Criminal Norms Exempt from Constitutional Review: A Comparative Study of International Treaties Concerning Crime and Punishment

Öz

This paper investigates whether the enactment, repeal, or amendment of terms concerning crimes or penalties through international treaties aligns with the principle of legality in criminal law, which finds its constitutional basis in Articles 2, 7, 13, 38, and 104 of the Constitution. It is first shown that under Turkish law, international treaty provisions may have direct applicability without the need for a transformation law. Furthermore, while some international treaty provisions relating to criminal law are of a directly applicable nature, others require regulatory action by competent authorities to be implemented. Through a comparative analysis, this paper investigates whether international treaties provide the same level of protection as domestic laws with respect to the principle of legality. It is shown that the legislative power exercises a more limited control over international treaties than over domestic legislation. Furthermore, international treaty terms are not subject to judicial control of constitutionality, which is an exceptional situation among the Council of Europe member states. Hence, the political and judicial control of the constitutionality regime of the laws and international treaties are significantly different. In the concluding part, it is shown that for the principle of legality in criminal law to be effectively upheld in Türkiye, international treaties involving criminal law terms should be subject to a priori and abstract judicial constitutionality review. This argument is supported with references to mechanisms found in the French legal system.

Anahtar Kelimeler

• The principle of legality in crime and punishment
• International treaties
• Constitutionality review

Anayasallık Denetiminden Muaf Tutulan Ceza Normları: Suç ve Cezaya Dair Milletlerarası Andlaşmalar Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Öz

Bu makalede suç ve ceza içeren normların milletlerarası andlaşmalarla konulmasının, kaldırılmasının veya değiş9 tirilmesinin, anayasal temellerini Anayasa’nın 2, 7, 13, 38 ve 104. maddelerinde bulmakta olan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin sağladığı güvencelere sahip olup olmadığı meselesi incelenmiştir. İlk olarak, Türk hukukunda milletlerarası andlaşma hükümlerinin ayrıca bir aktarma kanununa ihtiyaç duymaksızın doğrudan uygulanabilir güce sahip olduğu, dahası suç ve cezalara ilişkin bazı milletlerarası andlaşma hükümlerinin doğrudan uygulanabilir yapıda olduğu, diğer bazılarının ise milletlerarası andlaşmada yer alan yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için yetkili otoritelerin düzenlemeler yapmasını gerektirmekte olduğu ortaya konmuştur. Makalede, kanunlar ile millet9 lerarası andlaşmaların temel hakların korunması perspektifinden kanunilik ilkesi bağlamında eşdeğer korumaya sahip olmadığı karşılaştırmalı bir inceleme ile ortaya konmuştur. Milletlerarası andlaşmaların yapımında yasama organının kanunlara kıyasen daha zayıf bir kontrol gücünün olduğu, dahası bu sözleşmelerin yargısal bir anayasallık denetimine de tabi olmadığı ve bu ikincisinin, Avrupa Konseyi üyesi ülkeler arasında istisnai bir durum teşkil ettiği, binaenaleyh, kanunlar ve milletlerarası sözleşmeler arasında ciddi bir anayasallık kontrolü rejimi farkı ortaya çıktığı açıklanmıştır. Makalenin Sonuç ve Değerlendirme kısmında, Türkiye’de suçta ve cezada kanunilik ilkesinin etkin sonuç doğurabilmesinin bir gereği olarak milletlerarası andlaşmaların a priori ve soyut yargısal anayasallık kontrolüne tabi olması gerektiği fikri, Fransız hukuk sisteminde mevcut olan mekanizmalara da referansla ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Suçta ve cezada kanunilik ilkesi
• Milletlerarası andlaşmalar
• Anayasallık incelemesi

