Resim Sanatı Perspektifinden Mekânsal Hiyerarşiye Bir Bakış: Cumba, Kule ve Balkon

Öz

Bu makale, resim kompozisyonlarında mimari ögeler olarak gözlemlenen cumba, kule ve balkonların mekânsal hiyerarşi düzeylerinin görsel anlam üretiminde etkin kullanımına odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, cumba, kule ve balkonların ahlaki, dinî ve politik yönelimleri yansıtan tasarımlar olarak kültürel işlevlerini analiz etmektir. İnsan‑mekân etkileşiminin doğası gereği, her üç mimari unsur da resimsel mekânda iç–dış, üst–alt ve ön–arka hiyerarşisine bağlı olarak algılanmakta, egemen düşüncenin ve toplumsal dinamiklerin temsil biçimleri olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada görsel ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, farklı kültürlere mensup bireylerin mekânsal hiyerarşi fenomeni ile ilgili algı, görgü ve deneyimlerinin sanatsal bağlamda yorumlanması yoluyla elde edilmiştir. Çalışma, kültürel yaşamda “görünürlük–görünmezlik” fikrine dayalı bir sistemin varlığını tartışmaya açmakta ve cumba, kule ile balkonların kültürlerarası niteliğini değerlendirmektedir. Ayrıca her üç mimari unsurun Doğu–Batı kültürü, geleneksel–modern yaşam, iç–dış mekân algısı, mimari–resim ilişkisi ve güç istenci gibi olgularla kesişim noktalarının analiz edilmesinin önemi vurgulanmaktadır. Araştırmanın Doğu ile Batı arasındaki buluşma, kaynaşma ve çatışmadan kaynaklanan kültürlerarası etkileşimleri sorgulayan benzer çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Resim Sanatı
• Mekânsal Hiyerarşi
• Cumba
• Kule
• Balkon

A View on Spatial Hierarchy from the Perspective of Painting Art: Oriel Window, Tower and Balcony

Öz

This article examines the role of architectural elements—oriel windows, towers, and balconies—in painting compositions, emphasizing their function within spatial hierarchies and their contribution to the production of visual meaning. This study analyzes these features as cultural signifiers that embody moral, religious, and political orientations. Within the pictorial space, these elements are perceived through hierarchical oppositions—interior–exterior, upper–lower, and front–back—and thus serve as representational devices for dominant ideologies and social dynamics. In this study, a visual and descriptive analysis method was used. The findings are derived from interpretations of the perceptions, conventions, and experiences of individuals from diverse cultural backgrounds, highlighting the phenomenon of spatial hierarchy in artistic contexts. Furthermore, the research interrogates a system grounded in the notion of “visibility–invisibility” in cultural life while assessing the intercultural dimension of these architectural motifs. Particular attention is given to their intersections with broader concepts, including East–West cultural exchange, traditional–modern dichotomies, interior–exterior perception, the relationship between architecture and painting, and the manifestation of power. Ultimately, the study contributes to scholarly discourse on intercultural influences arising from encounters, fusions, and conflicts between Eastern and Western traditions, enriching comparative perspectives in art and architectural history.

