CBS tabanlı Analitik Hiyerarşi Süreci ile Yamaç Paraşütü Sahalarının Belirlenmesi

Öz

Günümüzde kentte yaşayan insanlar şehirden uzaklaşma eğilimindedir. Bu durum her geçen gün doğa turizmine olan ilgiyi ve doğa sporlarına olan yönelimi arttırmaktadır. En gözde doğa sporlarından biri de yamaç paraşütüdür. Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yaklaşımı ile yamaç paraşütü alanları otomatik olarak belirlenmiştir. Model ölçütleri, uçuş için uluslararası teknik gereklilikler ve deneyimli pilotun uzman görüşleri yardımıyla belirlenmiştir. Kolay ve orta seviyeli uçuş alanların tanımlanmasında uluslararası koşullar dikkate alınırken, zor dereceli uçuş alanların belirlenmesinde ise deneyimli yamaç paraşütü pilotunun görüşleri hesaba katılmıştır. Oluşturulan CBS tabanlı sistemin sonuçlarına göre, belirlenen hedef noktalardan rastgele seçilen 10’u ziyaret edilmiştir. Bu sahada tecrübeli pilot lisansına sahip profesyonel yamaç paraşütü pilotu tarafından test uçuşu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; uçuş alanı olarak 9 saha belirlenmiştir. Sonuç olarak, alternatif yamaç paraşütü alanlarının belirlenmesine yardımcı olmak amacıyla bir yöntem geliştirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Analitik Hiyerarşi Süreci,Coğrafi Bilgi Sistemi,yamaç paraşütü

Determination of Paragliding Fields with GIS-based Analytic Hierarchy Process

Öz

Nowadays, people living in the city tend to want to get away from the city. This situation is leading to an ever increasing interest in nature tourism and an orientation to outside sports. One of the most popular nature sports is paragliding. In this study, paragliding fields were automatically determined with the Analytic Hierarchy Process (AHP) approach based on Geographical Information Systems (GIS). Model criteria were decided with the help of international technical requirements for flying and the expert opinions of an experienced pilot. While international conditions were used for the definition of easy and moderate fields, difficult conditions were defined with the guidance of the experienced paragliding pilot. According to the results of the GIS-based system created, 10 out of the designated target points were randomly visited. The test flight was performed in the field by a professional paragliding pilot with an experienced pilot license. According to the results obtained, 9 fields were determined as flight areas. Consequently, a method has been developed in order to help determine alternative paragliding fields.

Anahtar Kelimeler

• Analytic Hierarchy Process,Geographical Information Systems,paragliding

Kaynakça

1. Ardahan, F., & Yerlisu Lapa, T. (2011). Açık alan rekreasyonu: bisiklet kullanıcıları ve yürüyüşçülerin doğa sporu yapma nedenleri ve elde ettikleri faydalar. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1327-1341.
2. Bahaire, T., & Elliott-White, M. (1999). The application of geographical information systems (GIS) in sustainable tourism planning: a review. Journal of Sustainable Tourism, 7(2), 159-174.
3. Bishop, I. D., & Hulse, D. W. (1994). Prediction of scenic beauty using mapped data and geographic information systems. Landscape and Urban Planning, 30(1-2), 59–70.
4. Boers, B., & Cottrell, S. (2007). Sustainable tourism infrastructure planning: a gis-supported approach. Tourism Geographies, 9(1), 1-21.
5. Boyd, S. W., & Butler, R. W., & Haider, W. (1995), Identifying Criteria And Establishing Parameters For Forest-Based Ecotourism In Northern Ontario Canada, 15 Aralık 2016 tarihinde Noda Note No:7: http://www.cfs.nrcan.gc.ca/pubwarehouse/pdfs/9501.pdf adresinden alındı.
6. Bunruamkaew, K., & Murayama, Y. (2012). Land use and natural resources planning for sustainable ecotourism using gis in surat thani, thailand. Sustainability, 4(3), 412-429.
7. Bunruamkaew, K., & Murayama, Y. (2011). Site suitability evaluation for ecotourism using GIS & AHP: a case study of surat thani province, thailand. Procedia Social and Behavioral Sciences, 21, 269–278.
8. Cerreta, M., & Inglese, P., & Manzi, M. L. (2016). A multimethodological decision-making process for cultural landscapes evaluation: the green lucania project. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 216, 578-590.

