Araştırma Makalesi

Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine

Sayı: 58 26 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine

Öz

Anlambilimsel bileşimsellik ilkesi, herhangi bir ifadenin anlamının o ifadenin parçalarının anlamlarının bir fonksiyonu olduğunu bildirmektedir. İlke Gottlob Frege’nin dilsel anlamı fonksiyon argüman uygulaması olarak ele alan çalışmalarına dayanmaktadır. Bileşimselliğin, Richard Montague ile birlikte biçimsel anlambilim içerisinde merkezi bir rol aldığı görülmektedir. Bileşimsellik ilkesi, dilsel yapı ve anlamsal yapı arasında homomorfik bir ilişki bulunduğunu bildirmektedir. İlkenin savunucuları bileşimselliğin dilin sistematik ve üretken yapısına önemli katkılar sağladığını iddia etmektedirler. Wlodek Zadrozny, bu görüşe karşı olarak, bileşimselliğin dilin sistematik yapısına herhangi bir katkı sağlamadığını iddia etmektedir. Zadrozny, iddiasını temellendirmek için, herhangi bir anlambilimsel yapının bileşimsel olarak kodlanabileceğini gösteren bir ispat ortaya atmıştır. Zadrozny herhangi bir anlambilimsel yapı için böyle bir anlam fonksiyonunun var olduğunu ise Peter Aczel’in iyi-yapılanmamış kümeler kuramına dayandırmaktadır. Çözüm Lemması bize böyle bir anlam fonksiyonunun var olduğunu bildirmektedir. Zadrozny’nin iddiasına karşı önemli bir itiraz bulunmaktadır. Elde edilen anlamsal yapının asıl anlamsal yapıyı kodlamak için yeterli olmadığı iddia edilmektedir. Bu iddianın temelinde eş anlamlılık olgusu bulunmaktadır. Eş anlamlı ifadelerin yer değiştirme ilkesine uymadığı, bileşimsel olmayan anlambilimsel yapıların elde edilen bileşimsel yapılar tarafından temsil edilemeyeceği iddia edilmektedir. Bu çalışmada, Zadrozny’nin ispatı incelenerek, eş anlamlılık üzerinden yapılan itiraz cevaplandırılmaktadır. İtirazın konusu olan eş anlamlılığın, anlambilimsel olarak korunması gereken bir özellik olmadığı iddia edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aczel, Peter. Non-Well-Founded Sets. Stanford: CSLI Publications, 1988. google scholar
  2. Barwise, Jon, ve John Etchemendy. Liar An Essay on Truth and Circularity. New York: Oxford University Press, 1987. google scholar
  3. Barwise, Jon, ve S. Moss Lawrence. Vicious Circles (CSLI Lecture Notes: Number 60). Stanford: CSLI Publications, 1996. google scholar
  4. Churchland, Patricia S. Neurophilosophy: Toward a Unified Science of the Mind/Brain. Cambridge, MA: MIT Press, 1986. google scholar
  5. Churchland, Paul M. “Eliminative Materialism and the Propositional Attitudes.” Journal of Philosophy, (1981): 67-90. google scholar
  6. Dever, John. “Compositionality as Methodology.” Linguistics and Philosophy, (1999): 311-316. google scholar
  7. Dowty, David. “Compositionality as an empirical problem.” Direct Compositionality içinde, Derleyen Chris Baker ve Pauline Jacobson, 21-101. Oxford: Oxford University, 2007. google scholar
  8. Fodor, Jerry A., ve Zenon W. Pylyshyn. “Connectionism and cognitive architecture: A critical analysis.” Connectionism: Debates on Psychological Explanation içinde, Derleyen Cynthia MacDonald ve Graham MacDonald, 90-163. Cambridge, MA: Basil Blackwell, 1991. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2023

Kabul Tarihi

4 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 58

Kaynak Göster

APA
Toy, T. (2023). Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine. Felsefe Arkivi, 58, 23-37. https://doi.org/10.26650/arcp.1250850
AMA
1.Toy T. Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine. Felsefe Arkivi. 2023;(58):23-37. doi:10.26650/arcp.1250850
Chicago
Toy, Tolgahan. 2023. “Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine”. Felsefe Arkivi, sy 58: 23-37. https://doi.org/10.26650/arcp.1250850.
EndNote
Toy T (01 Haziran 2023) Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine. Felsefe Arkivi 58 23–37.
IEEE
[1]T. Toy, “Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine”, Felsefe Arkivi, sy 58, ss. 23–37, Haz. 2023, doi: 10.26650/arcp.1250850.
ISNAD
Toy, Tolgahan. “Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine”. Felsefe Arkivi. 58 (01 Haziran 2023): 23-37. https://doi.org/10.26650/arcp.1250850.
JAMA
1.Toy T. Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine. Felsefe Arkivi. 2023;:23–37.
MLA
Toy, Tolgahan. “Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine”. Felsefe Arkivi, sy 58, Haziran 2023, ss. 23-37, doi:10.26650/arcp.1250850.
Vancouver
1.Tolgahan Toy. Bileşimsellik İlkesinin Önemsizliği Üzerine. Felsefe Arkivi. 01 Haziran 2023;(58):23-37. doi:10.26650/arcp.1250850