Kaynakça

1. “Constitutional Review Chamber”, Estonya Yüksek Mahkemesi resmi web sayfası https://www.riigikohus.ee/en/chambers/constitutionaL-review-chamber 17.04.2025. google scholar
2. “Questionnaire - Reply by the ConstitutionaL Court of Latvia”, 3rd Congress of the WorLd Conference on Constitutional Justice ‘Consti-tutional Justice and SociaL Integration’, 28 September - 1 October 2014, https://www.venice.coe.int/WCCJ/Seoul/docs/Latvia_CC_repLY_questionnaire_3WCCJ-E.pdf 17.04.2025.google scholar
3. “Vertragsgesetze zu zwei- und mehrseitigen Vertragen im Regelfall”, https://hdr.bmj.de/anhang_11.html 19.04.2025.google scholar
4. Adalet Bakanlığı İnsan HakLarı Daire BaşkanLığı web sayfası, , Erişim tarihi: 29 Nisan 2025.google scholar
5. Akgün M., (2024) “TCK 282 BağLamında Yurtdışında İşlenen Suçlardan ELde Edilen Malvarlığı Değerleri: Çifte Suçluluk Kuralı Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme” 12(2) Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 155-174. google scholar
6. Aksar Y., Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk -1 (6. Baskı, Seçkin:202l). google scholar
7. Anayasa Komisyonu Raporu, 2001, 2/803, 7.raz. google scholar
8. Auer A., Malinverni G., HotteLier M., Droit constitutionnel suisse (3. Baskı, Berne: Stampfli: 2013).google scholar

