Analysis of Designificative Tendencies in Turkish Translations of the Book a Tale of Two Cities by Charles Dickens Throughout Semiotics of Translation

Öz

The aim of this study is to analyse the book A Tale of Two Cities by Charles Dickens in terms of semiotics of translation. In this respect, the original book and two Turkish translations were analysed qualitatively through the “Theory of Instances of Enunciation” by Jean-Claude Coquet (2007) and relatively evaluated in the light of Systematics of Designificative Tendencies suggested by Sündüz Öztürk Kasar. Sixteen striking examples were chosen and categorized according to the selected six designificative tendencies which are overinterpretation, darkening, sliding, alteration, perversion, and under-interpretation of the meaning. According to the results, both translators transferred the meaning universe of the original book to the target texts somehow; however, it was inevitable for them to lean towards the designificative tendencies. Thus, it was concluded that both translators used designificative tendencies due to the fact that each language has its own cultural, structural, and sociological features. In this sense, it is significant to convey the meaning universe of the book especially for the literary works that contain many descriptions and offer readers the opportunity to imagine what they read. Therefore, in such a field that is governed by descriptions and by signs which create the meaning, the translator must make the decisions consciously.

Anahtar Kelimeler

• Emiotics
• translation
• written translation
• semiotics of translation
• designificative tendencies

Charles Dickens’ın İki Şehrin Hikayesi Adlı Romanının Çeviri Göstergebilimi Yöntemiyle Türkçe Çevirilerindeki Anlam Bozucu Eğilimlerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı Charles Dickens'ın İki Şehrin Hikayesi adlı kitabını çeviri göstergebilimi açısından incelemektir. Bu doğrultuda, orijinal eser ve iki Türkçe tercümesi Jean-Claude Coquet’in (2007) “Söyleyenler Kuramı” üzerinden nitel olarak incelenmiş ve Sündüz Öztürk Kasar tarafından ortaya konulan çeviride anlam bozucu eğilimler dizgeselliği ışığında değerlendirilmiştir. Çalışma için, kitap çevirilerinden on altı çarpıcı örnek seçilmiş ve bu örnekler aşırı yorumlama, karartma, kaydırma, değiştirme, saptırma ve anlamın eksik yorumlanması gibi çeviride anlam bozucu eğilimler temelinde sınıflandırılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, her iki çevirmen de orijinal kitabın anlam evrenini bir şekilde hedef metinlere aktarmıştır; ancak her iki çeviride de anlam bozucu eğilimlere başvurmanın kaçınılmaz olduğu görülmüştür. Bu nedenle, her iki çevirmenin de her dilin kendine özgü kültürel, yapısal ve sosyolojik özelliklere sahip olması nedeniyle anlam bozucu eğilimlere başvurdukları sonucuna varılmıştır. Bu anlamda özellikle çok sayıda betimleme içeren ve okuyucuya okuduklarını hayal etme fırsatı sunan edebî eserler için, kitabın anlam evrenini en iyi şekilde aktarmak oldukça önemlidir. Dolayısıyla anlamı oluşturan betimlemelerin ve göstergelerin yönettiği böyle bir alanda çevirmen bilinçli kararlar vermelidir.

Anahtar Kelimeler

• Göstergebilim
• çeviri
• yazılı çeviri
• çeviri göstergebilimi
• anlam bozucu eğilimler

Kaynakça

1. Çelik, B. (2020). Translation of space: The case of short story entitled Have You Got Everything You Want? by Agatha Christie. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö8), 583-597. google scholar
2. Chandler, D. (2001). Semiotics for beginners. Retrieved from http://lanlib.alzahra.ac.ir/ multiMediaFile/2231493-4-1.pdf google scholar
3. Coquet, J.-C. (1997). La quête du sens. Le langage en question. Paris: PUF. google scholar
4. Coquet, J.-C. (2007). Phusis et Logos. Une Phénoménologie du langage. Presses Universitaires de Vincennes. google scholar
5. Gorlée, D. L. (1994). Semiotics and the problem of translation: With special reference to the semiotics of Charles S. Peirce. Amsterdam: Rodopi. google scholar
6. https://www.ucm.es/data/cont/docs/119-2014-02-19-5.%20Charles%20Dickens.pdf google scholar
7. Kasar, S. Ö., & Güzel, O. E. (2022). Ayşe Kulin’in Nefes Nefese adlı romanı ile İngilizce çevirilerinin kent göstergebilimi ve çeviri göstergebilimi odağında çözümlenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (27), 869-890. google scholar
8. Kasar, S. Ö., & Kuleli, M. (2016). Antony and Cleopatra oyununun göstergebilimsel çözümlemesi ve çeviri göstergebilimi bakış açısıyla Türkçe çevirilerinin değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (5), 98-123. google scholar

9. Kasar, S. Ö., & Tuna, D. (2015). Yaşam, Yazın ve Yazın Çevirisi İçin Gösterge Okuma. Frankofoni, (27), 457-482. google scholar
10. Kasar, S.Ö, & Tuna, D. (2017). Shakespeare in Three Languages Reading and Analyzing Sonnet 130 and Its Translations in Light of Semiotics. Online Submission, 5(1), 170-181. google scholar
11. Kasar, S.Ö. (2017). Jean-Claude Coquet ve söyleyenler kuramı. Prof. Dr. Ayşe Eziler Kıran’a armağan. 183199. Hacettepe Üniversitesi Basımevi google scholar
12. Kourdis, E. (2015). Semiotics of translation: An interdisciplinary approach to translation. In International handbook of semiotics (pp. 303-320). Springer, Dordrecht. google scholar
13. Kuleli, M. (2017). Analysis of Subjectivity in Literary Translation From Semiotics of Translation Point of View: Analysis of Subjectivity in The Play “Coriolanus” and Translation Evaluation. Electronic Turkish Studies, 12(22). google scholar
14. Kuleli, M. (2018). Intertextuality in translation: Analysis of intertextual signs and evaluation of translation of a short story. IJLET-International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(3), 317-330. google scholar
15. Kuleli, M. (2021). Coquet’s “Theory of instances of enunciation” in the analysis of Othello from the perspective of semiotics of translation. Journal of Language and Linguistic Studies, 17(S1), 86-108. google scholar
16. Ludskanov, A. (1975). A Semiotic Approach to the Theory of Translation. Language Sciences (35), 5- 8. google scholar
17. Petrilli, S. (2015). Translation of semiotics into translation theory, and vice versa. Punctum. International Journal of Semiotics, 1(2), 96-117. google scholar
18. Şanbay, S. G. (2021). La perception de la «guerre» dans La Force de l’âge de Simone de Beauvoir: une lecture sous la lumière de la sémiotique des instances. Turkish Studies- Language and Literature, 16(3), 2009-2019. google scholar
19. Saussure, F. (2001). Genel dilbilim dersleri. (B. Vardar, Trans.) İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Publishing. google scholar