9. Ceyhan, İ., & Çakın, A., & Temiz, C., & Yavuz, V., & Koçak, K., & Kahya, C. (2014), Analysis Of The Wind Persistence In Southwest Anatolia In Terms Of Paragliding, OSTIV XXII. Congress, Leszno, Poland.
10. Chen, R. J. (2007). Geographic information systems (GIS) applications in retail tourism and teaching curriculum. Journal of Retailing and Consumer Services, 14(4), 289-295.
11. Chhetri, P., & Arrowsmith, C. (2008). GIS-based modelling of recreational potential of nature-based tourist destinations. Tourism Geographies, 10(2), 233–257.
12. Ekinci, E., & Yenel, F., & Sarol, H. (2012). Doğa Yürüyüşlerine Katılım Motivasyon Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması, 16 Aralık 2016 tarihinde Anatolia Turizm Akademisi: http://www.anatoliajournal.com/atad/depo/bilgibankasi/Kitap_10011.pdf adresinden alındı.
13. Feizizadeh, B., & Jankowski, P. & Blaschke, T. (2014). A GIS based spatially-explicit sensitivity and uncertainty analysis approach for multi-criteria decision analysis. Computers & Geosciences, 64, 81-95.
14. Falavarjani, N. G. (2015). Wind to select the recreation flying site. International Journal of Geography and Geology, 4(3), 57-67.
15. Fasching, G., & Schippinger, G., & Pretscher, R. (1997). Paragliding accidents in remote areas. Wilderness & Environmental Medicine, 8(3), 129-133.
16. Fung, T., & Wong, F. K. K. (2007). Ecotourism planning using multiple criteria evaluation with gis, Geocarto International, 22(2), 87-105.
17. Hai-Ling, G., & Liang-Qiang, W., & Yong-Peng, L. (2011). A GISbased approach for information management in ecotourism region. Procedia Engineering, 15, 1988-1992.
18. Höfer, T., & Sunak, Y., & Siddique, H. & Madlener, R. (2016). Wind farm siting using a spatial analytic hierarchy process approach: a case study of the städteregion aachen. Applied Energy, 163, 222-243
19. Hwang, C. L. & Yoon, K. (1981). Multiple attribute decision making methods and applications: A state of the art survey. Berlin Heidelberg: Springer Verlag.
20. Jankowski, P. (1995). Integrating geographical information systems and multiple criteria decision-making methods. Int. Journal of Geographical Information Systems, 9:3, 251-273.
21. Joerin, F., & Thériault, M., & Musy, A. (2001). Using gis and outranking multicriteria analysis for land-use suitability assessment, int. Journal of Geographical Information Science, 15:2, 153-174.
22. Kaplan, A., & Ardahan, F. (2012). Doğa sporlari yapan bireylerin profilleri, doğa sporu yapma nedenleri ve elde ettikleri faydalar: Antalya örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 93-114.
23. Kienast, F., & Degenhardt, B., & Weilenmann, B., & Wäger, Y., & Buchecker, M. (2012). GIS-Assisted mapping of landscape suitability for nearby recreation. Landscape and Urban Planning, 105, 385– 399.
24. Kliskey, A. D. (2000). Recreation terrain suitability mapping: A spatially explicit methodology for determining recreation potential for resource use assessment. Landscape and Urban Planning, 52(1), 33-43.
25. Kliskey, A. D., & Lofroth, E. C., & Thompson, W. A., & Brown, S., & Schreier, H. (1999). simulating and evaluating alternative resourceuse strategies using gis-based habitat suitability indices. Landscape and Urban Planning, 45, 163-175.