Anahtar Kelimeler

• Painting Art
• Spatial Hierarchy
• Oriel Window (Cumba)
• Tower
• Balcony

Kaynakça

1. Altaş, Şemsi. “Rene Magritte’nin ‘Sahte Ayna’ Eserindeki Bakışın Bakışı.” Sanat Yazıları 40 (2019):29-38. google scholar
2. American Kennel Club (AKC). “Japanese Chin History: Japan’s Royal Spaniel.” Erişim 21 Ocak 2026. https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/japanese-chin-history-japans-royal-spaniel/. google scholar
3. Arseven, Celal Esat. “Cumba.” Sanat Ansiklopedisi. 1. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1983. google scholar
4. Arslan, M. Murat. “Balkonu Yeniden Düşünmek.” Sosyalbilimler, 18 Mayıs 2020, 1-5. Erişim 13 Temmuz 2024. https://www.sosyalbilimler.org/balkonu-dusunmek/. google scholar
5. Art in Flanders. “René Magritte, Page from a Sketchbook for Perspective: Manet’s Balcony.” Museum of Fine Arts Ghent (Env. no. 210-B-recto). ©Adgp, Paris, 2026. google scholar
6. Art in Flanders. “Rene Magritte, Perspective II. Manet's Balcony.” Museum of Fine Arts Ghent (Env. no. 1961-A.) ©Adgp, Paris, 2026. Erişim 6 Temmuz 2026. https://www.mskgent.be/assets/transforms/adlib/_826xAUTO_fit_center-center_85_none/137-2d16733206c49016d848d2494f2e2d56.jpg. google scholar
7. ArtUK. “John Frederick Lewis, The Harem.” Erişim 5 Şubat 2026. https://artuk.org/discover/artworks/the-harem-33497. google scholar
8. Artvee. “Frederick Arthur Bridgman, The Messenger.” Erişim 5 Şubat 2026. https://artvee.com/dl/the-messenger/ google scholar

9. Ashmolean Museum Oxford. “Edouard Manet, Portrait of Mademoiselle Claus.” Erişim 6 Ocak 2026. https://www.ashmolean.org/portrait-mademoiselle-claus#listing_157336_0. google scholar
10. Bağcı, Serpil, Filiz Çağman, Günsel Renda ve Zeren Tanındı. Osmanlı Resim Sanatı. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2012. google scholar
11. Baltacı, Cahit. “Hürrem Sultan.” TDV İslam Ansiklopedisi. 18. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1998, 498-500. google scholar
12. Batur, Enis. “Cesur Körfez: Balkonlar.” Arrademento Dekorasyon (Temmuz-Ağustos 1989): 79-81. google scholar
13. Baudelaire, Charles. “Balkon.” Çev. Cahit Sıtkı Tarancı. Erişim 26 Ağustos 2024. https://www.siir.gen.tr/siir/c/charles_baudelaire/balkon.htm. google scholar
14. Bauhn, Per. “Osman Hamdi Bey – Osmanlı Oryantalisti mi Yoksa Hümanist Osmanlı mı?” Çev. Fatma Fulya Tepe. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi 9/18 (2023): 229-249. google scholar
15. Bektaş, Cengiz. Türk Evi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1996. google scholar
16. Bensick, Jonathan. “The Towers of Bologna The Medieval Manhattan and the Due Torri.” 2022. Erişim 27 Ağustos 2024. https://thepastabbatical.substack.com/p/the-towers-of-bologna. google scholar
17. Bentham, Jeremy, Catherine Pease-Watkin ve Simon Werret. Panoptikon, Gözün İktidarı. çev. Barış Çoban ve Zeynep Özarslan. İstanbul: Su Yayınları, 2019. google scholar
18. Bourdieu, Pierre. “Manet Adlı Skandal: Batı Resmindeki Sembolik Devrimin Unsurları.” Çev. Ayşe Boren. e-skop. Erişim 09 Şubat 2026. https://www.e-skop.com/skopbulten/manet-adli-skandal-bati-resmindeki-sembolik-devrimin-unsurlari/5773. google scholar
19. Bourdieu, Pierre. “Manet: Sanatta Kuralsızlığın Kurumsallaşması.” Çev. Elçin Gen. e-skop. Erişim 7 Ocak 2026. https://www.e-skop.com/skopbulten/manet-sanatta-kuralsizligin-kurumsallasmasi/4361. google scholar
20. Britannica Editörleri. "St. Anthony of Padua." Encyclopedia Britannica. Erişim 6 Haziran 2026. https://www.britannica.com/biography/Saint-Anthony-of-Padua. google scholar
21. British Library. Salīm Khānnamah Luqmān. Oriental Manuscripts (Or.7043). google scholar
22. Brooklyn Museum. “Frederick Arthur Bridgman, An Interesting Game.” Erişim 3 Haziran 2026. https://www.brooklynmuseum.org/tr-TR/objects/231. google scholar
