Gürcistan-Suudi Arabistan İlişkilerinin Gelişim Dinamikleri

Öz

Son yıllarda Gürcistan ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler yoğunlaşmış ve Kafkaslar ile Orta Doğu arasındaki etkileşimler bağlamında belirgin bir iş birliği çerçevesinin gelişmesine yol açmıştır. Avrupa ve Asya’nın kesişim noktasında yer alan Gürcistan’ın stratejik coğrafi konumu ile Suudi Arabistan’ın yatırım odaklı ve ileri görüşlü dış politikası, çok boyutlu ve güçlü bir ikili ortaklık için çeşitli fırsatlar sunmaktadır. Süregelen jeopolitik dönüşümler, bölgesel güvenlik sorunları ve enerji ile ekonomik güvenliğin küresel ölçekte artan önemi göz önünde bulundurulduğunda, konu diplomatik ve ekonomik iş birlikleri açısından giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu çalışma, Gürcistan-Suudi Arabistan ilişkilerinin evrimini sistematik bir şekilde analiz ederek teorik ve pratik açıdan önemini vurgulamaktadır. Çalışma, ortaklığın diplomatik, ekonomik ve askeri boyutlarını incelemekte ve Gürcistan’ın jeopolitik konumunun uluslararası iş birliği girişimlerini nasıl şekillendirdiğini ele almaktadır. Ayrıca araştırma, Suudi Arabistan ile ikili iş birliği modelinin Körfez bölgesindeki diğer ülkeler için stratejik ilişkileri güçlendirmede bir referans olma potansiyelini tartışmaktadır. Elde edilen bulgular, bölgesel ittifakların gelişimi ve Güney Kafkasya ile ötesinde karşılıklı fayda sağlayan iş birliği olanaklarının anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Güney Kafkasya
• Gürcistan
• Suudi Arabistan
• yatırım
• diplomatik ilişkiler

Dynamics of The Development of Georgian-Saudi Arabian Relations

Öz

In recent decades, the relationship between Georgia and Saudi Arabia has intensified, leading to the development of a distinct framework of cooperation within the broader context of interactions between the Caucasus and the Middle East. Georgia’s strategic geographic location, situated at the crossroads of Europe and Asia, combined with Saudi Arabia’s investment-driven and forward-looking foreign policy, offers multiple opportunities for a robust and multifaceted bilateral partnership. Amid ongoing geopolitical transformations, regional security challenges, and the rising global significance of energy and economic security, this topic gains increasing relevance for understanding potential platforms for diplomatic and economic collaboration. This study provides a systematic analysis of the evolution of Georgia-Saudi Arabia relations, highlighting their significance from both theoretical and practical perspectives. It examines diplomatic, economic, and military dimensions of the partnership and considers how Georgia’s geopolitical position shapes its international cooperation initiatives. Additionally, the research explores whether the bilateral engagement model with Saudi Arabia could serve as a reference for other countries in the Gulf region seeking to strengthen strategic ties. The findings contribute to a deeper understanding of emerging regional alliances and the prospects for mutually beneficial cooperation in the South Caucasus and beyond.

