The Importance of New Research on The History of The South Caucasus

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 1, 19 - 37, 16.04.2025

Kasım Haciyev

https://doi.org/10.26650/jes.2025.1552120

Öz

The Caucasus is one of the world’s most intriguing regions. A significant portion of the Caucasus, divided into two main parts based on its natural and geographical orientation, is the South Caucasus. Recent research into the history of the South Caucasus has produced a variety of important works, highlighting the region’s significance. The South Caucasus is notable not only for its natural-geographical and geopolitical features but also for its diverse population, consisting of many peoples and ethnic groups. These characteristics necessitate a thorough, concrete, and objective examination of its history. Regrettably, the history of this region, particularly its ancient period, has been obscured and distorted by researchers who have used fabricated information to misrepresent the ethnic composition, origins, and cultural roles of the South Caucasus peoples. With the dissolution of the USSR and the emergence of independent states, a process of increased transparency began, providing an opportunity to correct the distortions and frauds in historical narratives. Greater attention must be given to addressing these inaccuracies, which are reflected in various sources, maps, and historiography. The primary aim here is to emphasize the importance of studying the general history of the South Caucasus states and peoples from ancient to modern times and to address critical issues. This effort seeks to rectify historical distortions and negative interpretations and to highlight the need for new, objective research to enrich the region’s historical understanding.

Anahtar Kelimeler

Caucasus , South Caucasus , Azerbaijan , Armenia , history , distortion

Güney Kafkasya Tarihine Yeni Bir Bakış: Tarihi Gerçekler ve Sahtelikler

Öz

Kafkasya dünyanın ilginç bölgelerinden biridir. Doğal ve coğrafi yönüne göre iki kısma ayrılan Kafkasya’nın büyük bir kısmı Güney Kafkasya’dır. Son dönemde Güney Kafkasya tarihi üzerine çok sayıda çalışma yapılmış, çeşitli eserler ortaya çıkmıştır. Bu, Güney Kafkasya tarihinin incelenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Güney Kafkasya, doğal-coğrafi ve jeopolitik açıdan ilgi çekici, nüfus açısından zengin, çok sayıda halkın ve etnik grubun yaşadığı bir bölge olarak biliniyor. Güney Kafkasya’nın bu özellikleri, tarihinin kapsamlı, somut ve objektif olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bölgenin tarihinin, özellikle de antik döneminin yakın zamana kadar karıştırılması ve bu tarihin bir takım araştırmacılar tarafından Güney Kafkasya halklarının tarihi rolü, kültürü, etnik kompozisyon ve etnik köken hakkında uydurma bilgilerle karmaşıklaştırılması, yani tahrif edilmesi üzücüdür. SSCB’nin çöküşü ve bağımsız devletlerin oluşmasıyla birlikte tüm süreçlerde şeffaflığın başladığı, devletlerin ve halkların tarihinin yazılmasında meydana gelen sahtekarlıkların devletlerden kontrol edilerek ortadan kaldırılmasına yönelik koşulların yaratıldığı bilinmektedir. Kaynaklara, haritalara ve tarih yazımına da yansıyan bu sahtekarlıklara daha fazla dikkat edilmelidir. Burada asıl amaç, eski çağlardan modern zamanlara kadar Güney Kafkasya devletleri ve halklarının genel tarihinin çalışılma düzeyine dikkat çekmek, gerekli konuların çözümüne yardımcı olmaktır. Bununla Güney Kafkasya tarihine ilişkin tahrifatların ve olumsuz tezahürlerin ortadan kaldırılması, bölge tarihinin yeni, objektif araştırmalarla zenginleştirilmesi gerektiğine dikkat çekilmesi amaçlanıyor.