23. Brouwer, Marilyn. “The Mystery of Leon, Édouard Manet’s Son.” Bonjour Paris. Erişim 10 Eylül 2024. https://bonjourparis.com/archives/the-mystery-of-leon-edouard-manets-son/. google scholar
24. Calouste Gulbenkian Museum. “Édouard Manet, Boy Blowing Bubbles.” Erişim 10 Mayıs 2026. https://gulbenkian.pt/museu/en/read-watch-listen/leon-edouard-koella/. google scholar
25. Camus, Albert. Denemeler. Çev. Sebahattin Eyüboğlu ve Vedat Günyol. İstanbul: Say Yayınları, 1982. google scholar
26. Cezar, Mustafa. Sanatta Batı’ya Açılış ve Osman Hamdi Bey. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 1971. google scholar
27. Ching, Francis D. K. Architecture: Form, Space and Order. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc., 2007. google scholar
28. Courtright, Nicola. “From Gregory XIII to Louis XIV: The Art and Politics of Reform in France.” Memoirs of the American Academy in Rome 54 (2009): 3-30. Erişim 1 Eylül 2024. [suspicious link removed]. google scholar
29. Culturezvous. “Madrid: The Goya’s Grandiose Pictorial Ensemble in the San Antonio de la Florida Chapel.” Erişim 5 Şubat 2026. https://culturezvous.com/en/goya-pictoral-ensemble-madrid-chapel/. google scholar
30. Çetin, Yusuf. “Geleneksel Türk Evinde Cumba.” Sanat Tarihî Dergisi 15/2 (2006): 18-27. google scholar
31. Çetinkaya, Bayram Ali. “Batı’daki ‘Sürgün’ Doğulu/Yabancı Edward Said’in Gözüyle Oryantalizm- “Öteki”nin Tanımlanması.” Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi. 1. (2009): 3-23. google scholar
32. Delossantos, Jenevieve. “Envisioning Egypt: American Orientalism in Turn of the Century New York City, 1880-1920.” Doktora Tezi, New Jersey Devlet Üniversitesi, 2015. google scholar
33. DelPlato, Joan. “From Slave Market to Paradise: The Harem Pictures of John Frederick Lewis and Their Traditions.” Doktora tezi, Kaliforniya Üniversitesi, 1987. google scholar
34. Denizmen, Serap. “Mevlânâ’nın Dîvânında ‘Kut’lu Ceylan Motifi.” Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 27/27 (Aralık 2021): 213-238. google scholar
35. Dombrowski, Andre. “Living on Manet's Balcony or Right to Privacy.” Is Paris Still the Capital of the Nineteenth Century? Essays on Art and Modernity, 1850–1900. Oxfordshire: Routledge, 2016, 235-256. google scholar
36. Domus. “Quirinale” Erişim 8 Haziran 2026. https://www.domusweb.it/content/dam/domusweb/it/art/2022/01/28/il-quirinale/domus-quirinale.jpg.foto.rmedium.jpg. google scholar
37. Dorot, Ruth ve Edna Langenthal. “Pieter Bruegel the Elder’s The Tower of Babel (1563). From Art to Architecture.” Journal of Education Culture and Society 2 (2023): 380-400. https://doi.org/10.15503/jecs2023.2.380.400. google scholar
38. Emecen, Feridun. “Kanuni Sultan Süleyman (Süleyman 1).” TDV İslam Ansiklopedisi. 38. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2010, 62-74. google scholar
39. Emecen, Feridun. “Yavuz Sultan Selim (1.Selim).” TDV İslam Ansiklopedisi. 36. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1998, 407-414. google scholar
40. Erhat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1984. google scholar
41. Evrim Ağacı. “Einstein ile Bir Röportaj: Albert Einstein İçin Yaşamın Anlamı Neydi?.” Erişim 10 Şubat 2026. https://evrimagaci.org/einstein-ile-bir-roportaj-albert-einstein-icin-yasamin-anlami-neydi-7559. google scholar
42. Eyigör Pelikoğlu, Fevziye. Sürdürülebilir Beklentilere Teamülen Sanat. Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2019. google scholar
43. Eyigör, Fevziye. “1960′ dan Günümüze Sanat Yapıtına Dayanan Sanat Yapıtları.” Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2002. google scholar
44. Fetvacı, Emine. “The Production of the Şehname-i Selim Han.” Muqarnas 26/1 (Ocak 2009): 268-269. DOİ: 10.1163/22118993-90000152. google scholar