9. Aust A., Modern Treaty Law and Practice (3. Baskı, Cambridge University Press: 2013). google scholar
10. Barrett G.M., “Taking the Direct Route - The Irish Supreme Court Decisions” in Crotty, Coughlan and McKenna (No. 2).” University College DubLin Law Research Paper No. 08 (2009). google scholar
11. Beckman L., “Deciding the demos: three conceptions of democratic Legitimacy” Critical Review of International Social and PoLitical Philosophy, (22-4), 2016, 412-431. google scholar
12. BeyLeveld D., (1995) “The Concept of Human Right and Incorporation of the European Convention on Human Rights” PubLic Law, 577-598. google scholar
13. Bilge S., “Türk Hukukuna Göre MilletLerarası AnlaşmaLarın Akti” Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (22:2), 1967, 97-179. google scholar
14. Bostancı Bozbayındır G., Lizbon Antşaşması Sonrası Avrupa Birliği Ceza Hukuku (Adalet Yayınevi:2019).google scholar
15. BozbaYındır A. E., Turkey and the International Criminal Court: A Substantive Criminal Law Analysis in the Context of the Principle of Complementarity, (Nomos and Stampfli Verlag, Baden-Baden, 2013).google scholar
16. Bozkurt E. et al, Devletler Hukuku (11. Baskı, Yetkin, 2021). google scholar
17. Bradley C.A., “International Delegations, the Structural Constitution, and Non-Self-Execution.” Stanford Law Review, (55-5), 2003, 1557-96. google scholar
18. Brunet P., (2005/3). «Que reste-t-il de La volonte generale ? Sur Les nouvelles fictions du droit constitutionnel français». Pouvoirs, 114, 5-20. google scholar
19. Burdick C.K., “The Treaty-Making Power” Foreign Affairs, 10(2), 1932. google scholar
20. BYrd S., Hruschka J., (2007) “Kant zu Strafrecht und Strafe im Rechtsstaat”, Juristen Zeitung, 62(20), 957-964. google scholar
21. Caflisch L., (2019) “La Pratique Suisse en Matiere de Droit International Public 2018” 29 Swiss. Rev. Int'l & Eur. L. 607-659. google scholar
22. Carlos C., “National Higher Courts and the Ratification of EU Treaties” West European Politics, (36-1), 2013, 97-121. google scholar
23. Conseil constitutionnel, « Quand la Constitution a-t-elle ete modifiee ? », Date de derniere mise â jour de la page : 11/03/2024, https://www.conseil-constitutionnel.fr/la-constitution/quand-la-constitution-a-t-elle-ete-modifiee (Erişim tarihi: 12.03.2025). google scholar
24. Çelik F. E., “Andlaşma Yapma Yetkisi” İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi , (31), 1965: 363-96.google scholar
25. Declaration 1/1992 (Unofficial translation), https://www.tribunalconstitucional.es/ResolucionesTraducidas/Declaration%201-1992.pdf 19.04.2025.google scholar
26. Demirbaş T., Ceza Hukuku Genel Hükümler (19. Baskı, Seçkin:2024). google scholar
27. Dicey A.V., Introduction to the Study of the Law of the Constitution (London: Macmillan and Co.: 1885).google scholar
28. Dikmen P., Uluslararası Andlaşmaların Anayasaya Uygunluk Denetimi (Yetkin: 2024). google scholar
29. Donald B.H., “Measuring popular and judicial deliberation: A critical comparison” International Journal of Constitutional Law, (19-4), 2018, 1121-1147.google scholar
30. Dönmezer S., Erman S., Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, (C.1, 14. Bası, İstanbul, 1997). google scholar
31. Duff R.A., Answering for Crime: Responsibility and Liability in the Criminal Law (Hart Publishing: 2007).google scholar
32. Duran L., (1964) “İdare Alanının Düzenlenmesinde Teşrii ve Tanzimi Tasarrufların Sınırları” İÜHFM, XXX/3-4, 466-492. google scholar
33. Dülger M. V., Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin suçlar ve yaptırımlar, (Seçkin: 2011). google scholar
34. Eren A., Anayasa Hukuku Dersleri (Seçkin, 5. Baskı, 2023). google scholar
35. Fassbender B., The United Nations Charter as the Constitution of the International Community (Martinus Nijhoff Publishers: 2009). google scholar
36. Finegan T., (2011) ‘Neither Dualism nor Monism: Holism and the Relationship between Municipal and International Human Rights Law’ TLT 2(4), 477-503.google scholar
37. Fitzmaurice M., "The Practical Working of Treaties." in M. D. Evans (eds.), International Law (Oxford UniversitY Press: 2013). google scholar
38. Gözler K., Anayasa Hukukuna Giriş (Genel Esaslar ve Türk Anayasa Hukuku), (30. Baskı, Ekin Basım YaYım Dağıtım:2021). google scholar
39. Göztepe E., “Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 4. Protokolle Bağlı Mıdır? Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Hakkı Bakımından Bir Değerlendirme” (Legal Hukuk Dergisi : Rona Aybay'a Armağan: 2014), 1121-1150. google scholar
40. Helgadottir R., “Nonproblematic judicial review: A case study” International Journal of Constitutional Law, (9-2), 2011, 532-547. google scholar
