Müdafilik Görevinin Yerine Getirilmesi Açısından Sır Saklama Yükümlülüğü

Öz

Ceza muhakemesi sürecinde yargılama makamının maddi gerçeğe en doğru şekilde ulaşabilmesi için savunma makamının, savunmayı gereği gibi yerine getirebilme imkânına sahip olması gerekir. Dolayısıyla şüpheli veya sanığın, sırrının açık edileceğinden endişe etmeden müdafi yardımına başvurmasında kamunun yararı vardır. Çünkü şüpheli veya sanık ancak verdiği bilgilerin ifşa edileceğinden endişe etmediği zaman müdafie güven duyarak bilgi aktarır ve müdafi ise etkin bir savunma gerçekleştirebilmek için bu bilgilere ihtiyaç duyar. Şüpheli veya sanığın, vereceği bilgilerin açığa vurulmasından endişe etmemesi için, bir avukat olarak müdafi kanunen sır saklama yükümlülüğü altındadır. Bu açıdan, müdafiin sır saklama yükümlülüğüne uygun davranışları görevin ifası kapsamında değerlen: dirilmelidir. Ancak müdafiin bu gerekçeyle görevin yerine getirilmesi hukuka uygunluk nedeninden yararlanabilmesi için, müdafilik görevinin icrası kapsamında ve sır saklama yükümlülüğü sınırları içinde değerlendirilebilecek bir davranışta bulunmuş olması gerekir. Bu sebeple müdafiin hukuki durumu ile sır saklama yükümlülüğünün içeriği ve kapsamının araştırılması önem arz eder. Çalışmada, müdafilik görevinin yerine getirilmesi bağlamında sır saklama yükümlülüğü kapsamında gerçekleştirildiği ileri sürülebilecek ve sürülemeyecek temel davranışlar yargı kararlarından da istifade edilerek ele alınmış ve müdafiin hukuki durumunun ortaya konulması suretiyle görevin yerine getirilmesi hukuka uygunluk nedeninin gündeme gelebileceği durumların sınırı çizilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sır Saklama Yükümlülüğü
• Müdaf
• Hukuka Uygunluk

Confidentiality Obligation in Terms of the Fulfillment of the Defense Counsel Duty

Öz

For the judicial authority to reach the material fact during the criminal process in the most accurate way possible, the defense should have the opportunity to present their defense properly. Hereby, it is in the public interest for the suspect or defendant to seek legal aid from the defense counsel without worrying that their confidentiality will be revealed. To ensure the public interest, the defense counsel, as a lawyer, is legally obliged to maintain confidentiality. Hence, the behavior of the defense counsel in compliance with the confidentiality obligation should be considered within the scope of the fulfillment of the duty. In the study, the basic behaviors that can and cannot be claimed to be carried out within the scope of the obligation of confidentiality in the context of the fulfillment of the duty of defense counsel have been discussed, and by revealing the legal status of the defense counsel, it has been tried to draw the boundaries of the situations in which the ground of justification of the fulfillment of the duty may arise.

Anahtar Kelimeler

• Confidentiality Obligation
• Defense Counsel
• Ground of Justification

Kaynakça

1. Akil, C. (2018). Avukatların Gerçeği Söyleme Yükümlülüğü. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 35, 41-56. google scholar
2. Aksoy, M. R. (2022). Vekilin Sır Saklama Yükümlülüğü (1. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
3. Alşahin, M. E. (2014). Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması Suçu (TCK m. 258). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 20(2), 219-250. google scholar
4. Artuk, M. E., Gökcen, A., ALşahin, M. E., Çakır, K. (2017). Ceza Hukuku Özel Hükümler (16. bs.). Ankara: AdaLet Yayınevi. google scholar
5. Atabek, R. (1982). Banka Sırrı. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 11(4), 95-117. google scholar
6. Aykın, H. (2008). Aklama ve Terörün Finansmanı ile Mücadelede Şüpheli İşlem Bildirim Sistemi. Bankacılar Dergisi, 65, 37-65. google scholar
7. Başar Centel, N. (1984). Ceza Muhakemesi Hukukunda Müdafi. İstanbul: Kazancı Hukuk Yayınları: 29. google scholar
8. Başpınar, V. (2008). Avukatın Özen Borcu. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1-2), 39-62. google scholar