Anahtar Kelimeler

• South Caucasus
• Georgia
• Saudi Arabia
• investment
• diplomatic relations

Kaynakça

1. “არაბული კომპანია მზადაა, საქართველოში $100 მილიონის ინვესტიცია განახორციელოს” [“Arabuli k`ompania mzadaa, Sakartveloshi $100 milionis investitsia ganakhortsielos”] [Arab company ready to invest $100 million in Georgia], Business Media, Accessed 22 September 2024, https://bm.ge/ka/article/arabuli-kompania-mzadaa-saqartveloshi-100-milionis-investicia-ganaxorcielos/14350 google scholar
2. “«ალალის» საექსპორტო არეალს წელს უზბეკეთი, საუდის არაბეთი და გერმანია დაემატება” [“Alalis” saeksp`ort`o areals ts`els uzbek`eti, saudis arabeti da germania daemat`eba”] [Uzbekistan, Saudi Arabia and Germany will be added to Alali’s export area this year], BP, Accessed 04 August 2025, https://bp.ge/news/biznesi/alalis-saeqsporto-areals-tsels-uzbeketi-saudis-arabeti-da-germania-daemateba google scholar
3. “„დელტა“ სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანებს საუდის არაბეთს მიაწვდის” [““Delt`a” sameditsino-saevak`uatsio javshanmankaneps saudis arabets miatsvdis”] [Delta to deliver medical evacuation armored vehicles to Saudi Arabia], Civil.ge, Accessed 28 July 2025, https://civil.ge/ka/archives/154808 . google scholar
4. „დელტას“ მიერ წარმოებული ჯავშანმანქანა „დიდგორი მედევაკი“ საუდის არაბეთს და ინდონეზიას მიეწოდება” [“Delt`as mier ts`armoebuli javshanmankana “Didgori Medevak`i” saudis arabets da indonezias miets`odeba”] [“The armored vehicle “Didgori Medevac” manufactured by “Delta” will be delivered to Saudi Arabia and Indonesia”], İnterpress, Accessed 28 July 2025, https://www.interpressnews. ge/ka/article/527147-deltas-mier-carmoebuli-javshanmankana-didgori-medevaki-saudis-arabets-da-indonezias-miecodeba/. google scholar
5. “თავდაცვის მინისტრი საუდის არაბეთის შეიარაღებული ძალების გენშტაბის უფროსს შეხვდა” [“Tavdacvis minist`ri saudis arabetis sheiaraghebuli dzalebis gensht`abis upross shekhvda”] [The Minister of Defense met with the Chief of General Staff of the Saudi Arabian Armed Forces], Ministry of Defence, Accessed 28 July 2025, https://mod.gov.ge/ge/news/read/6117/shexvedra-gdsc-saudis-arabeti . google scholar
6. “13 ივნისს დაზარალებულებს საუდის არაბეთის პრინცი 300 ათასი დოლარით დაეხმარა” [“13 ivniss dazaralebulebs saudis arabetis p`rintsi 300 atasi dolarit daexmara”] [On June 13, the Saudi Arabian prince helped the victims with $300,000], Rustavi 2, Accessed 18 June 2025 03.07.2015, https://rustavi2.ge/ka/news/20307 . google scholar
7. “ინფრასტრუქტურის მინისტრი საუდის არაბეთის განვითარების ფონდის აღმასრულებელ დირექტორს შეხვდა” [“Inprast`rukt`uris minist`ri saudis arabetis ganvitarebis pondis aghmasrulebel direqt`ors shekhvda”] [The Minister of Infrastructure met with the Executive Director of the Saudi Arabian Fund for Development], İmedi, Accessed 04 August 2025, https://imedinews.ge/ge/politika/391085/ inprastruqturis-ministri-saudis-arabetis-ganvitarebis-pondis-agmasrulebel-direqtors-shekhvda. google scholar
8. “ირაკლი ღარიბაშვილი საუდის პრინცს, მოჰამედ ბინ სალმანს შეხვდა” [“Irakli Gharibashvili saudis printss, Mohamed bin Salmans shekhvda”] [Irakli Gharibashvili met with Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman], Rustavi 2, Accessed 08 September 2024, https://rustavi2.ge/ka/news/245131 . google scholar