41. Henkin L., Foreign Affairs and the United States Constitution (2. Baskı, Clarendon Press: 1996). google scholar
42. Higgins R., Problems and Process: International Law and How We Use It (Oxford University Press: 1994).google scholar
43. Hogan G., “Ireland: The Constitution of Ireland and EU Law: The Complex Constitutional Debates of a Small Country” in A. Albi, S. BardutzkY (eds) National Constitutions in European and Global Governance: Democracy, Rights, the Rule of Law. (T.M.C. Asser Press: 2019). google scholar
44. İba H., (2024/2) “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile Anayasa Çatışması Bağlamında Sözleşme’nin Suçta Ve Cezada Kanunilik İlkesine İlişkin 7. Maddesinin Türk Hukukunda Uygulanabilirliği Sorunu” Adalet Dergisi, 73, 367-402. google scholar
45. İba Ş., Anayasa Hukuku Genel Esaslar, (3. Baskı, Turhan Kitabevi:2017). google scholar
46. Judgment No. 238 - Year 2014, https://www.cortecostituzionale.it/documenti/download/doc/recent_judgments/S238_2013_en.pdf20.04.2025. google scholar
47. Kanadoğlu O. K., Duygun A. M., Anayasa Hukukunun Genel Esasları (2. Baskı, On İki Levha:2021). google scholar
48. Karakamisheva-Jovanovska T., Saveski D., “Macedonian Constitutıonal Court and Ratified International Agreements - Can the Concluded International Agreement Be a Subject of Constitutional Review?”, Collected Papers of the Faculty of Law in SpLit / Zbornik Radova Pravnog Fakulteta u Splitu, (59-2), 2022. google scholar
49. KLabbers J., An Introduction to International Institutional Law (Cambridge University Press: 2002).google scholar
50. Koca M., ÜzüLmez İ., Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (16. Baskı, Seçkin, 2023). google scholar
51. Koh H.H., The National Security Constitution (Yale University Press: 2004). google scholar
52. Kolb P., LeturmY L., Cours de Droit Penal General (Gualino: 2019). google scholar
53. Londras F. de, Detention in the 'War on Terror': Can Human Rights Fight Back? (Cambridge University Press: 2011). google scholar
54. M. Koskenniemi, From Apology to Utopia: The Structure of International Legal Argument (Cambridge University Press: 2005). google scholar
55. MaLinverni G., “Democracy and Foreign Policy: The Referendum on Treaties in Switzerland” British Yearbook of International Law, (49-1), 1978, 207-219.google scholar
56. Margittay-Meszâros A., “The Constitutionality of International Treaties in the Hungarian Legal System” Uniwersytet Jana Dtugosza W Czşstochowie, (2-28), 2023, 79-94. google scholar
57. Mariniello T., (2013) “The ‘Nuremberg Clause’ and Beyond: Legality Principle and Sources of International Criminal Law in the European Court’s Jurisprudence”, Nordic Journal of International Law, 82(2), 221-248. google scholar
58. Mendez M., “Constitutional review of treaties: Lessons for comparative constitutional design and practice”, International Journal of Constitutional Law, (15-1), 2017, 84-109. google scholar
59. Merrills J.G., International Dispute Settlement (Cambridge UniversitY Press: 2005). google scholar
60. Metzger G.İ., “Legislatures, Executives, and Political Control of Government”, in P. Cane ve diğerleri (eds), The Oxford Handbook of Comparative Administrative Law (Online edn, Oxford Academic: 2020). google scholar
61. Ojanen T., Salminen J., “Finland: European Integration and International Human Rights Treaties as Sources of Domestic Constitutional Change and Dynamism” in A. Albi, S. Bardutzky (eds) National Constitutions in European and Global Governance: Democracy, Rights, the Rule of Law. (T.M.C. Asser Press: 2019). google scholar
62. Oliver-Lalana A.D., “Legislative Deliberation and Judicial Review: Between Respect and Disrespect for Elected Lawmakers” in A. Oliver-Lalana (eds) Conceptions and Misconceptions of Legislation (Springer: 2019). google scholar
63. Olsen H.P., “The Danish Supreme Court’s decision on the constitutionality of Denmark’s ratification of the Lisbon TreatY” Common Market Law Review, (5), 2013, 1489-1503. google scholar
64. Ortiz J., “The judicial policy of the Spanish Constitutional Court in the process of ratifying European Union treaties: Approximation based on a new juridical realism” Revista de Estudios Politicos (159), 2013, 107-138. google scholar
65. Özbek V. Ö. et al, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (15. Baskı, Seçkin: 2024). google scholar
66. Özbek V. Ö. Et al., Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, (Seçkin: 2023). google scholar
67. Özbudun E., Türk Anayasa Hukuku, (16. Baskı, Yetkin:2015). google scholar