9. Bayraktar, K. (2015). Adalet Sisteminde Avukatın Rolü. İstanbul Barosu Dergisi, 89(l), 15-23. google scholar
10. Beulke, W. (2008). Strafprozessrecht (10. Aufl.). Heidelberg: C. F. Müller Verlag. google scholar
11. Bosch, N. (2012). Die Rechtsstellung des Strafverteidigers. Juristische Ausbildung, 34(12), 938-946. google scholar
12. Bozdağ, A. (2014). Ceza Muhakemesi Hukukunda Müdafi. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
13. Bress, D. G. (1966). Professional Ethics in Criminal Trials: View of Defense Counsel's Responsibility. Michigan LawReview, 64(8), 1493-1498. google scholar
14. Centel, N., Zafer, H. (2022). Ceza Muhakemesi Hukuku (21. bs.). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. google scholar
15. Ceyhan, M. (2013). Soruşturmanın Gizliliği ve Müdafinin Dosyayı İnceleme Yetkisi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 109, 465-483. google scholar
16. Çelik, İ. (2022). Nitelikleri, Hak ve Yükümlülükleri Kapsamında Avukatlık Suçları (2. bs.). Ankara: Seçkin Yayınevi. google scholar
17. Çetin, S. H. (2020). 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanuna Göre Avukatların Bildirim Yükümlülüğü. Avrasya 4. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi - Proceeding Book, 59-74. Erişim adresi Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023. google scholar
18. Donatsch, A. (2020). StPO Art. 171 Zeugnisverweigerungsrecht aufgrund eines Berufsgeheimnisses. In Donatsch, A., Lieber, V., Summers, S., Wohlers, W. (Hrsg.), Kommentar zur Schweizerischen Strafprozessordnung StPO (3. Aufl). Zürich-Basel-Genf: Schulthess Juris-tische Medien AG. google scholar
19. Dornach, M. (1995). Ist der Strafverteidiger aufgrund seiner Stellung als “Organ der Rechtspflege” Mitgarant eines justizförmigen Strafverfahrens?. Neue Zeitschrift für Strafrecht, 2, 57-62. google scholar
20. Donay, S. (1978). Meslek Sırrının Açıklanması Suçu. İstanbul: Sulhi Garan Matbaası Varisleri Koll. Şti. google scholar
21. Dursun, S. (2005). 5271 sayılı CMK’da Müdafi. Hukuki Perspektifler Dergisi, 3, 125-130. google scholar
22. Dülger, M. V. (2012). Ceza Muhakemesinde Müdafinin Konumu ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar. Ankara Barosu Dergisi, 4, 39-76. google scholar
23. Erdem, M. R. (2009). Suçu Bildirmeme Suçu (TCK m. 278). Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 80, 105-120. google scholar
24. Erem, F. (1942). Ceza Hukukunda Meslek Sırrı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, l(l), 35-72. google scholar
25. Erem, F. (1969). Avukatlık Sırrı. Ankara Barosu Dergisi, 5, 838- 841. google scholar
26. Erem, F. (1977). Diyalektik Açıdan Ceza Yargılaması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 34(l), 1-7. google scholar
27. Erem, F. (1977). Meslek Kuralları (Şerh) (3. bs.). Ankara: Sevinç Matbaası. google scholar
28. Erem, F. (1988). Savunma ve Ceza Yargılamasının Temeldeki Kusurları. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 1, 91-99. google scholar
29. Erman, S., Özek, Ç. (1992). Ceza Hukuku Özel Bölüm Kamu idaresine Karşı işlenen Suçlar (TCK202-281). İstanbul: Işık Matbaacılık. google scholar
30. Franck, L. (2015). Auskunft nach § 34 BDSG und anwaltliche Schweigepflicht. Newsdienst derZeitschriftfür Datenschutz (ZD)-Aktuell, Heft 12. Erişim adresi: Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023. google scholar
31. Freedman, M. H. (1966). Professional Responsibility of The Criminal Defense Lawyer: The Three Hardest Questions. Michigan Law Review, 64(8), 1469-1484. google scholar
32. Gökcen, A., Balcı, M., Alşahin, M. E., Çakır, K. Ceza Muhakemesi Hukuku (4. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
33. Gökpınar, M. (2022). Ceza Hukukunda Görevin Yerine Getirilmesi (1. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
34. Güner, S. (2000). Avukatın Özen Yükümlülüğü. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2, 557-586. google scholar
35. Günerkök, Ö. (2003). Avukatın Sır Saklama Yükümlülüğü. Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(1-2), 655-667. google scholar