9. “პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები საქართველოში. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური” [“P`irdap`iri utskhouri invest`itsiebi Sakartveloshi. Sakartvelos st`at`ist`ik`is erovnuli samsakhuri”] [Foreign Inward Investments in Georgia. National Statistics Office of Georgia], National Statistics Office of Georgia 2021/2022/2023, Accessed 28 July 2025, https://www.geostat.ge/ka/single-categories/129/pirdapiri-utskhouri-investitsiebi . google scholar
10. “ლევან დავითაშვილი - საუდის არაბეთი საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი, პოტენციური პარტნიორია” [“Levan Davitashvili - saudis arabeti Sakartvelostvis mnishvnelovani, pot`entsialuri p`art`nioria”] [Levan Davitashvili - Saudi Arabia is an important, potential partner for Georgia], İnterpress, Accessed 08 September 2024, https://www.interpressnews.ge/ka/article/787744-levan-davitashvili-saudis-arabeti-sakartvelostvis-mnishvnelovani-potenciuri-partnioria/ . google scholar
11. “ნინო ჯელაძე საუდის არაბეთის ცენტრალური ბანკის ვიცე-პრეზიდენტს შეხვდა” [“Nino Jeladze saudis arabetis tsent`raluri bank`is vitse-prezident`s shekhvda”] [Nino Jeladze met with the Vice President of the Central Bank of Saudi Arabia], The National Bank Of Georgia, Accessed 08 September 2024, https://nbg.gov.ge/media/news/nino-jeladze-saudis-arabetis-tsentraluri-bankis-vitse-prezidents-shekhvda. google scholar
12. ““პეტრას” პროექტში არაბული ინვესტიცია $100 მილიონს აჭარბებს” - გიორგი სვანიძე ორი ქვეყნის ურთიერთობაზე” [““P`et`ras proekt`shi arabuli invest`itsia $100 milions ach`arbebs” - Giorgi Svanidze ori qveynis urtiertobaze”] [Arab investment in the Petra project exceeds $100 million» - Giorgi Svanidze on the relations between the two countries], BM, Accessed 28 July 2025, https://bm.ge/news/ petras-proeqtshi-arabuli-investitsia-100-milions-acharbebs-giorgi-svanidze-ori-qveynis-urtiertobaze . google scholar
13. “„პეტრა სი რეზორტში“ საუდის არაბეთიდან ინვესტორების კაპიტალდაბანდება $100 მილიონს აჭარბებს - გიორგი სვანიძე” [“P`et`ra Si Rezort`shi saudis arabetidan invest`orebis k`ap`it`aldabandeba $100 milions ach`arbebs - Giorgi Svanidze”] [Saudi Arabian investors’ capital investment in Petra Sea Resort exceeds $100 million - Giorgi Svanidze], Businessinsider, Accessed 28 July 2025, https://businessinsider. ge/allnews/petra-si-rezortshi-saudis-arabetidan-investorebis-kapitaldabandeba-100-milions-acharbebs-giorgi-svanidze . google scholar
14. “როგორი სავაჭრო ურთიერთობები აქვს საუდის არაბეთს და საქართველოს” [“Rogori savach`ro urtiertobebi akvs saudis arabets da sakartvelos”] [“What kind of trade relations do Saudi Arabia and Georgia have?], Businessinsider, Accessed 02 August 2025, https://businessinsider.ge/allnews/rogori-savachro-urtiertobebi-akvs-saudis-arabets-da-sakartvelos . google scholar
15. “საუდის არაბეთის სამეფო თბილისში საელჩოს გახსნის” [“Saudis arabetis samepo Tbilisshi saelchos gaxsniss”] [The Kingdom of Saudi Arabia will open an embassy in Tbilisi], Netgazeti, Accessed 28 July 2025, https://netgazeti.ge/news/271190/ . google scholar
16. “საუდის არაბეთში ქართულმა კომპანიამ „საირმის“ მინერალური და წყაროს წყლის რეალიზაცია დაიწყო” [“Saudis arabetshi kartulma k`omp`aniam “Sairmis” mineraluri da tskh`aros tskhlis realizatsia daits`kho] [Georgian company starts selling Sairme mineral and spring water in Saudi Arabia], Kvira, Accessed 04 August 2025, http://kvira.ge/266124 . google scholar
