Sovyet Sonrası Dönemde Belarus Cumhuriyeti ve Lukaşenko Rejiminin Konsolidasyonu
Öz
1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Belarus, kısa bir demokratikleşme ve Batılılaşma sürecinin ardından, 1994′te Aleksandr Lukaşenko’nun devlet başkanı seçilmesiyle otoriter bir yönelime girmiştir. Lukaşenko’nun iktidarı, Sovyet dönemine ait idealize edilmiş bir paradigmanın benimsenmesiyle karakterize edilmiştir. Bu yaklaşım, Belarus’un devlet yapısı ve ulusal kimliği üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır. Lukaşenko, popülist bir liderlik sergileyerek kendisini halkın temsilcisi olarak konumlandırmış ve söylemlerini halkın günlük yaşamındaki zorlukları ele alacak şekilde biçimlendirmiştir. Bu durum, rejim ile toplum arasında, siyasi sadakate karşılık güvenlik ve ekonomik istikrarın sağlandığı bir toplumsal sözleşmenin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Rejimin konsolidasyonu, ekonomi, güvenlik ve sosyal politikaların “neo-Sovyet” ideolojinin temel ilkeleriyle bütünleştirilmesiyle sağlanmıştır. Bu yapısal özellikler nedeniyle, Batı’nın Belarus’u demokratik olmayan bir devlet olarak tasvir etmesinin, rejim desteği üzerindeki etkisi sınırlı kalmıştır. Bu durum, siyasi ve ekonomik yapıdaki tekelleşme, sosyal aktivizmin kısıtlanması ve siyasi baskının varlığı gibi unsurlarla açıklanabilir. Bu makale, Sovyet sonrası dönemde neo-Sovyet bir devlet inşasıyla otoriterleşen Lukaşenko rejiminin konsolidasyon sürecini, Michael Mann’ın “dört boyutlu iktidar teorisi” çerçevesinde analiz ederek söz konusu sürecin altında yatan koşul ve dinamikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, Belarus’un mevcut siyasi yapısının nasıl oluştuğunu ve hangi mekanizmalarla sürdürüldüğünü anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allison, Roy, Stephen White ve Margot Light. “Belarus between East and West”, Journal of Communist Studies and Transition Politics, 21 / 4 (Aralık 2005): 487–511. google scholar
- Ambrosio, Thomas. “The Political Success of Russia-Belarus Relations: Insulating Minsk from a Color Revolution”, Demokratizatsiya, 14 / 3 (Mayıs 2006): 407–434. google scholar
- Astapova, Anastasiya, Vasil Navumau, Ryhor Nizhnikau ve Leonid Polishchuk. “Authoritarian Cooptation of Civil Society: The Case of Belarus”, Europe-Asia Studies, 74 / 1 (Ocak 2022): 1–30. google scholar
- Balmaceda, Margarita M. Politics of Energy Dependency: Ukraine, Belarus, and Lithuania between Domestic Oligarchs and Russian Pressure. Toronto: University of Toronto Press, 2013. google scholar
- Balmaceda, Margarita M. “Energy Policy in Belarus: Authoritarian Resilience, Social Contracts, and Patronage in a Post-Soviet Environment”, Eurasian Geography and Economics, 55 / 5 (2014): 514–536. google scholar
- Bosse, Giselle. “Authoritarian Consolidation in Belarus: What Role for the EU?”, European View, 20 / 2 (Aralık 2021): 201–210. google scholar
- Bryant, Joseph. “Grand, yet Grounded: Ontology, Theory, and Method in Michael Mann’s Historical Sociology”, In An Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann, edited by John A. Hall ve Ralph Schroeder, 1–400. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. google scholar
- Buhr, Renee L., Victor Shadurski ve Steven Hoffman. “Belarus: An Emerging Civic Nation?”, Nationalities Papers, 39 / 3 (Mayıs 2011): 425–440. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bölgesel Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
16 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2025
Kabul Tarihi
28 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1