Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

The Unveiling Campaign in Uzbekistan and Its Local Support

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 1, 39 - 58, 16.04.2025
https://doi.org/10.26650/jes.2025.1591880

Öz

In the early Soviet Union, Tajik and Uzbek women in Central Asia traditionally wore garments called Paranji and Chachvon, which completely covered their heads and bodies. One of the Bolsheviks’ policies in the region was the liberation of women, including efforts to modernize them by removing the paranji. The Hujum campaign, aimed at removing women’s paranji, was officially launched on March 8, 1927. However, many women who removed their paranji were killed or subjected to violence by locals. It is a matter of debate among scholars whether this violence was a reaction by the local population against Soviet policies or whether it reflected internal conflicts among Uzbeks. While not all locals supported the campaign, people who defended traditionalism opposed this campaign and tried to prevent women from removing their paranji. However, some locals supported efforts to modernize women’s roles. This study addresses the Hujum campaign and different scholarly perspectives on it, analyzing the writings of some locals and the essays written mostly by female activists in the Yangi Yo’l journal between 1926 and 1934. By exploring these sources, the study demonstrates that, despite the opposition, there were also some female activists and locals who supported the Hujum campaign and sought reform.

Kaynakça

  • A. Qobili, “Hujumchilar Jallodlari,” Yangi Yo’l, No. 4, 1929 (Selected Pages) | Alexander Street, Part of Clarivate. Translated by Marianne Kamp. Accessed April 15, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734770#page/24/ mode/1/chapter/bibliographic_entity%7Cdocument%7C3734772. google scholar
  • Akiner, Shirin. “Between Tradition and Modernity: The Dilemma Facing Contemporary Central Asian Women,” in Post-Soviet Women : From the Baltic to Central Asia ed. Mary Buckley. Cambridge University Press, 1997. google scholar
  • Alimova, D. A. Uzbekiston Tarikhi, 1917-1991 lillar. Toshkent: Sharq nashnet-matbaa aktsiiadorlik kompaniiasi Bosh tahririiati, 2001. google scholar
  • Aminova, R. Kh., and E. IU lUsupov. The October Revolution and Women s Liberation in Uzbekistan. Moscow: Nauka Publishers, Central Dept. of Oriental Literature, 1985. google scholar
  • Attwood, Lynee. Creating the New Soviet Woman: Women’s Magazines As Engineers of Female Identity, 1922-1953. New York: St. Martin’s Press, 1999. google scholar
  • Clements, Barbara Evans. A History of Women in Russia. Indiana University Press, 2012. google scholar
  • Çaha, Havva. “Bolşevik Devrimi ve Orta Asyalı Müslüman Kadın: 1917-1950.” Liberal Düşünce Dergisi 88 (2017): 5-29. google scholar
  • Davronbek. “Mirtemir (1910-1978),” November 3, 2013. https://www.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/o-zbek-ziyolilari/mirtemir-1910-1978. google scholar
  • Dilavar Ho’jayeva, “Sekkizinchi Mart Kuniga Qiz Leninchilar Qanday Sovg’a Bilan Keladi,“ Yangi Yo’l, No. 2, 1928 (Selected Pages) | Alexander Street, Part of Clarivate.Translated by Marianne Kamp. Accessed July 13, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/ bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734755#page/17/mode/1/chapter/bibliographic_ entity%7Cdocument%7C3734757. google scholar
  • Dinerstein, Herbert S. “The Sovietization of Uzbekistan -The First Generation-“ Harvard Slavic Studies, no.4 (1957) 509-513. google scholar
  • Erşahin, Seyfettin. “Buhara’da Cedidcilik-Eğitim Islahatı Tartışmaları ve Abdurrauf Fıtrat (XX. Yüzyıl Başları).” Dini Araştırmalar 1, no. 3 (1999). google scholar
  • Goldman, Wendy Z. Women, the State, and Revolution: Soviet Family Policy and Socail Life, 1917-1936. Cambridge: Cambridge University Press, 1993. google scholar
  • Işık, Yasemin and Kübra Koç. “19. YÜZYILIN SONLARI 20. YÜZYILIN BAŞLARINDA (1880-1930) TÜRKİSTAN SÜRELİ YAYINLARI VE KADIN KONUSUNA YAKLAŞIMLARI.” Karadeniz Araştırmaları 19, no. 74 (2022): 493-514. google scholar
  • H. Tillakhon Qizi, “Bizning Tilaklar,“ Yangi Yo’l, No. 10, 1928 [Selected Pages] | Alexander Street, Part of Clarivate.Translated by Marianne Kamp. Accessed July 19, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3593341#search/ yangi+yo%27l. google scholar
  • Kanlıdere, Ahmet. “Rusya Müslümanlarının Kongrelerinde Kadın Sorunu (1905-1917)” Türk Kültürü İncelemeri Dergisi, no. 2 (2000): 139-148 google scholar
  • Kamp, Marianne. “Remembering the Hujum: Uzbek Women’s Word.” Central Asia Monitor, No 1 (2001): 1- 12 google scholar