17. “საუდის არაბეთში ქართული მინერალური წყალი გაიყიდება” [“Saudis arabetshi kartuli mineraluri ts`khali gaikhideba”] [Georgian mineral water will be sold in Saudi Arabia], Kvira, Accessed 04 August 2025, http://kartuli.kvira.ge/2019/12/28/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%93%E1 %83%98%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%94%E1%8 3%97%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83% A3%E1%83%9A%E1%83%98/ . google scholar
18. “საქართველოსა და საუდის არაბეთს შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმება გაფორმდა” [“Sakartvelosa da saudis arabets shoris shemosavlebsa da k`ap`it`alze ormagi dabegvris tavidan atsilebis shesakheb shetankhmeba gapormda”] [An agreement has been signed between Georgia and Saudi Arabia for the avoidance of double taxation on income and capital], İnterpressnews, Accessed 02 August 2025, https://www.interpressnews.ge/ka/ article/482997-sakartvelosa-da-saudis-arabets-shoris-shemosavlebsa-da-kapitalze-ormagi-dabegvris-tavidan-acilebis-shesaxeb-shetanxmeba-gapormda . google scholar
19. “საქართველოსა და საუდის არაბეთის სამეფოს შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ შეთანხმების რატიფიცირების თაობაზე” [“Sakartvelosa da saudis arabetis samepos shoris shemosavlebsa da kap`it`alze ormagi dabegvris tavidan atsilebisa da gadasakhadebis gadaukhdeblobis aghk`vetis shesakheb shetankhmebis rat`ipitsirebis taobaze”] [On the ratification of the Agreement between Georgia and the Kingdom of Saudi Arabia for the avoidance of double taxation and the prevention of fiscal evasion with respect to income and capital], Legislative Herald of Georgia, Accessed 04 August 2025, https://www. matsne.gov.ge/ka/document/view/4211026?publication=0 . google scholar
20. “საუდის არაბეთის სამეფო თბილისში საელჩოს გახსნის” [“Saudis arabetis samepo Tbilisshi saelchos gakhsniss”] [The Kingdom of Saudi Arabia will open an embassy in Tbilisi], 1tv, Accessed 28 July 2025, https://1tv.ge/news/saudis-arabetis-samefo-tbilisshi-saelchos-gakhsnis/ . google scholar
21. “საუდის არაბეთთან ტურიზმის სფეროში თანამშრომლობის აღდგენა იგეგმება” [“Saudis arabettan t`urizmis speroshi tanamshromlobis aghdgena igegmeba”] [It is planned to restore cooperation with Saudi Arabia in the field of tourism], İmedinews, Accessed 28 July 2025, https://imedinews.ge/ge/ ekonomika/186224/saudis-arabettan-turizmis-speroshi-tanamshromlobis-agdgena-igegmeba . google scholar
22. “საქართველოს პრემიერ-მინისტრის საუდის არაბეთის სამეფოში ვიზიტი იქნება გამორჩეული და კონკრეტული, ხელშესახები შედეგების მომტანი - ილია დარჩიაშვილი” [“Sakartvelos p`remier-minist`ris saudis arabetis sameposhi vizit`i ikneba gamorcheuli da k`onk`ret`uli, khelshesakhebi shedegebis momt`ani - Ilia Darchiashvili”] [The visit of the Prime Minister of Georgia to the Kingdom of Saudi Arabia will be distinctive and will yield concrete, tangible results - Ilia Darchiashvili], Rustavi 2, Accessed 28 July 2025, https://rustavi2.ge/ka/news/245055 . google scholar
23. “საქართველოსა და საუდის არაბეთის სამეფოს შორის მთავრობათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს შექმნასთან დაკავშირებით შეთანხმება გაფორმდა” [“Sakartvelosa da saudis arabetis samepos shoris mtavrobatashorisi sak`oordinatsio sabch`os shekmnastan dak`avshirebit shetankhmeba gapormda»] [An agreement was signed between Georgia and the Kingdom of Saudi Arabia on the establishment of an intergovernmental coordination council], Ministry of Foreign Affairs, Accessed 08 September 2024, https://mfa.gov.ge/news/871742-saqartvelosa-da-saudis-arabetis-samephos-shoris-mtavrobatashorisi-sakoordinatsio-sabtchos-sheqmnasta . google scholar
