Balkan Boundaries and Balkanisation: A Geopolitical Perspective

Yıl 2025, Sayı: 51 , 133 - 145 , 31.12.2025

Müberra Koçyiğit Türk , Murat Aydın

https://doi.org/10.26650/JGEOG2025-1671286

https://izlik.org/JA56HM39XC

Öz

The Balkans are a geographical region shaped by the Black Sea, the Sea of Marmara, the Aegean Sea, the Adriatic Sea, and the Danube and Sava rivers. However, there is no single, universally accepted definition of the Balkans. Global and regional actors, geographers, historians, and various authors all perceive the Balkans differently. The concept of "Balkanisation," arising from historical, geographical, ethnic, religious, and geopolitical processes, has introduced another layer of definition to the region. This study examines where the Balkan lands, which are partially separated from Europe, begin and end and why there is no common definition of the Balkans. Concrete spatial and historical analysis methods were employed in this study. This study determined that the Balkans do not entirely coincide with the borders of Southeast Europe. Furthermore, the study demonstrated that definitions of the Balkans are based on geographical features and location, historical, ethnic, religious, sociocultural, and developmental factors. The concept of Balkanisation, emerging from the geopolitical interests of various actors in the region, expresses the reality of fragmentation.

Anahtar Kelimeler

Balkanisation , border , geopolitical

Kaynakça

• Akdemir, İ. O., & Koçyiğit Türk, M. (2023). Zihinlerdeki Kafkasya: Kafkasya’nın konumu ve sınırları üzerine jeopolitik analiz. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 132-157. https://doi.org/10.62068/visbid.1392769 google scholar
• Akengin, H. (2019). Siyasi Coğrafya insan ve mekân yönetimi. Pegem Akademi Yayıncılık. google scholar
• Ateş, T. (2011). Geçmişte ve günümüzde Balkanlar. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 44(1-4). google scholar
• Balkanlar ve Türkiye Bilge Adamlar Raporu (2014). Bilgesam Yayınları. google scholar
• Cvetkova, B. (1975). Frenski pitepisi za Balhanite, XV-XVll v. Nauka i izkustvo. google scholar
• Darques, R. (2017). Mapping versatile boundaries: Understanding the Balkans. Springer, [Cham]. google scholar
• Davutoğlu, A. (2016). Stratejik derinlik. Türkiye’nin uluslararası konumu. Küre Yayıncılık. google scholar
• Defay, A. (2005). Jeopolitik. Dost Kitabevi. google scholar
• Fine, Jr., John V. A., (1991). The Early Medieval Balkans A critical survey from the sixth to the late twelfth century. University of Michigan Press. google scholar
• Gökdağ, B. A. (2012). Balkanlar: Etnik karmaşanın dilsel boyutları. Karadeniz Araştırmaları, 32(32), 1-27. google scholar
• Grigorievich, Z. A. (2012). Русское национальное сознание и внешняя политика россии. Научно-аналитический журнал Обозреватель-Observer, 271(8), 9-19. google scholar
• Gümüşçü, O. (2010). Siyasi Coğrafya açısından sınırlar ve tarihi süreç içinde Türkiye’de sınır kavramı. Bilig, 52, 79-104. google scholar
• Halili, N. (2015). Balkans, penınsula of crısıs (Doctoral dissertation). Apollos Unıversıty. google scholar
• Hasanov, A. (2010). Jeopolitik. Teorileri, Metodolojisi, Aktörleri, Tarihi, Karakteristiği, Kavramları. Babıali Kültür Yayıncılık. google scholar
• Hoffman, G.W. (1963). The Balkans in transition princeton. N.J.: D. Van Nostrand, Company, Princeton, New Jersey. google scholar
• İnalcık, H. (1960). Balkan. Encylopedia of Islam (New Edition), 1, 998-1000. google scholar
• İnalcık, H. (1993). Türkler ve Balkanlar. M. S. Kafkasyalı (Ed.). Balkanlarda İslam içinde (s. 9-32). Tika Yayınları. google scholar
• İnalcık, H. (2008). Rumeli. TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/rumeli (14.01.2025). google scholar