  • Kamp, Marianne. The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism. Jackson School Publications in International Studies. Seattle: University of Washington Press, 2006. google scholar
  • Kamp, Marianne. “Women- Initiated Unveiling: State-led Campaigns in Uzbekistan and Azerbaijan. In Anti-veiling Campaigns in the Muslim World: Gender, Modernisim, and the Politics of Dress. Ed. Stephanie Cronin. London: Routledge Press, 2014 google scholar
  • Keller, Shoshana. “Trapped Between State and Society: Women’s Liberation and Islam in Soviet Uzbekistan, 1926-1941.” Journal of Womens History 10, no.1 (1998): 20-44. google scholar
  • Keller, Shoshana. To Moscow, Not Mecca: The Soviet Campaign Against Islam In Central Asia, 19171941. Westport, Conn.: Praeger, 2001. google scholar
  • Khalid, Adeeb. Making Uzbekistan: Nation, Empire, and Revolution in the Early USSR. Ithaca ; London: Cornell University Press, 2015. google scholar
  • Khalid, Adeeb. The politics of Muslim cultural reform: Jadidism in Central Asia. University of California Press, 1999. google scholar
  • Kınacı, Cemile. “Ütopyadan Gerçeğe: Kadınlar Ülkesi ve Arslan Kız’dan Âlem-i Nisvan’a Evrilen Türk Kadın Hareketi,” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 11 No.4 (2014): 224-247. google scholar
  • Massell, Gregory J. The Surrogate Proletariat: Moslem Women and Revolutionary Strategies in Soviet Central Asia, 1919-1929. Princeton, N.J: Princeton University Press, 1974. google scholar
  • McShane, Anne. “Bringing the Revolution to the Women of the East. The Zhenotdel Experience in Soviet Central Asia through the Lens of Kommunistka.” PhD Thesis, University of Glasgow, 2019. google scholar
  • New Ways: Everyday Life in Uzbekistan, 1926-34. “About Yangi Yo’l,” March 24, 2014. https://uzbeknewways. wordpress.com/about-yangi-yol/. google scholar
  • Northrop, Douglas Taylor. Veiled Empire: Gender & Power in Stalinist Central Asia. 1st ed. Ithaca: Cornell University Press, 2004. google scholar
  • Northrop, Douglas. “Languages of Loyalty: Gender, Politics, and Party Supervision in Uzbekistan, 1927-1941.” The Russian Review 59, no.2 (2000): 179-200. google scholar
  • Oidin, “Ochilgan Lolalar”, Yangi Yo’l, No:2-3 (1930). In Women and Social Movements, Modern Empires since 1820 database. Translated by Claire Roosien. Accessed March 22, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3593347 google scholar
  • Öz, Özge. “Muslim Women in Central Asia: The Impact of Soviet Legacy.” Master Thesis, Orta Doğu Teknik Universitesi, 2013. google scholar
  • Özdemir, Burcu. Sovyetler Birliği’nde Komunist Kadın Hareketi (1919-1930). Yordam Kitap, 2021. google scholar
  • Seventeen Moments in Soviet History. “Terror in Uzbek Villages of Uzbekistan,” August 30, 2015. https:// soviethistory.msu.edu/1929-2/making-central-asia-soviet/making-central-asia-soviet-texts/terror-in-uzbek-villages-of-uzbekistan/. google scholar
  • Tursunov, Mirtemir. “Yon!” | Alexander Street, Part of Clarivate. Translated by Claire Roosien. Accessed April 15, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_ entity%7Cbibliographic_details%7C3593344. google scholar
  • Tursunov, Kh. T., V. G Chebotareva, R. IA Radzhapova, and S. A Dmitrieva. Khudzhum--Znachit Nastuplenie. Tashkent: “Uzbekistan”, 1987. google scholar
  • Ubiria, Grigol. Soviet Nation-Building in Central Asia: the Making of the Kazakh and Uzbek Nations. London; Routledge, 2016. google scholar
  • Yangi Yo’l, No.4, 1929 (Selected Pages). (1929). In Women and Social Movements, Modern Empires since 1820 database. Translated by Marianne Kamp. Accessed April 4, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734770#page/17/ mode/1/chapter/bibliographic_entity%7Cdocument%7C3734772 google scholar
  • “Munavvarqori Abdurashidxonov. Qoralash yaxshi emas (1927),” October 25, 2013. http://ziyouz.com/ portal-haqida/xarita/matbuot/jadid-matbuoti/munavvarqori-abdurashidxonov-qoralash-yaxshi-emas-1927. google scholar
  • “Ziyo Istagan Qalblar Uchun! - Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929).” Accessed July 11, 2024. https://n. ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-nasri/hamza-hakimzoda-niyoziy-1889-1929. google scholar
  • www.ziyouz.uz. “X,aM3a X,aKUM3oga Huö3um. Tyna acapnap TynnaMU. 5 VKHjgjHK (1988-1989),” November 25, 2018. https://ziyouz.uz/durdona-toplamlar/hamza-hakimzoda-niyoziy-5-jildlik/. google scholar
  • “ТУРСУНОЙ САИДАЗИМОВА » ЎЗБЕК МИЛЛИЙ АКАДЕМИК ДРАМА ТЕАТРИ,” August 21, 2018. https://web.archive.org/web/20180821120436/http://www.teatr.uz/79-tursunoy-saidazimova.html. google scholar

