Woman in Lyrical Memory: Social and Cultural Female Images in The Poetry of Fariza Ongarsynova

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 2, 181 - 198, 08.12.2025

Yerlan Zhiyenbayev

https://doi.org/10.26650/jes.2025.1739134

https://izlik.org/JA57TY72RJ

Öz

Fariza Ongarsynova is a pioneering literary figure who makes the historical, social, and individual identity of Kazakh women visible through a poetic discourse. The female images featured in her poetry are not merely reflections of personal emotions; they also serve as carriers of collective memory, cultural values, social belonging, and the spirit of resistance. In this context, the study examines the representations of women in the poetry of Ongarsynova, one of the leading female poets of contemporary Kazakh literature. The aim of the research is to analyze how female figures are portrayed in her poetry, under which thematic categories they are represented, and how these forms of representation relate to Kazakh culture, the tradition of folk poetry, and the social structure. The selected poems are thematically classified and analyzed. The findings reveal that Ongarsynova does not portray women as passive poetic objects, but rather as active subjects, cultural transmitters, moral guides, and agents of social memory. Her representations of women establish a strong connection between personal lyricism. In this regard, Ongarsynova holds a unique and significant place in the literature of the Turkic world and deserves wider recognition.

Anahtar Kelimeler

Kazakh literature , Fariza Ongarsynova , Representations of women , Poetry analysis , Social memory

Lirik Hafızada Kadın: Fariza Ongarsinova Şiirlerinde Toplumsal ve Kültürel Kadın İmgeleri

https://izlik.org/JA57TY72RJ

Öz

Fariza Ongarsınova, Kazak kadınının tarihsel, toplumsal ve bireysel kimliğini şiirsel bir söylem aracılığıyla görünür kılan öncü bir edebî figürdür. Şiirlerinde yer verdiği kadın imgeleri yalnızca bireysel duyguların bir yansıması değil; aynı zamanda kolektif belleğin, kültürel değerlerin, toplumsal aidiyetin ve direniş ruhunun da taşıyıcısıdır. Bu bağlamda, çağdaş Kazak edebiyatının önde gelen kadın şairlerinden Fariza Ongarsınova’nın şiirlerinde kadın temsilleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, şairin şiirlerinde kadın figürlerinin nasıl işlendiğini, hangi tematik kategoriler altında temsil edildiğini ve bu temsil biçimlerinin Kazak kültürü, halk şiiri geleneği ve toplumsal yapı ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada incelenen şiirler, “Anne İmgesi”, “Genç Kız”, “Tarihsel ve Kültürel Kadın Temsilleri”, “Kırsal Kadın ve Köy Kızı Estetiği” ile “Simgesel Kadınlar” başlıkları altında tematik olarak sınıflandırılmış ve metin tahlili yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Ongarsınova’nın kadınları pasif şiir nesneleri olarak değil; aktif özne, kültürel taşıyıcı, ahlaki rehber ve toplumsal belleğin aktörü olarak konumlandırdığını ortaya koymaktadır. Kadın temsilleri, bireysel lirizm ile toplumsal bilinç arasında güçlü bir bağ kurmakta ve edebî hafızada kadının yerini yeniden tanımlamaktadır. Bu yönüyle Fariza Ongarsınova, Türk dünyası edebiyatında özgün ve önemli bir konuma sahiptir ve edebî kimliğinin daha geniş kitlelere tanıtılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kazak edebiyatı , Fariza Ongarsınova , Kadın temsilleri , Şiir çözümlemesi , Toplumsal bellek

Kaynakça

• Çetin, Nurullah. Şiir Çözümleme Yöntemi. 13. Baskı. Ankara: Akçağ Yayınları, 2015. google scholar
• Kamarova, Nagbdu. “The Image of The Motherland in The Poetry of Fariza Ongarsynova”. International Journal of Social Sciences, 8(1), 2022. 36-46. google scholar
• Kerimbekova, Bayan. “Kazak Akini Fariza Ongarsınova Poemalarinin Tarihî-Syujettik Negizleri”. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 54, 2015. 467-488. google scholar
• Mutiyev, Zeynolla. Fariza Ongarsınova Lirikası. Oku kuralı. Oral: Şuğıla Print, 2019. google scholar
• Ongarsınova, Fariza. Şaşı ağarğan kız. Almatı: Jazuşı, 1990. google scholar
• Ongarsınova, Fariza. Tolıq Şığarmalar Jinağı (Tüm Şiirler). 1. Cilt. Almatı: Sardar Baspa üyi, 2015a. google scholar
• Ongarsınova, Fariza. Tolıq Şığarmalar Jinağı (Tüm Şiirler). 2. Cilt. Almatı: Sardar Baspa üyi, 2015b. google scholar
• Ongarsynova, Fariza. Ölen. Astana: Foliant baspası, 2015c. google scholar
• Zhiyenbayev Yerlan, Zamira Asanova. “Gülten Akın’ın Yaşlanmayan Bir Kadına Türkü Şiiri ile Fariza Ongarsınova’nın Ayel Şiirinin Yapı, Tema ve Anlatım Bakımından Karşılaştırılması”. Yasaui üniversitetiň habarşısı, 3 / 121, 2021. 68-79. google scholar
• Zhiyenbayev Yerlan, Zamira Asanova. “Fariza Ongarsınova’nın Şiirlerinde Akrabalık İlişkileri ve Kahramanlık Temasının İncelenmesi”. Yasaui üniversitetiň habarşısı, 4 / 126, 2022. 102–117. google scholar