Anahtar Kelimeler

Kafkasya , Güney Kafkasya , Azerbaycan , Ermenistan , tarih , sahtecilik

Kaynakça

• Abegyan, Manuk. Eski Ermeni Edebiyatı Tarihi, Cilt 1,Yerevan: 1948. google scholar
• Aliyev, İgrar. Istoriya Midii. Bakü: ”Elm” Yayınları, 1960. google scholar
• Aliyev, İgrar. Oçerk istorii Atropatenı. Bakü: Azerbaydjanskoye gosudarstvennoye izdatelstvo Yayınları, 1989. google scholar
• Aliyev, Kamal. Antiçnaya Kavkazskaya Albaniya. Bakü: Azerbaydjanskoye izdatelsko-poligrafiçeskoye obyedineniye Yayınları, 1992. google scholar
• Alpman, Adil. “Hürris”. Tarih bilimleri dergisi 14, sy. 25 ( Haziran 1982): 283 - 313. google scholar
• Avetisyan, S. Ter. Karabağ Anıtlarının Eski Tarihi ve İskit Problemi, Tiflis: Mechniyeraba Yayınları., 1934. google scholar
• Bahşaliyev, Elmar. Urartu’nun Güney Kafkasya Politikası. Nahçıvan: «Acami» yayınları, 2021. google scholar
• Bunyadov, Ziya. İz istorii Kavkazskoy Albanii VII-VIII vv. Bakü: AN Azerb. SSR Yayınları, 1962. google scholar
• Bunyadov, Ziya. Obzor istochnikov po istorii Azerbaydjana (istoçniki arabskiye). Baku: AN Azerb. SSR Yayınları, 1964. google scholar
• Ceylan, Alpaslan ve Ceylan, Nezahat. “İran Coğrafyasında Urartular”. Kafdağı dergisi 1, sy.1 ( Bahar 2016), 11-35. google scholar
• Dyakonov, İgor. İstoriya drevnego Vostoka: Ot rannich gosudarstvennych obrazovaniy do drevnich imperiy. Moskova: Vostoçnaya literatura Yayınları, 2004. google scholar
• Dyakonov, İgor. İstoriya Midii ot drevneyshih vremen do kontsa IVveka do n. e. Moskova: Akademii Nauk SSR Yayınları, 1956. google scholar
• Goyuşov, Raşit. Khristianstvo v Kavkazskoy Albanii. Bakü: Elm, 1984. google scholar
• Hajiyev, Kasım. Berde şehri. Coğrafi, siyasi vs kültür tarihi. Bakü: UniPrint Yayınları, 2008. google scholar
• Halilov, Djabbar. Materialnaya kultura Kavkazskoy Albanii. Bakü: Elm, 1985. google scholar
• Hasanov, Zaur. Çar İskitler:Çar İskitler ve diğer Oğuzların etno-dilsel kimliği. Bakü: “Abilov, Zeynalov ve kardeşleri” Yayınları, 2005. google scholar
• Herodot. Tarih, Bölüm 1. trc. Panah Halilov. Bakü: “Elm” Yayınları, 1998. google scholar
• Kryzhitskiy, Sergey Dmitriyevich. “Problemy grecheskoy kolonizatsii Severnogo i Vostochnogo Priçernomorya” (Materialy I Vsesoyuz. simpoz. po drev. istorii Priçernomorya, Tschaltubo, Mayıs 4-7, 1977), (Tiflis: Metsniyereba Yay., 1979), 50. google scholar
• Latyshev, Vasiliy. “İzvestiya drevnih pisateley o Skifii i Kavkaze” , Vestnik Drevney İstorii dergisi 1, sy. 4 (Bahar 1947) : 23. google scholar
• Lordkipanidze, Otar. Drevnyaya Kolhida: Mif i arkheologiya. Tiflis: Sabçota Sakartvelo, 1979. google scholar Lordkipanidze, Otar. Gorod-khram Kolkhidy: İstoriya arkheologiçeskich. raskopok v Vani. Moskova: Nauka, 1978. google scholar
• Luckenbill, David Daniel. Asur ve Babil’in Kadim Kayıtları, I: İlk Zamanlardan Sargon’a Kadar Asur’un Tarihi Kayıtları. Chicago: Chicago Üniversitesi yayınları, 1926. google scholar