Özbekistan’da Kadınların Çarşaflarını Çıkarma Politikası ve Bu Politikaya Yerel Desteğin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 1, 39 - 58, 16.04.2025
https://doi.org/10.26650/jes.2025.1591880

Öz

Sovyetler Birliğinin kurulduğu yıllarda Orta Asya’da, genelde Tacik ve Özbek kadınları, başlarını ve vücutlarını tamamen örten, paranji ve chachvon olarak adlandırılan kıyafet giymekteydiler. Sovyetler birliğinin kurulmasıyla bölgede aktif siyaset yürüten Bolşeviklerin bölge ile ilgili politikalarından birisi de kadınların paranjilerinin çıkartılması ile ilgili olan Hujum kampanyasıdır. Resmi olarak 8 Mart 1927’de başlatılan kampanya neticesinde, paranjilerini çıkartan pek çok kadın yerel halk tarafından şiddete maruz kalmış ya da öldürülmüştür. Sovyetlerin Hujum kampanyasının yanı sıra, kadınlara karşı yapılan bu şiddet akademisyenler arasında incelenmiş, özellikle bu şiddetin Sovyetlerin politikalarına karşı yerel halkın tepkisi mi yoksa yenileşme taraftarı Özbeklerin geleneksel Özbeklerle mi çatıştığı akademisyenler arasında fikir ayrışımlarına sebep olmuştur. Özellikle eski sistemde devam etmek isteyen, gelenekselliği savunan kimseler hujum kampanyasına karşı çıkmış ve kadınların paranjilerini çıkartmaması için çabalamıştır. Ama bu durum yerel halkın tamamının kampanyaya karşı olduğu anlamına gelmez. Hujum kampanyasını destekleyen halktan kimseler de bulunmaktadır. Bu çalışma hujum kampanyasını destekleyen ve reform isteyen kadın aktivistler basta olmak üzere paranji çıkartma kampanyasına destek verenlerin yazılarını inceleyecektir. Bu amaçla bu çalışmada hujum kampanyası ve bununla ilgili akademisyenlerin farklı görüşlerine değinilecek ve yerel halktan kimselerin yazdığı kadınların özgürleştirilmesi ile ilgili yazıları ve 1926-34 yılları arasında yayınlanan, çoğunlukla kadın aktivistler tarafından yazılan Yangi Yo’l dergisinin yazıları analiz edilecektir.