45. Foucault, Michel. Hapishanenin Doğuşu. Çev. Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara: İmge Yayınları, 2000. google scholar
46. Fujikawa, Mayu. “Papa Paul V’s Global Design: The Fresco Cycle in the Quirinal Palace.” Renaisssance Studies 30/2 (2016): 192-217. https://doi.org/10.1111/rest.12123. google scholar
47. Fundación Goya en Aragón. “Catálogo Miracle of Saint Anthony of Padua (Milagro de San Antonio de Padua).” Erişim 10 Eylül 2024. https://fundaciongoyaenaragon.es/eng/obra/milagro-de-san-antonio-de-padua/634. google scholar
48. Gallerix. “John Frederick Lewis, An Intercepted Correspondence.” Erişim 3 Haziran 2026. https://gallerix.org/fullpic/dd0a49893d46e7ffef540a2187c73273/. google scholar
49. Ganganelli, Roberto. “Carlo Maratta: dal Pennello, al Mosaico… al Tondello.” Erişim 5 Şubat 2026. https://www.cronacanumismatica.com/dal-pennello-al-mosaico-un-capolavoro-di-carlo-maratta/. google scholar
50. Genç, Adem ve Ahmet Sipahioğlu. Görsel Algılama/ Sanatta Yaratıcı Süreç. İzmir: Sergi Yayınevi, 1990. google scholar
51. Genet, Jean. Balkon. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2021. google scholar
52. Genim, Sinan. “Adalet Kulesi.” Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu. 28 Nisan 2022. Erişim 1 Temmuz 2024. https://www.turing.org.tr/turing-haberleri/adalet-kulesi. google scholar
53. Germaner, Semra ve Zeynep İnankur. Oryantalizm ve Türkiye. İstanbul: Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Sanat Yayınları, 1989. google scholar
54. Giannini, Federico ve Ilaria Baratta. “La Tempesta di Giorgione, il Mistero che Nessuno ha Ancora Risolto.” Erişim 10 Mayıs 2025, https://www.finestresullarte.info/opere-e-artisti/la-tempesta-di-giorgione-venezia-mistero-che-nessuno-ha-ancora-risolto. google scholar
55. Google Arts & Culture. “La Sala Più Grande del Quirinale: il Salone dei Corazzieri.” Erişim 10 Şubat 2026. https://artsandculture.google.com/story/la-sala-pi%C3%B9-grande-del-quirinale-il-salone-dei-corazzieri-palazzo-del-quirinale/_QVh6TjBC354Ag?hl=it. google scholar
56. Harman, Ömer Faruk. “Süleyman.” TDV İslam Ansiklopedisi. 38. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2010, 56-60. google scholar
57. İncil-Tevrat-Zebur Kutsal Kitap. “Yaratılış 11:1–9.” Erişim 10 Ocak 2026. https://incil.info/YC2009/arama/Yaratilis+11 google scholar
58. Johnson, Christopher D. “Beyond Analogy and Contingency: Giordano Bruno’s Infinity of Worlds.” Kosmos. Vom Umgang mit der Welt zwischen Ausdruck und Ordnung. Ed. Peter König ve Oliver Schlaudt. Heidelberg: Heidelberg Üniversitesi Yayını, 2023. Erişim 26 Ocak 2026. https://doi.org/10.17885/heiup.857.c15257. google scholar
59. Kızıltan, Güven Savaş. Günümüzde Yabancılaşma Sorunu. İstanbul: Metis Yayınları, 1986. google scholar
60. Köneçoğlu, Mustafa. “Modernliğin Balkonunu Düşünmek, Modernliğin Balkonundan Düşmek.” Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi 105/744 (Aralık 2013): 176-180 google scholar
61. Kurucu, Hamza. “Racine, Moliere, Fuzelier, Voltaire ve Scott’un Eserlerinde: Turquerie.” Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 6/2 (2023): 20-31. https://doi.org/10.38120/banusad.1114724. google scholar
62. Lao-Montes, Agustin. “Bölgesel Analiz Kategorileri: Latin/o Amerikancılıklar.” İki Kültürü Aşmak. Çev. Aysun Babacan. İstanbul: Metis Yayıncılık, 2007. 207-232. google scholar
63. Lorca, Federico Garcia. “Hoşça Kalın.” Çev. A. Kadir ve A. Timuçin. Erişim 29 Nisan 2025. https://www.siir.gen.tr/siir/f/federico_garcia_lorca/hosca_kalin.htm. google scholar
64. Mark, Joshua J. “Bastet.” World History Encyclopædia. Çev. Sevde Demir. 24 Mayıs 2024. Erişim 23 Ocak 2026. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15010/bastet/. google scholar
65. Mark, Joshua J. “Ra (Mısır Tanrısı).” World History Encyclopædia. Çev. Arda Gökgündüz. 19 Ağustos 2024. Erişim 23 Ocak 2026. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19816/ra-misir-tanrisi/. google scholar