• İNSAMER (2020). Balkan Raporu: Bölünme ve Birleşme Sarmalında Coğrafya, https://www.insamer.com/tr/uploads/pdf/rapor-balkan-raporu-bolunme-ve-birlesme-sarmalinda-bir-cografya.pdf google scholar
• Janković, S. (2010). Borders in the Balkans: Longevity in the Postmodern Era. The Collection of Papers Serbia In Contemporary Geo-Strategic Surroundings, edited by Slavica Đerić-Magazinović and Nevenka Jeftić-Šarčević, Institut za međunarodnu politiku i privredu i Ministarstvo odbrane RS, Belgrade, 165−178. google scholar
• Kaçmaz, M. (2013). “Balkan Coğrafyası,” Türk tarihinde Balkanlar, C. I, Sakarya Üniversitesi Balkan Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları, Sakarya. s. 11-37 google scholar
• Kamalov, İ. (2007). Soğuk Savaş sonrasında Rusya'nın Balkanlar politikası. Karadeniz Araştırmaları, (13), 99-113 google scholar
• Karpat, K. (1992). "Balkanlar", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/balkanlar (23.02.2025). google scholar
• Karpat, K. (2003). Osmanlı nüfusu (1830-1914) demografik ve sosyal özellikleri. Tarih Vakfı Yurt Yayınları. google scholar
• Kaser, K. 1990. Südostcuropaische gcschichte und geschichtswissenschaft. Viyana ve Köln Böhlau Verlag. google scholar
• Kaya, İ. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Y. Arı ve İ. Kaya (Ed.). Coğrafya araştırma yöntemleri içinde (s. 277-301). Coğrafyacılar Derneği Yayınları. google scholar
• Kodaman. T., & Birsel, D. (2014). 21. Yüzyıl Balkan jeopolitiğinin çok boyutlu bir bakış açısı ile incelenmesi ve Türkiye’ye etkilerinin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 49-64. google scholar
• Koneva, R. (1993). Balkanskite point v nevskia periodichen peat. Balkanistic forum, c. 2, 76-78. google scholar
• Krastev, I. (2002). The Balkans: democracy without choices. Journal of Democracy, 13(3), 39-53. google scholar
• Miller, W. (1896). Travels and politics in the Near East. Londra: T. Fisher Unwin, google scholar
• Mowrcr, P.S. (1921). Balkanised Europe: A study in political analysis and reconstruction. New York E. P. Dutton, google scholar
• Osipov, Yu. S. (2017). Balkan Yarımadası. Büyük Rus Ansiklopedisi. 35. Cilt. https://bigenc.ru/c/balkanskii-poluostrov-4ccca8 (21.01.2015). google scholar
• Özey, R. (2002). Dünya ve Türkiye ölçeğinde Siyasi Coğrafya. Aktif Yayınevi. google scholar
• Özey, R. (2024). Balkanlar ve Balkan ülkeleri coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık. google scholar
• Pakalın, M.Z. (1993). Osmanlı Tarih deyimleri ve terimleri sözlüğü I-II-III. MEB Yayınları. google scholar
• Progonati, E. (2015). Rusya’nın Balkanlar politikası. Karadeniz Araştırmaları, (45), 105-125. google scholar
• Redhouse. J.W. (1974). A Ncw Turkısh and English Lexicon. Beyrut: Librarie du Liban. google scholar
• Todorova, M. (2010). Balkanları tahayyül etmek. İletişim Yayınları. google scholar
• Ünlü, M. (2018). Tarihsel süreçte Balkan kavramı ve türevleri üzerine. Journal of Ottoman Legacy Studies (JOLS), 5(13), 135-142. google scholar
• Üstündağ, M. (2014), Altın Dobruca’da bir köy Yenice. Ayışığı Kitapları. google scholar
• Vodopivec, A. (1979). Die Balkanisierung Österreichs: Die grosse koalition und ihr ende. Viyana ve Münih: Verlag Fritz Molden. google scholar
• Wilson, T. M. and Donnan, H. (1998). Border identities: Nation and state at international frontiers Cambridge University Press. google scholar
• Yerasimus, S. (2010). Milliyetler ve sınırlar, Balkanlar, Kafkasya ve Orta-Doğu. (Ş. Tekeli, Çev.). İletişim Yayınları. google scholar
• Yılmaz, A. N., & Kılıçoğlu, G. (2017). Balkanlar’da YTB ve TİKA’nın Türk kamu diplomasisi kurumları olarak faaliyetleri ve Türkiye’nin bölgedeki yumuşak gücüne etkileri. Finans Ekonomi Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 115-131. google scholar
• Yiğit, A. (2015). Balkan Yarımadası’nın Beşeri Coğrafya özellikleri ve Türk ve/veya Müslüman nüfus varlığı. Yeni Türkiye, 66, 943-971. google scholar