşah. Ankara: Turkish Language Association Publishing, 2007. google scholar
26. Köseoğlu, Gülşah. “Varka ve Gülşâh Mesnevisi Minyatürlerinde Renk Biçim ve Kompozisyon.” Master’s thesis, Necmettin Erbakan University, 2019. google scholar
27. Mousavi Lor, Ashraf Sadat and Soheila Namaz Alizadeh. “Seljuk Portraiture: Continuation of Manichaean Visual Culture.” Cultural History Studies: Journal of the Iranian History Association 13 (2013): 105-85. google scholar
28. Neret, Gilles. Delacroix. Germany: Taschen Publishing, 1993. google scholar
29. Nikolov, Nayden. “Interpretacion Social-Psicologica de la Obra de Diego Velazquez Las Meninas.” Anuario de la Universidad de Sofia San Clemente de Ojrida 91 (1998): 3-26. google scholar
30. Özergin, Kemal. “Selçuklu Sanatçısı Nakkaş Abdülmü’min el-Hoyî Hakkında.” Belleten 34 (1970): 219-230. google scholar
31. Öztürk, Zehra. “Osmanlı Döneminde Kıraat Meclislerinde Okunan Halk Kitapları.” Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 9 (2007): 401-446. google scholar
32. Peacock, Andrew Charels Spencer. Early Seljuq History: A New Interpretation. London: Routledge Publishing, 2013. google scholar
33. Schön, Donald Alan. The Design Studio: An Exploration of Its Traditions and Potentials. London: Riba Publications Limited, 1985. google scholar
34. Schön, Donald Alan. “Toward a Marraige of Artistry and Applied Science in the Architectural Design Studio.” Journal ofArchitectural Education 41 (1988): 4-10. google scholar
35. Schön, Donald Alan. The Reflective Practitoiner: How Professionals Think in Action. London: Basic Books, 1991 google scholar
36. Serban, Oana. “Portraying the Unrepresentable: The Methodical Eye of the Early Modern Meta-painting.” Analele Universitatii Bucuresti: Filosofie 2 (2013): 39-53. google scholar
37. Snyder, Joel and Ted Cohen. “Reflexions on Las Meninas: Paradox Lost.” Critical Inquiry 7-2 (1980): 429-447. google scholar
38. Şen, Emre. “Zamanın Ötesinde Geleneksellik ve Çağdaşlık Üzerine.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 12 (2023): 867-887. google scholar
39. Tetikçi, İsmail. “Resim Sanatında Kopya, Taklit ve Esinlenme.” İdil Sanat ve Dil Dergisi 6 (2017): 2273-2290, DOI: 10.7816/idil-06-36-09. google scholar
40. Van den Berg, Gabrielle. “Early Persian Verse Romances in Mutaqarib: Form, Structure, Contents.” Iranian Studies 56-4 (2023): 655-670. google scholar
41. Waley, Peter and Norah Milam Titley. “An Illustrated Persian Text of Kalıla and Dimna Dated 707/1307-8.” The British Library Journal 1-1 (1975): 42-61. google scholar
42. White, Alex. The Elements of Graphic Design: Space, Unity, Page Architecture, And Type. New York: Skyhorse Publishing, 2011. google scholar