66. Mekandagez Matterport. “Orhan Pamuk- Balkon/Fotoğraflar/Sanal Sergi.” Erişim 10 Şubat 2026, https://my.matterport.com/show/?m=GzfSTG4XdML. google scholar
67. MoMA. “René Magritte, The False Mirror (Paris, 1929).” Erişim 1 Şubat 2026, https://www.moma.org/collection/works/78938 google scholar
68. Musée d’Orsay. “Édouard Manet, Le Fifre.” Erişim 10 Ocak 2026. https://www.musee-orsay.fr/en/artworks/le-fifre-709. google scholar
69. Museo de Prado. “Diego Velasquez, Las Meninas.” Erişim 13 Mayıs 2025. https://www.museodelprado.es/en/whats-on/multimedia/las-meninas-diego-velazquez/c43f1c8d-e6c9-a8c2-44dc-0c9be2e10177. google scholar
70. Museo de Prado. “Francisco Goya, The Family of IV. Carlos.” Erişim 10 Ocak 2026. https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-work/the-family-of-carlos-iv/f47898fc-aa1c-48f6-a779-71759e417e74. google scholar
71. Nanneman, Alexandria M. "Unfolding Orientalism in Art: How John Frederick Lewis Broke the Mold,", Beşeribilimler Bitirme Projesi,16, Pasifik Üniversitesi, 2013. google scholar
72. Nationalmuseum Stockholm. “Édouard Manet, A Young Man Peeling a Pear.” Erişim 10 Ocak 2026. https://collection.nationalmuseum.se/en/collection/item/18501/ google scholar
73. Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. Massachusetts: The MIT Yayınları, 1992. https://doi.org/10.7551/mitpress/1358.001.0001. google scholar
74. Özcan, Abdülkadir. “Başıbozuk.” TDV İslam Ansiklopedisi. 5. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992, 130. google scholar
75. Pala, İskender. “Mühr-i Süleyman.” TDV İslam Ansiklopedisi. 31. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2020, 523-525. google scholar
76. Panofsky, Erwin. Perspektif: Simgesel Bir Biçim. Çev. Yeşim Tükel Kılıç. İstanbul: Metis Yayınları, 2013. google scholar
77. Pehlivan, Burcu. “19. Yüzyıl Fransız Resim Sanatında Manzara.” Sanat Dergisi 37 (2021): 174-199, https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunigsfd/article/872125. google scholar
78. Picon, Gaétan.The Birth of Modern Painting, Çev. Michael Edwards. Londra: Tiger Books International PLC, 1991. google scholar
79. Presidenza della Repubblica. “The History of Quirinale Palace.” Erişim 26 Nisan 2025, https://palazzo.quirinale.it/storia/storia_en.html. google scholar
80. Preston, Harley. “The Harem–painting Behind the Scenes.” Art Journal 28 (19 Haziran 2014). National Gallery of Victoria. Melbourne. Erişim 21 Ocak 2026. https://www.ngv.vic.gov.au/essay/the-harem-painting-behind-the-scenes/. google scholar
81. Ricordidiroma. “Orologio alla Romana.” Erişim 4 Haziran 2026, https://ricordidiroma.altervista.org/orologio-alla-romana-ovvero-segnare-lora-solo-con-una-lancetta/. google scholar
82. Rijks Museum. “Rembrandt van Rijn, Landscape with a Stone Bridge.” Erişim 13 Mayıs 2025. https://www.rijksmuseum.nl/en/collection/object/Landscape-with-a-Stone-Bridge--d27d7ce1f58c87131f14425799c2d0a4?collectionSearchContext=Art&page=2&sortingType=Popularity&facets[0].id=9355cd411efffc7fc164557ed0d40ae7&facets[0].nodeRelationType=HasMuseumLocation. google scholar
83. Roberts, Mary. Intimate Outsiders: The Harem in Ottoman and Orientalist Art and Travel Literature. Durham: Duke Üniversitesi Yayınları, 2007. https://doi.org/10.2307/j.ctv11smvmx. google scholar
84. Said, Edward W. Oryantalizm (Doğubilim): Sömürgeciliğin Keşif Kolu. Çev. Nezih Uzel. İstanbul: İrfan Yayınları, 1998. google scholar
85. Sancho, Guadalupe Ferrández. “Los Frescos de Francisco de Goya en la Ermita de San Antonio de la Florida. Madrid.” Elviajedelalibelula. Erişim 10 Eylül 2024. https://www.elviajedelalibelula.com/single-post/2018/11/10/los-frescos-de-francisco-de-goya-en-la-ermita-de-san-antonio-de-la-florida-madrid. google scholar