68. Özgenç İ., Suç Örgütleri (Seçkin: 2017). google scholar
69. Özgenç İ., Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (20. Bası, Seçkin: 2024). google scholar
70. Pavoni R.. “Simoncioni v. GermanY.” The American Journal of International Law, (109-2), 2015, 400-406.google scholar
71. Pazarcı H., Uluslararası Hukuk Dersleri - 1. Kitap (15. Baskı, Turhan:20l). google scholar
72. Peters A., Beyond Human Rights: The Legal Status of the Individual in International Law (Cambridge University Press: 2016). google scholar
73. Pin X., Droit Penal General (10eme ed., Dalloz: 2019).google scholar
74. Poorter J. de, “Constitutional Review in the Netherlands: A Joint Responsibility” Utrecht Law Review, Vol. 9, No. 2, 2013, 89-105. google scholar
75. Rajovic M., “The Relationshıp Between Domestic and International Law in Accordance with the Constitution of Montenegro”, Glasnik Advokatske komore Vojvodine, (95-1), 2023, 46-105. google scholar
76. Raz J., The Authority of Law: Essays on Law and Morality (Clarendon Press: 1979). google scholar
77. Rice W. G., “The Position of International Treaties in Swiss Law” The American Journal of International Law, (46-4), 1952, 641-666. google scholar
78. Rodin S., “European Commission For Democracy Through Law (Venice Commission) - The Constitutional Court of the Republic of Croatia and International Law” 29 May 1996, CDL(1996)034, 17.04.2025. google scholar
79. Rupp H. G., “Judicial Review of International Agreements: Federal Republic of Germany”, The American Journal of Comparative Law, (25-2), 1977, 286-302. google scholar
80. YıLmaz S., (2011/2) “Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu”, Ankara Barosu Dergisi, 69-98. google scholar
81. Sadurski W., “Law’s Legitimacy and ‘Democracy-PLus’” Oxford Journal of Legal Studies, (26-2), 2006, 377-409. google scholar
82. Schütze R., “Parliamentary Democracy and International Treaties” Global Policy, (8), 2017. google scholar
83. ShanY Y., Regulating Jurisdictional Relations Between National and International Courts (Oxford University Press: 2007). google scholar
84. Shaw M. N., International Law (8. Baskı, Cambridge UniversitY Press: 2017). google scholar
85. Simma B., ALston P., "The Sources of Human Rights Law: Custom, Jus Cogens, and General Principles." in Australian Year Book of International Law: 1988, 12.google scholar
86. Slaughter A.M., A New World Order (Princeton University Press: 2004). google scholar
87. Soysal M., (1997) “Uluslararası Andlaşmalar Konusunda Anayasa Yargısı” Anayasa Yargısı Dergisi, 14, 171-187.google scholar
88. Tanör B., Osmanlı- Türk Anayasal Gelişmeleri (1789-1980), (14. Baskı, Yapı Kredi: 2006). google scholar
89. Tanör B., Yüzbaşıoğlu N., 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, (17. Baskı, Beta:2018). google scholar
90. Temsilciler Meclisi Tutanak Dergisi, Cilt. 3, 47. Birleşim, 3. Oturum, 18.04.1961. google scholar
91. Temsilciler Meclisi, “Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Tasarısı ve Anayasa Komisyonu Raporu”, Temsilciler Meclisi Tutanak Dergisi, 34. Birleşim, 09.03.1961.google scholar
92. Teziç E., Anayasa Hukuku (21. Baskı, Beta:2017). google scholar
93. Teziç E., Türkiye’de 1961 Anayasasına Göre Kanun Kavramı (Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1972). google scholar
94. Toluner S., Milletlerarası Hukuk ile İç Hukuk Arasındaki İlişkiler (İÜHF Yayınları: 1973). google scholar
95. Troper M., Pour une theorie juridİQue de l'Etat, (Leviathan: 1994). google scholar
96. Tunç H., (2000) “Milletlerarası Sözleşmelerin Türk İç Hukukuna Etkisi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Türkiye İle İlgili Örnek Karar İncelemesi”, Anayasa Yargısı Dergisi, 17, 174-193.google scholar
97. Tushnet M., The Constitution of the United States: A Contextual Analysis (Oxford UniversitY Press: 2013).google scholar
98. Tütüncü A. N. et aL., Toluner Milletlerarası Huk.uk (Giriş, Kaynaklar) (3. Bası, Beta:2023). google scholar
99. Van Dijk, P., “European Commission For DemocracY Through Law (Venice Commission) - Comments on The Constitution of FinLand”, 13 September 2007, Opinion No. 420/2007, https://www.venice.coe.int/webforms/documents/defauLt.aspx?pdffiLe=CDL(2007)075-e 17.04.2025.google scholar
100. VedeL G., « Rapport general » in Le Probleme des rapports du Legislatif et de L'executif au congres de L'Association internationale de science poLitique. Paris: 1958, P.U.F. google scholar
101. WiLdhaber L., Treaty-Making Power And Constitution: An International And Comparative Study (Helbing & Lichtenhahn:1971). google scholar
102. Zafer H., Ceza Hukuku Genel Hükümler - TCK m. 1-75 (Beta: 2010). google scholar