Kaynakça

  • A. Qobili, “Hujumchilar Jallodlari,” Yangi Yo’l, No. 4, 1929 (Selected Pages) | Alexander Street, Part of Clarivate. Translated by Marianne Kamp. Accessed April 15, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734770#page/24/ mode/1/chapter/bibliographic_entity%7Cdocument%7C3734772. google scholar
  • Akiner, Shirin. “Between Tradition and Modernity: The Dilemma Facing Contemporary Central Asian Women,” in Post-Soviet Women : From the Baltic to Central Asia ed. Mary Buckley. Cambridge University Press, 1997. google scholar
  • Alimova, D. A. Uzbekiston Tarikhi, 1917-1991 lillar. Toshkent: Sharq nashnet-matbaa aktsiiadorlik kompaniiasi Bosh tahririiati, 2001. google scholar
  • Aminova, R. Kh., and E. IU lUsupov. The October Revolution and Women s Liberation in Uzbekistan. Moscow: Nauka Publishers, Central Dept. of Oriental Literature, 1985. google scholar
  • Attwood, Lynee. Creating the New Soviet Woman: Women’s Magazines As Engineers of Female Identity, 1922-1953. New York: St. Martin’s Press, 1999. google scholar
  • Clements, Barbara Evans. A History of Women in Russia. Indiana University Press, 2012. google scholar
  • Çaha, Havva. “Bolşevik Devrimi ve Orta Asyalı Müslüman Kadın: 1917-1950.” Liberal Düşünce Dergisi 88 (2017): 5-29. google scholar
  • Davronbek. “Mirtemir (1910-1978),” November 3, 2013. https://www.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/o-zbek-ziyolilari/mirtemir-1910-1978. google scholar
  • Dilavar Ho’jayeva, “Sekkizinchi Mart Kuniga Qiz Leninchilar Qanday Sovg’a Bilan Keladi,“ Yangi Yo’l, No. 2, 1928 (Selected Pages) | Alexander Street, Part of Clarivate.Translated by Marianne Kamp. Accessed July 13, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/ bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734755#page/17/mode/1/chapter/bibliographic_ entity%7Cdocument%7C3734757. google scholar
  • Dinerstein, Herbert S. “The Sovietization of Uzbekistan -The First Generation-“ Harvard Slavic Studies, no.4 (1957) 509-513. google scholar
  • Erşahin, Seyfettin. “Buhara’da Cedidcilik-Eğitim Islahatı Tartışmaları ve Abdurrauf Fıtrat (XX. Yüzyıl Başları).” Dini Araştırmalar 1, no. 3 (1999). google scholar
  • Goldman, Wendy Z. Women, the State, and Revolution: Soviet Family Policy and Socail Life, 1917-1936. Cambridge: Cambridge University Press, 1993. google scholar
  • Işık, Yasemin and Kübra Koç. “19. YÜZYILIN SONLARI 20. YÜZYILIN BAŞLARINDA (1880-1930) TÜRKİSTAN SÜRELİ YAYINLARI VE KADIN KONUSUNA YAKLAŞIMLARI.” Karadeniz Araştırmaları 19, no. 74 (2022): 493-514. google scholar
  • H. Tillakhon Qizi, “Bizning Tilaklar,“ Yangi Yo’l, No. 10, 1928 [Selected Pages] | Alexander Street, Part of Clarivate.Translated by Marianne Kamp. Accessed July 19, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3593341#search/ yangi+yo%27l. google scholar
  • Kanlıdere, Ahmet. “Rusya Müslümanlarının Kongrelerinde Kadın Sorunu (1905-1917)” Türk Kültürü İncelemeri Dergisi, no. 2 (2000): 139-148 google scholar
  • Kamp, Marianne. “Remembering the Hujum: Uzbek Women’s Word.” Central Asia Monitor, No 1 (2001): 1- 12 google scholar
  • Kamp, Marianne. The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism. Jackson School Publications in International Studies. Seattle: University of Washington Press, 2006. google scholar
  • Kamp, Marianne. “Women- Initiated Unveiling: State-led Campaigns in Uzbekistan and Azerbaijan. In Anti-veiling Campaigns in the Muslim World: Gender, Modernisim, and the Politics of Dress. Ed. Stephanie Cronin. London: Routledge Press, 2014 google scholar
  • Keller, Shoshana. “Trapped Between State and Society: Women’s Liberation and Islam in Soviet Uzbekistan, 1926-1941.” Journal of Womens History 10, no.1 (1998): 20-44. google scholar
  • Keller, Shoshana. To Moscow, Not Mecca: The Soviet Campaign Against Islam In Central Asia, 19171941. Westport, Conn.: Praeger, 2001. google scholar
  • Khalid, Adeeb. Making Uzbekistan: Nation, Empire, and Revolution in the Early USSR. Ithaca ; London: Cornell University Press, 2015. google scholar
  • Khalid, Adeeb. The politics of Muslim cultural reform: Jadidism in Central Asia. University of California Press, 1999. google scholar