• Mamedov, Tofig. Kavkazskaya Albaniya v IV-VII vv. Bakü:Maarif, 1993. google scholar
• Melikishvili, Georgiy. Nairi-Urartu. Tiflis: İzdatelstvo Akademii Nauk Gruzinskoy SSR Yayınları, 1954. google scholar
• Melikyshvili, Georgiy. “Urartskiye klinoobraznıye nadpisi: K voprosu o drevneyshem oçage urartskich plemen”, Vestnik drevney istorii dergisi 4, (Haziran 1947): 23-35. google scholar
• Melikyshvili, Georgiy. İstoriya Drevney Gruzii. Tiflis: İzdatelstvo Akademii Nauk Gruzinskoy SSR Yayınları, 1959. google scholar
• Moçalov, Michail. Drevnyaya Assiriya. Moskova: Lomonosov Yayınları, 2014. google scholar
• Negahban, Ezat. Marlik Kazılarına İlişkin Ön Rapor. Tahran: İran Arkeoloji Servisi ve Arkeoloji Enstitüsü Yayınları, 1964. google scholar
• Negahban, Ezat. Marlik’ten Bazı Nesneler Üzerine Notlar. Yakın Doğu Çalışmaları Dergisi 25, sy. 4 (Haziran 1965), 309-350. google scholar
• Piotrovskiy, Boris Borisovich. Vanskoye tsarstvo (Urartu). Moskova: Izdatel’stvo vostochnoy literatury Yayınları, 1959. google scholar
• Rıbakov, Rostislav. İstoriya Vostoka (Vostok v drevnosti). Moskova:Vostoçnaya literatura Yayınları, 2002. google scholar
• Salvini, Mirjo. Urartu Tarihi ve Kültürü. trc. Belgin Aksoy. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları. 2006. google scholar
• Starshiy, Pliniy. Yestestvennaya istoriya, 4 cilt. trc. V. Latysheva. Moskova: VDİ Yayınları, 1949. google scholar
• Statistical Yearbook of Georgia: 2014/ National Statistics Office of Georgia. Tiflis, 2014. google scholar
• Struve, Vasiliy. İstoriya Drevnego Vostoka. Moskova: OGİZ-Gospolitizdat Yayınları, 1941. google scholar
• Tagıoglu, Ajdar. Eski Ön Asya ve Ön Kafkas Türk boyları. Bakü: “Bilim ve Eğitim” Yayınları, 2019. google scholar
• Taner Tarhan, Muharrem. “Urartu devleti’nin “kuruluş” evresi ve kurucu krallardan “Lutipri=Lapturi” hakkında yeni görüşler (1 levha ile birlikte)”. Anadolu Araştırmaları dergisi 27, ( Bahar 2022) , 70-113. google scholar
• Teymuraz, Konstantinovich Mikeladze. Arkheologiya v Gruzinskoy SSR. Tiflis: Metsniyereba Yayınları, 1982. google scholar
• Trever, Kamilla. Oçerki istorii i kultury Kavkazskoy Albanii (IV do n. e. - VII do n. e. Moskva: Akademii Nauk SSR Yayınları , 1959. google scholar
• Vaçnadze Merab, Guruli Vahtang ve Bahtadze Mamuka. İstoriya Gruzii (s drevneyshich vremen do nashich dney). Moskova:Nauka, 1973. google scholar
• Vladimir, Aronovich Yakobson. İstoriya Vostoka (Vostok v drevnosti). Moskova:Vostoçnaya literatura, 2002. google scholar
• Yevseyevich Dzhavakhishvili, İrakli. “Kolkhidskoye tsarstvo”, Bolshaya sovetskaya Ansiklopedisi, 3: 125130. Moskova: Nauk Yayınları, 1969. google scholar
• Yusifov, Yusif. Kil yazılı kaynaklarda eski Azerbaycan toponimi. Bakü: “Elm” Yayınları, 1983. google scholar