Gül Koklayan II. Mehmet Tablosunun Gentile Bellini’nin Tablosu Temelinde Kültürel Açıdan Önemi

Öz

Bu makale, Sinan Bey veya Şiblizade Ahmed tarafından Gentile Bellini’nin resmine dayanarak yapılan Fatih Sultan Mehmet’in tablosunu ele almaktadır. Bu sanat eserleri Fatih Sultan Mehmet’i, farklı malzeme ve stiller kullanmalarına rağmen aynı açıdan göstermektedir. Fatih Sultan Mehmet Konstantinopolis’in Fatihi olarak resmedilmekle birlikte, bu resimler Osmanlı kültürel kavramlarını da içermektedir. Makalede, belirli Batı sanatı öğelerinin, Sultan’ın Konstantinopolis üzerindeki gücünü tasvir etmek için geleneksel Türk sanat imgeleriyle nasıl bir araya getirildiğini de göstermeye çalışmaktadır. Fatih Sultan Mehmet’in yer aldığı bu iki tabloda, Sultan’ın bir saray ressamı ve bir yabancı ressam tarafından farklı yönleri tasvir edilmektedir. Burada, her iki ressamın da sahip oldukları kültürel bilinci ve izlenimi resimlerine aktardıkları görülmektedir. Gentile Bellini ve Şiblizade Ahmed, benzer sanatsal eserler ortaya çıkarmış olsalar da Fatih Sultan Mehmet’i kendi kültürel çerçeveleri içinde farklı bakış açısıyla sunmaktadırlar. Ek olarak, bu makale yabancı bir sanatçının yerel bir ressama nasıl ilham kaynağı olduğunu da göstermektedir. Ayrıca, iki resim sanatçıların kullanıldıkları nesnelere ve özelliklere dayanarak açıklanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma her iki resmin kendi sahip olduğu uzun süreli bellek ve farklı sosyal, kültürel ve tarihsel bakış açıları içinde düzenlendiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fatih Sultan Mehmet
• Gentile Bellini
• Resim
• Kültür

Materiality of Mehmet II Smelling A Rose Based on Gentile Bellini’s Painting with Cultural Perspective

Öz

This paper examines the painting of Mehmet II, which was painted by Sinan Bey/ Şiblizade Ahmed based on the painting by Gentile Bellini. Those works of art show Mehmet the Conqueror in the same perspective by using different materials and styles of painting. Mehmet II is depicted as the Conqueror of Constantinople in this painting and the painting also includes concepts of Ottoman culture. This paper illustrates the ways in which particular Western elements of art commingled with traditional Turkish art imagery to depict the Sultan’s power over Constantinople. Both paintings represent different aspects of Mehmet the Conqueror. Both painters convey their own cultural consciousness and impressions in their paintings. Even though, Gentile Bellini and Şiblizade Ahmed made a similar artistic creation, they present different perspectives of Mehmet II within their own cultural framework. In addition, this paper shows how a local artist was inspired by a foreign artist. Furthermore, the two paintings are explained based on the objects and features used. In conclusion, this study shows that both paintings are also arranged within their own long memory and different social, cultural, and historical point of views to materiality.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet the Conqueror
• Gentile Bellini
• Painting
• Culture

Kaynakça

1. Ahmed Refik. Fatih ve Bellini. Translated by Önder Kaya. İstanbul: Yeditepe, 2006.
2. Alsancak, Zeynep. “Türk Kültüründe Gülün Simgesel Anlamları”. M. A. Thesis, İstanbul University 2017.
3. Bever, Lillias. “Mehmet Sniffing a Rose”. Poetry 182 (2003): 272-273. Babinger, Franz. Mehmed the Conqueror and His Time. Translated by Ralph Manheim. New Jersey: Princeton University Press, 1978.
4. Bağcı, Serpil, Filiz Çağman, Gürsel Renda, and Zeren Tanındı. Osmanlı Resim Sanatı. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2006.
5. Berk, Nurullah. “Fatih Sultan Mehmet ve Venedikli Ressam Gentile Bellini”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/2 (1953): 143-160.
6. Carboni, Stefano. “Catalogue of Exhibited Works”. Venice and the Islamic world, 828-1797. New Yok/ New Haven and London: The Metropolitan Museum of Art/Yale University Press, 2007, 294-350.
7. Cevizli, Antonia Gatward. “Bellini, Bronze and Bombards: Sultan Mehmed II’s Requests Reconsidered”. Renaissance Studies 28 (2014): 748-765.
8. Directorate of National Palaces, Topkapı Palace. TSMK. H.2153, y.10a. Mehmet the Conqueror Smelling a Rose.