26. Koçak, F., & Balcı, V. (2010). Doğada yapılan sportif etkinliklerde çevresel sürdürülebilirlik. Ankara Üniversitesi Çevre Bilimleri Dergisi, 2(2), 213-222.
27. Krüger-Franke, M., & Siebert, C. H., & Pförringer, W. (1991). Paragliding injuries. British Journal of Sports Medicine, 25(2), 98- 101.
28. Kuşçu Şimşek, Ç., & Türk, T., & Ödül, H., & Çelik, M. (2018). Detection of paragliding fields by GIS. International Journal of Engineering and Geosciences, 3(3), 119-125. DOI: 10.26833/ ijeg.413833.
29. Miller, W., & Collins, M. G., & Frederick, R. S., & Cook, E. (1998). An approach for greenway suitability analysis. Landscape and Urban Planning, 42, 91-105.
30. Nekhay, O., & Arriaza, M., & Guzmán-Álvarez, J. R. (2009). Spatial analysis of the suitability of olive plantations for wildlife habitat restoration. Computers and Electronics in Agriculture, 65, 49-64.
31. Parladir, M. Ö. (2013). Isparta ili’nde yapılacak alternatif turizm türlerinin ve yerlerinin gis araçları ile belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
32. Pereira, J. M. C, & Duckstein, L. (1993). A multiple criteria decisionmaking approach to GIS-based land suitability evaluation. International Journal of Geographical Information Systems, 7:5, 407-424.
33. Saaty, R. W. (1987). The analytic hierarchy process, what it is and how it is used. Math Modelling, 9: 3-5, 161-176.
34. Saaty, T. L. (1977). A scaling method for priorities in hierarchical structures. Journal of Mathematical Psychology, 15, 234-281.
35. Saaty, T. L. (1990). How to make a decision: the analytical hierarchy process. European Journal of Operational Research, 48, 9-26.
36. Sezgin, M., & Gumus, M. (2016). The evaluation of beysehir lake national park (konya-turkey) in the framework ecotourism. Journal of Advanced Management Science, 4(4), 342-346.
37. Siddiqui, M., & Everet, J., & Vieux, B. (1996). Landfill siting using geographical information systems: a demonstration. Journal of Environmental Engineering, 122, 515-523.
38. Sivas Valiliği. Sivas 2011 Çevre Durum Raporu. 23 Aralık 2016 tarihinde http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/icdr2011/sivas_ icdr2011.pdf adresinden alındı.
39. Sivas Valiliği. 20 Mayıs 2017 tarihinde http://www.sivas.gov.tr/ilimizhakkinda-genel-bilgiler adresinden alındı.
40. Tegou, L., & Polatidis, H., & Haralambopoulos, D. A. (2010). Environmental management framework for wind farm siting: Methodology and case study. Journal of Environmental Management, 91, 2134-2147.
41. Tiwari, D. N., & Loof, R., & Paudyal, G. N. (1999). Environmentaleconomic decision-making in lowland irrigated agriculture using multi-criteria analysis techniques. Agricultural Systems, 60, 99-112.
42. Topay, M. (2003). Bartin-uluyayla peyzaj özelliklerinin rekreasyonturizm kullanımları açısından değerlendirilmesi üzerinde bir araştırma. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı.
43. Tseng, T. A., & Ding, T. J., & Collins, J. R., & Su, W. Y. (2013). Site Selection Model of Potential Ecotourism Development Area: from the Resources Aspect. In AT Tseng (Chair), ISSRM 2013 Conference, Estes Park Center Co.
44. Zhang, Y. J., & Li, A. J., & Fung, T. (2012). Using gis and multi-criteria decision analysis for conflict resolution in land use planning. Procedia Environmental Sciences, 13, 2264 – 2273.