24. “საუდის არაბეთის ინვესტიციების მინისტრი - საქართველოსთან თანამშრომლობის შესაძლებლობას სხვადასხვა სფეროში ვხედავთ” [“Saudis arabetis invest`itsiebis minist`ri - sakartvelostan tanamshromlobis shesadzleblobas skhvadaskhva speroshi vkhedavt”] [Saudi Arabia’s Minister of Investment - We see opportunities for cooperation with Georgia in various fields], İnterpress, Accessed 03 October 2024, https://www.interpressnews.ge/ka/article/787745-saudis-arabetis-investiciebis-ministri-sakartvelostan-tanamshromlobis-shesazleblobas-sxvadasxva-speroshi-vxedavt/ . google scholar
25. “სტატისტიკური წელიწდეული: 2018-2024 / საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური, თბილისი” [“St`at`istik`uri ts`elits`deuli: 2018–2024 / sakartvelos st`at`istik`is erovnuli samsakhuri, Tbilisi”] [Statistical Yearbook: 2018-2024 / National Statistic Office of Georgia, Tbilisi], National Statistic Office of Georgia, Accessed 02 August 2025, https://www.geostat.ge/ka/single-categories/95/sakartvelos-statistikuri-tselitsdeuli . google scholar
26. “„ქართველი მეზღვაურების სერტიფიკატებს საუდის არაბეთის სამეფოში აღიარებენ“ – თამარ იოსელიანი” [“Kartveli mezghvautorebis sert`ipik`at`ebs saudis arabetis sameposhi aghiareben” – Tamar Ioseliani] [Georgian seafarers’ certificates will be recognized in the Kingdom of Saudi Arabia” - Tamar Ioseliani], Batumelebi, Accessed 28 July 2025, https://batumelebi.netgazeti.ge/news/379788/ . google scholar
27. Donnelly, Jack. Realism and International Relations. New York: Cambridge University Press, 2000. google scholar
28. “Georgia participates in the International Agricultural Exhibition in Saudi Arabia for the first time”, Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia, Accessed 02 August 2025, https://mepa.gov.ge/En/News/Details/21055 . google scholar
29. “Georgia announces visa-free travel for Saudis and expats”, Arabnews, Accessed 28 July 2025, https://www.arabnews.com/node/1005141/saudi-arabia#:~:text=He%20told%20Arab%20News%20 that,as%20hotel%20and%20airline%20bookings. google scholar
30. “Georgia to supply armored medevac vehicles to Saudi Arabia”, DFwatch, Accessed 08 September 2024, https://dfwatch.net/georgia-to-supply-armored-medevac-vehicles-to-saudi-arabia-39899. google scholar
31. Johnson, Tana, Andrew Heiss. “Liberal Institutionalism”. In International Organization and Global Governance, 2nd ed., edited by Thomas G. Weiss and Rorden Wilkinson, Chapter 8. London: Routledge, 2018, p. 123-134. google scholar
32. “Kingdom a voice of truth: Georgian minister”, Arabnews, Accessed 18 June 2025, https://www.arabnews.com/node/336398/%7B%7B . google scholar
33. “Levan Davitashvili Met with Minister of Economy and Planning of the Kingdom of Saudi Arabia”, Ministry of Economy and Sustainable Development of Georgia, Accessed 08 September 2025, http://www.economy.ge/index.php?page=news&nw=2112. google scholar
34. “Saudi-Georgia ties take new heights”, Saudigazette, Accessed 28 July 2025, https://saudigazette.com.sa/article/535582. google scholar
35. “Saudi Arabia eyes green electricity supply to Europe via Azerbaijan”, Saudigazette, Accessed 08 September 2024, https://saudigazette.com.sa/article/628188 . google scholar
36. ”عام / وفد مجلس الشورى يبدأ زيارة رسمية لجمهورية جورجيا ويلتقي أعضاء البرلمان“ [«Am / wafd majlis al-shura yabda ziyara rasmiyya li-jumhuriyyat Jurjiya wa-yaltaqi ada al-barlaman»] [Shura Council delegation begins official visit to the Republic of Georgia and meets with members of Parliament], Saudi Press Agency, Accessed 20 June 2025, https://www.spa.gov.sa/1875297 . google scholar