36. Güngör, D. (2015). Ceza Muhakemesi Sürecinde Medyada Yaratılan Önyargı ve Adil Yargılanma Haklarının Korunması. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 3 (2), 307-310. google scholar
37. Hamacher, R. (2012). Das anwaltliche Berufsgeheimnis und die Geldwasche. Wistra: Zeitschrift für Wirtschafts-und Steuerstrafrecht, (4), 136-141. google scholar
38. İzveren, A. (1955). Bankalardaki Mesleki Sır ve Hukuki Neticeleri. Adalet Dergisi, 46(6), 321-330. google scholar
39. Kaplan, İ. (1990). Banka Gizliliği-Bankanın Sır Saklama Borcu. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 15(4), 3-22. google scholar
40. Karakehya, H., Arabacı, M. (2015). Ceza Muhakemesinde Müdafiin Önemi, Hukuki Statüsü ve Müdafiliğe İlişkin Problemler. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 22, 59-89. google scholar
41. Kılıç, Y. (2019). Osmanlı Hukuku’nda Vekalet Sözleşmesi. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
42. Klemke, O., Elbs, H. (2019). Einführung in die Praxis der Strafverteidigung (4. Aufl.). Heidelberg: C. F. Müller Verlag. google scholar
43. Koca, M. (2012). Çocuk İstismarında İhbar YükümLüLüğü. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(l), 113-128. google scholar
44. Koca, M., Üzülmez, İ. (2020). Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (7. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
45. Koca, M., Üzülmez, İ. (2022). Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (15. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
46. Kocaoğlu, S. S. (2017). Müdafi (3. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
47. Kocasakal, Ü. (2017). Türk Ceza Kanununda Suçu Bildirmeme Suçları, TCK278-279-280 (1. bs.’dan tıpkı bs.). İstanbul: Vedat Kitapçılık. google scholar
48. Kunter, N. (1961). Ceza Muhakemesi Hukuku. İstanbuL: İsmaiL Akgün Matbaası. google scholar
49. Kuru, M. (2020). Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesinde Şüpheli İşlem Bildirimi ve Avukatlık Mesleği İlişkisi. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(195-196), 1773-1811. google scholar
50. Lackner, K., KühL, K., Heger, M. (2023). Strafgesetzbuch Kommentar. (30. Aufl.) München: VerLag C. H. Beck. google scholar
51. Mahmutoğlu, F. S., Dursun, S. (2004). Türk Hukuku’nda Müdafiin Yasaklılık Halleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
52. Mahmutoğlu, F. S., Talas, S. (2007). Avukatların Görev Suçları ve Yargılanması Rejimi. İstanbul Barosu Dergisi, Ceza Hukuku Özel Sayı: 1, 13-38. google scholar
53. Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı. (2021). Serbest Avukatlar İçin Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesine Dair Yükümlülüklere ilişkin Temel Esaslar. Erişim Adresi https:Zid.barobirLik.org.tr/2021/tbb 20210406155548.pdf google scholar
54. Meran, N. (2013). Zimmet-Rüşvet-irtikap ve Görevi Kötüye Kullanma Suçları (3. bs.). Ankara: Seçkin Yayınevi. google scholar
55. MüLLer, E., SchLothauer, R., Knauer, C. (Hrsg.) (2022). Münchener Anwaltshandbuch Strafverteidigung (3. Aufl.). München: VerLag C.H. Beck. google scholar
56. Noonan, J. T. (1966). The Purposes of Advocacy and The Limits of ConfidentiaLity. Michigan Law Review, 64(8), 1485-1492. google scholar
57. Okay, S. (1953). Meslek Sırrını İfşa. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 10(1-4), 235-245. google scholar
58. Okuyucu Ergün, G. (2010). Soruşturmanın Gizliliği. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 59(2), 243-275. google scholar
59. Özbek, V. Ö., Doğan, K., Bacaksız, P. (2022). Ceza Muhakemesi Hukuku (15. bs.). Ankara: Seçkin YayıncıLık. google scholar
60. Özbek, V. Ö., Doğan, K., Bacaksız, P. (2022). Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (13. bs.). Ankara: Seçkin YayıncıLık. google scholar
61. Özek, Ç. (1997). AdLiyeye Karşı Suçların Hukuksal Konusu. İstanbul Hukuk Mecmuası, 55 (3), 13-50. google scholar
62. Özen, M. (2023). Öğreti ve Uygulama Işığında Ceza Muhakemesi Hukuku (6. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
63. Özen, M., KöksaL, A. (2020). Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması Suçu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 69(l), 189-232. google scholar