86. Seyfettin, Ömer. "Balkon." Bütün Hikâyeleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2019. google scholar
87. Shakespeare, William. Romeo ve Juliet. Çev. Özdemir Nutku. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2006. google scholar
88. Shapin, Steven. “The Ivory Tower: the History of a Figure of Speech and its Cultural Uses.” The British Journal for the History of Science 45 /1 (Mart 2012): 1-27. https://doi.org/10.1017/S0007087412000118. google scholar
89. Stechow, Wolfgang. Bruegel. New York: Harry N. Abrams, 1990. google scholar
90. Steinbach, Susie. “Victorian Era.” Encyclopædia Britannica. Erişim 1 Aralık 2025. https://www.britannica.com/event/Victorian-era. google scholar
91. Tamlinson, Janis. Francisco Goya y Lucientes: 1746-1828. New York: Phaidon Yayıncılık, 1994. google scholar
92. Tanyeri, Kaan. “Uzam ve Değerbilim.” RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 29 (2022): 301-312. https://doi.org/10.29000/rumelide.1164165. google scholar
93. Tarım, Zeynep. “Osmanlı Devleti’nin Yönetim Merkezi Olarak Topkapı Sarayı.” Antik Çağ’dan 21. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi Ansiklopedisi. 3. İstanbul: İSAM ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kültür A.Ş. Yayını, 2015, 71-77. Erişim 22 Nisan 2025. https://istanbultarihi.ist/74-osmanli-devletinin-yonetim- merkezî-olarak-topkapi-sarayi. google scholar
94. Taşkan, Demet ve Alzahraa Behzad Ismaeel. “Mimari Bir Eleman: Maşrabiye.” Art-Sanat 17 (Ocak 2022): 475-496, Erişim 10 Ocak 2026, https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.841296. google scholar
95. Telseren Ömeroğlu, Aslı. “19. Yüzyıl Fransız Oryantalist Resimlerinde Doğulu Kadınlar: Harem, Hamam ve Kamusal Alanda Kadın İmgeleri.” Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2/1 (2022): 3-24. google scholar
96. The Met. “Francisco Goya, Majas on Balcony.” Erişim 6 Ocak 2026. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/436548. google scholar
97. The Met. “Édouard Manet, The Boy With a Sword.” Erişim 10 Ocak 2026. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/436948. google scholar
98. The Met. “El Greco, Vista de Toledo.” Erişim 13 Mayıs 2025, https://www.metmuseum.org/art/collection/search/436575. google scholar
99. Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2022. google scholar
100. Turani, Adnan. Sanat Terimleri Sözlüğü. Ankara: Toplum Yayınları, 1975. google scholar
101. Tuttaart. “John Frederick Lewis, Orientalist Painter” (Mayıs 2015). Erişim 27 Ağustos 2024. https://www.tuttartpitturasculturapoesiamusica.com/2015/05/John-Frederick-Lewis.html. google scholar
102. Türkiye Cumhuriyeti Milli Saraylar Başkanlığı, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Arşivi (TSMA), H.1523, f. 217a. google scholar
103. Uşma, Gökhan. “Anadolu’daki Geleneksel Türk Evlerinin Plan, Cephe ve Süsleme Özellikleri Bağlamında İncelenmesi.” ARTS: Artuklu Sanat ve Beşerî Bilimler Dergisi 6 (2021): 227-259. Erişim 11 Mayıs 2025. https://doi.org/10.46372/arts.941536 . google scholar
104. Weeks, E. M. “Cultures crossed: John Friedrick Lewis and Art of Oientalist Painting.” The Lure of the East. Ed. Nicholas Tromans. Londra: Tate Yayınları, 2008, 22-32. google scholar
105. Whittington, Karl. “Caspar David Friedrich's Medieval Burials.” Nineteenth-Century Art Worldwide 11/1 (Bahar 2012). Erişim 10 Mayıs 2025. https://www.19thc-artworldwide.org/spring12/whittington-on-caspar-david-friedrichs-medieval-burials. google scholar
106. Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık. “Orhan Pamuk- Balkon/Fotoğraflar.” Erişim 10 Şubat 2026. https://sanat.ykykultur.com.tr/basin-odasi/basin-bultenleri/orhan-pamuk-balkon-fotograflar. google scholar
107. Zeno. “Maratti, Carlo: Madonna mit Kind.” Erişim 15 Ocak 2026. http://www.zeno.org/Kunstwerke/B/Maratti,+Carlo%3A+Madonna+mit+Kind. google scholar