  • Kınacı, Cemile. “Ütopyadan Gerçeğe: Kadınlar Ülkesi ve Arslan Kız’dan Âlem-i Nisvan’a Evrilen Türk Kadın Hareketi,” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 11 No.4 (2014): 224-247. google scholar
  • Massell, Gregory J. The Surrogate Proletariat: Moslem Women and Revolutionary Strategies in Soviet Central Asia, 1919-1929. Princeton, N.J: Princeton University Press, 1974. google scholar
  • McShane, Anne. “Bringing the Revolution to the Women of the East. The Zhenotdel Experience in Soviet Central Asia through the Lens of Kommunistka.” PhD Thesis, University of Glasgow, 2019. google scholar
  • New Ways: Everyday Life in Uzbekistan, 1926-34. “About Yangi Yo’l,” March 24, 2014. https://uzbeknewways. wordpress.com/about-yangi-yol/. google scholar
  • Northrop, Douglas Taylor. Veiled Empire: Gender & Power in Stalinist Central Asia. 1st ed. Ithaca: Cornell University Press, 2004. google scholar
  • Northrop, Douglas. “Languages of Loyalty: Gender, Politics, and Party Supervision in Uzbekistan, 1927-1941.” The Russian Review 59, no.2 (2000): 179-200. google scholar
  • Oidin, “Ochilgan Lolalar”, Yangi Yo’l, No:2-3 (1930). In Women and Social Movements, Modern Empires since 1820 database. Translated by Claire Roosien. Accessed March 22, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3593347 google scholar
  • Öz, Özge. “Muslim Women in Central Asia: The Impact of Soviet Legacy.” Master Thesis, Orta Doğu Teknik Universitesi, 2013. google scholar
  • Özdemir, Burcu. Sovyetler Birliği’nde Komunist Kadın Hareketi (1919-1930). Yordam Kitap, 2021. google scholar
  • Seventeen Moments in Soviet History. “Terror in Uzbek Villages of Uzbekistan,” August 30, 2015. https:// soviethistory.msu.edu/1929-2/making-central-asia-soviet/making-central-asia-soviet-texts/terror-in-uzbek-villages-of-uzbekistan/. google scholar
  • Tursunov, Mirtemir. “Yon!” | Alexander Street, Part of Clarivate. Translated by Claire Roosien. Accessed April 15, 2024. https://search-alexanderstreet-com.proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_ entity%7Cbibliographic_details%7C3593344. google scholar
  • Tursunov, Kh. T., V. G Chebotareva, R. IA Radzhapova, and S. A Dmitrieva. Khudzhum--Znachit Nastuplenie. Tashkent: “Uzbekistan”, 1987. google scholar
  • Ubiria, Grigol. Soviet Nation-Building in Central Asia: the Making of the Kazakh and Uzbek Nations. London; Routledge, 2016. google scholar
  • Yangi Yo’l, No.4, 1929 (Selected Pages). (1929). In Women and Social Movements, Modern Empires since 1820 database. Translated by Marianne Kamp. Accessed April 4, 2024. https://search-alexanderstreet-com. proxyiub.uits.iu.edu/view/work/bibliographic_entity%7Cbibliographic_details%7C3734770#page/17/ mode/1/chapter/bibliographic_entity%7Cdocument%7C3734772 google scholar
  • “Munavvarqori Abdurashidxonov. Qoralash yaxshi emas (1927),” October 25, 2013. http://ziyouz.com/ portal-haqida/xarita/matbuot/jadid-matbuoti/munavvarqori-abdurashidxonov-qoralash-yaxshi-emas-1927. google scholar
  • “Ziyo Istagan Qalblar Uchun! - Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929).” Accessed July 11, 2024. https://n. ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-nasri/hamza-hakimzoda-niyoziy-1889-1929. google scholar
  • www.ziyouz.uz. “X,aM3a X,aKUM3oga Huö3um. Tyna acapnap TynnaMU. 5 VKHjgjHK (1988-1989),” November 25, 2018. https://ziyouz.uz/durdona-toplamlar/hamza-hakimzoda-niyoziy-5-jildlik/. google scholar
  • “ТУРСУНОЙ САИДАЗИМОВА » ЎЗБЕК МИЛЛИЙ АКАДЕМИК ДРАМА ТЕАТРИ,” August 21, 2018. https://web.archive.org/web/20180821120436/http://www.teatr.uz/79-tursunoy-saidazimova.html. google scholar
Toplam 40 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Bölgesel Çalışmalar, Sosyal Bilimlerin Tarihi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Rabia Han 0000-0001-6627-6753

Gönderilme Tarihi 26 Kasım 2024
Kabul Tarihi 6 Ocak 2025
Yayımlanma Tarihi 16 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

Chicago Han, Rabia. “The Unveiling Campaign in Uzbekistan and Its Local Support”. Avrasya İncelemeleri Dergisi 14, sy. 1 (Nisan 2025): 39-58. https://doi.org/10.26650/jes.2025.1591880.