Araştırma Makalesi

Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları

Sayı: 45 20 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları

Öz

Grifinler (Γρυφοι), antik metinlerde çoğunlukla yarı aslan-yarı kartal bileşik yaratıklar olarak tasvir edilmişlerdir. Bu f igürler yalnızca bedensel özellikleriyle değil, aynı zamanda mitik-coğrafi bağlamda Orta Asya'da konumlanan ve altın yataklarını koruyan varlıklar olarak da anlatılagelmiştir. Grifinlerin hemen yanında, sıklıkla tek gözlü Arimasplar (Ἀριμασποί) ve Hiperboreyler (‘Υπερβόρε(ι)οι) gibi uzak, sınır-ötesi halklar yer almakta; bu etnonim figürleri çoğu zaman grifinler ile bir tür simgesel ya da kozmolojik çatışma içerisinde betimlenmektedir. Bu çalışmada, Doğu Roma edebiyatında ve onun klasik temellerinde yer alan grifin anlatısının yapısal ve semantik özellikleri incelenmekte, özellikle Altay kültür coğrafyası ile kurulan dolaylı ve doğrudan tematik bağlara odaklanılmaktadır. Bununla birlikte, etnonimler, mitik varlıklar ve hayalî coğrafyalar arasındaki ilişkiyi şekillendiren onomastik semantizasyon süreçleri değerlendirilmektedir. Bu süreçlerin ardındaki epistemelojik sınırlar, filoloji, tarih, mitoloji gibi disiplinlerarası verilere yardımcı olması açısından da değerlendirilmelidir. Aynı bağlamda grifin figürünün, yalnızca ilerki dönemlerdeki ikonografik bir motif değil, aynı zamanda antik dünyanın dünya görüşünü ve sınır algısını inşa eden söylemsel bir yapının nasıl oluştuğu araştırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aelianus, Π.Ζ.Ἰ.: Aelianus. (3rd century A.D.). Περὶ ζῴων ἰδιότητος [On the characteristics of animals]. google scholar
  2. Anthony, D. W. (2007). The horse, the wheel, and language: How Bronze-Age riders from the Eurasian steppes shaped the modern world. Princeton University Press. google scholar
  3. Bartscht, W. (1987). The griffin. In M. South (Ed.), Mythical and fabulous creatures (pp. 79–93). Greenwood Press. google scholar
  4. EB-Y: Beševliev, V. (1963). Die protobulgarischen Inschriften. Berlin: Akademie-Verlag. google scholar
  5. Bliss, G. (1987). Griffins in medieval art. In Survival of the gods: Classical mythology in medieval art (pp. 87–94). Museum of Art, Rhode Island School of Design. google scholar
  6. Bolton, J. D. P. (1962). Aristeas of Proconnesus. Clarendon Press. google scholar
  7. Bromehead, C. E. N. (1945). Geology in embryo. Proceedings of the Geologists' Association, 56(2), 89–134. google scholar
  8. Browne, T. (1912). Pseudodoxia epidemica. In C. Sayle (Ed.), The works of Sir Thomas Browne (Vol. 2, pp. 1–4). Grant Richards. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Söylem ve Bağlamsal Dilbilim, Sözlükbilim ve Anlambilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

5 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 45

Kaynak Göster

APA
Sayın, A. E. (2025). Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları. Dilbilim, 45, 12-28. https://doi.org/10.26650/jol.2025.1758792
AMA
1.Sayın AE. Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları. Dilbilim. 2025;(45):12-28. doi:10.26650/jol.2025.1758792
Chicago
Sayın, Ali Ekber. 2025. “Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları”. Dilbilim, sy 45: 12-28. https://doi.org/10.26650/jol.2025.1758792.
EndNote
Sayın AE (01 Kasım 2025) Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları. Dilbilim 45 12–28.
IEEE
[1]A. E. Sayın, “Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları”, Dilbilim, sy 45, ss. 12–28, Kas. 2025, doi: 10.26650/jol.2025.1758792.
ISNAD
Sayın, Ali Ekber. “Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları”. Dilbilim. 45 (01 Kasım 2025): 12-28. https://doi.org/10.26650/jol.2025.1758792.
JAMA
1.Sayın AE. Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları. Dilbilim. 2025;:12–28.
MLA
Sayın, Ali Ekber. “Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları”. Dilbilim, sy 45, Kasım 2025, ss. 12-28, doi:10.26650/jol.2025.1758792.
Vancouver
1.Ali Ekber Sayın. Doğu Roma ve Altay Teması Bağlamında Grifin Ögesinin Onomastik Semantizasyonu ve Epistemelojik Sınırları. Dilbilim. 01 Kasım 2025;(45):12-28. doi:10.26650/jol.2025.1758792