9. Esin, Emel. “Bağdaş ve Çökmek Türk Töresinde İki Oturuş Şeklinin Kadim İkonografisi”. Sanat Tarihi Araştırmaları III. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Enstitüsü, 1970, 231-242.
10. Freely, John. The Grand Turk. (Apple Books) New York: The Overlook Press, 2009.
11. Gelibolulu Mustafa Ali. Menakıb-ı Hünerveran: Hattatların ve Kitap Sanatçılarının Destanları. Edited by Müjgan Cunbur. İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2012.
12. Goffman, Daniel. “Negotiating with the Renaissance State: The Ottoman Empire and the New Diplomacy”. The Early Modern Ottomans: Remapping the Empire. Edited by Virginia H. Aksan and Daniel Goffman. New York: Cambridge University Press, 2007, 61-75.
13. Hill, George F. “Medals of Turkish Sultans”. Numismatic Chronicle 6 (1926): 287-298.
14. İnalcık, Halil. Rönesans Avrupası Türkiye’nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.
15. İnalcık, Halil. The Ottoman Empire: The Classical Age, 1300-1600. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1995.
16. Koç, Fatma and Emine Koca. “The Clothing Culture of the Turks, and the Entari (Part 2: The Entari)”. Folk Life: Journal of Ethnological Studies 50 (2012): 141-68.
17. Necipoğlu, Gülru. “From Byzantine Constantinople to Ottoman Konstantiniye: Creation of a Cosmopolitan Capital and Visual Culture Under Sultan Mehmed II.” From Byzantion to Istanbul: 8000 Years of a Capital City. İstanbul: Sakıp Sabancı Müzesi, 2010, 262-277.
18. Necipoğlu, Gülru. “Visual Cosmopolitanism and Creative Translation: Artistic Conversations with Renaissance İtaly in Mehmed II’s Constantinople”. Muqarnas 29 (2012): 1-81.
19. Pedani, Maria Pia. “The Portrait of Mehmet II: Gentile Bellini, the Making of an Imperial Image”. 10th International Congress of Turkish Art. Edited by François Déroche, Charles Genequand, Günsel Renda, and Michael Rogers. Geneva: Fondation Max Van Berchem, 1999, 555-558.
20. Raby, Julian. El Gran Turco: Mehmed the Conqueror as a Patron of the Arts of Christendom. London: Oxford University, 1980.
21. Raby, Julian. “Oyun Başlıyor”. Padişahın Portresi Tesavir-i Al-i Osman. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2000, 64-95.
22. Raby, Julian. “Pride and Prejudice: Mehmed the Conqueror and the Italian Portrait Medal.” Studies in the History of Art 21 (1987): 171-194
23. Raby, Julian. “The Serenissima and the Sublime Porte: Art in the Art of Diplomacy, 1453-1600”. Venice and the Islamic World 828 – 1797. New Haven: Yale University Press, 2007, 90-120.
24. Renda, Günsel. “The Ottoman Court and Sultanic Portraiture”. Orientalists at the Ottoman Palace. İstanbul: TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı, 2006, 33-42.
25. Rodini, Elizabeth. “The Sultan’s True Face? Gentile Bellini, Mehmet II, and the Values of Verisimilitude.” The Turk and Islam in the Western Eye, 1450 - 1750: Visual Imagery before Orientalism. Edited by James G. Harper. Burlington: Ashgate Publishing Company, 2011, 21-41.
26. Rossi, Nassim. “Italian Renaissance Depictions of the Ottoman Sultan: Nuances in the Function of Early Modern Italian Portraiture”. PhD. diss., Columbia University, 2013. Rucker, Rudy. “Everything Is Alive.” Progress of Theoretical Physics Supplement 173 (2008): 363-370.
27. Schmidt Arcangeli, Catarina. “Orientalist Painting in Venice, 15th to 17th Centurie”. Venice and the Islamic World 828 - 1797. New Haven: Yale University Press, 2007, 120-140.
28. Varlık, Nükhet. “Conquest, Urbanization and Plague networks in the Ottoman Empire, 1453-1600.” The Ottoman World. Edited by Christine Woodhead. New York: Routledge Taylor & Francis Group, 2012, 251-264.
29. Yaman, Bahattin. “Fit For the Court: Ottoman Royal Costumes and Their Tailors, from the Sixteenth to Eighteenth Century.” Ars Orientalis 42 (2012): 89-101.