64. Özgenç, İ. (2022). Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (18. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
65. Özkan Koç, S. D. (2022). İşçinin Sır Saklama Yükümlülüğü (1. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
66. Öztürk. B. (Ed.) (2022). Ana Hatlarıyla Ceza Muhakemesi Hukuku (9. bs.). Ankara: Seçkin Yayınevi. google scholar
67. PauLus, R. (1992). Dogmatik der Verteidigung. Neue Zeitschrift für Strafrecht, 7, 305-332. google scholar
68. Pehlivan, A. (2013). Soruşturma Evresinde Müdafi ve Vekilin Evrak İnceleme Yetkisi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Nur Centel'e Armağan, 1491-1539. google scholar
69. Regan, R. (1943). Professional Secrecy in the Light of Moral Principles, with an Application to Several Important Professions. Washington, D.C.: Augustinian Press. google scholar
70. Roxin, C., Schünemann, B. (2022). Strafverfahrensrecht (30.Aufl.). Nördlingen: Verlag C. H. Beck. google scholar
71. Sarı, C. (2022). Kamu Görevlilerinin Sır Saklama Yükümlülüğü ve Yasa Dışı Eylemlerin Bildirilmesi Zorunluluğu İkilemi: Bir Örnek Olayda Avukatın Tanıklığı. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 441-452. google scholar
72. Sevig, V. R. (1938). Meslek Sırrı. Adliye Ceridesi, 12, 1893-1911. google scholar
73. Schönke, A., Schröder, H. (2019). Strafgesetzbuch Kommentar (30. Aufl.). München: Verlag C. H. Beck. google scholar
74. Siebke, M. M. (2022). Das anwaltliche Berufsgeheimnis und die neue europaische Geldwascheaufsicht. İn Schubel, C., Kirste, S., Müller-Graff, P. C., Diggelmann, O., Hufeld, U., Jahrbuch für Vergleichende Staats-und Rechtswissenschaften-2022. Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG., 215-230. google scholar
75. Sungurtekin, M. (1999). Avukatlık Mesleği, Avukatın Hak ve Yükümlülükleri (2. bs.). İzmir: Barış Yayınları. google scholar
76. Taner, F. G. (2021). Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği (2. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
77. Tezcan, D., Erdem, M. R., Önok, M. (2023). Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (21. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
78. Toroslu, N., Feyzioğlu, M. (2016). Ceza Muhakemesi Hukuku (16. bs.). Ankara: Savaş Yayınları. google scholar
79. Tosun, Ö. (1971). Türk Suç Muhakemesi Hukuku Dersleri. İstanbul: Sulhi Garan Matbaası Vârisleri Koll. Şti. google scholar
80. Umar, B. (2014). Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi (2. bs.). Ankara: Yetkin Yayınları. google scholar
81. Ünver, Y. (2023). TCK’da Düzenlenen Adliyeye Karşı Suçlar, İftira, Suç Uydurma, Suç Üstlenme, Yalan Tanıklık ve Bilirkişilik, Suçu İhbar Etmemek Suçları (7. bs.). Ankara: Seçkin YayıncıLık. google scholar
82. Ünver, Y., Hakeri, H. (2023). Ceza Muhakemesi Hukuku, Cilt: I (20. bs.). Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
83. Üzülmez, İ. (2012). Görevi Kötüye Kullanma Suçu (TCK m. 257). Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(l), 191-216. google scholar
84. WiebeL, B. (1970). Das Berufsgeheimnis in den freien Berufen Untersuchungen zur Soziologie und Geschichte der Berufe des Arztes, Rechtsanwalts und Strafverteidigers. Opladen: Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH. google scholar
85. Wild, M. S. (2008). Die anwaltliche Verschwiegenheitspflicht in Deutschland und Frankreich: unter besonderer Beachtung der sich aus dem grenzüberschreitenden Rechtsverkehr ergebenden Kollisionsfalle. Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH. google scholar
86. Yenidünya, A. C., İçer, Z. (2016). Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
87. Yenisey, F, Nuhoğlu, A. (2023). Ceza Muhakemesi Hukuku (11. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
88. Yurtcan, E. (2019). Ceza Muhakemesi Kanunu Şerhi (9. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
89. Zafer, H. (2004). Faile Yardım Suçu ve Müdafiin Bu Suçtan Sorumluluğu. İstanbul: Beta Yayınevi. google scholar
90. Zafer, H. (2013). Savunma Hakkı ve Sınırları. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, 507-540. google scholar