Araştırma Makalesi

Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe

Sayı: 59 29 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe

Öz

Deneysel Felsefe (Experimental Philosophy) geçtiğimiz yirmi yıl içerisinde çağdaş felsefe literatüründe hızlı ve geniş bir yayılım göstererek gerek Avrupa’da gerek Amerika’da oldukça popüler olan disiplinler arası bir felsefi akım olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yeni felsefi akım genel olarak iki temel unsuru bir araya getirir. (1) Geleneksel felsefeyle (traditional philosophy) ilişkilendirilen konuları temel alarak, (2) metodolojik açıdan geleneksel felsefenin aksine sosyal ve bilişsel bilimler (social and cognitive science) metodolojisini kullanarak yalnız filozofların değil felsefe alanı dışında olan sıradan insanların (ordinary people) da felsefi yargıları (philosophical intuitions) hakkında sistematik deneysel çalışmalar yürütür. Bu bilgiler ışığında bu makalede deneysel felsefenin temel motivasyonuna kısa bir giriş yaptıktan sonra, metodolojik açıdan geleneksel analitik felsefe ve deneysel felsefe arasındaki farka, felsefi yargıların ne olduğuna ve yargıların deneysel felsefedeki rolüne genel bir bakış açısı getirerek, deneysel felsefe alanında yapılmış olan bazı sistematik deneysel çalışmalara ve bu alandaki son gelişmelere göz atıp yine bu çalışma sonuçlarına getirilen eleştirilerin tartışmasını okuyucuyla buluşturacağız. Bu makalenin bir başka amacı da Türkçe felsefe literatüründe henüz çok yeni olan ve Türkçe literatürde sadece birkaç çalışma ile sınırlı kalan bu alanı yine bu alanda yapılmış bazı deneysel çalışmaların sonuçlarıyla inceleyerek yöntem bakımından geleneksel felsefeyle olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyarak Türkçe felsefe literatürüne katkı sağlamak olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander, Joshua. “Philosophical Expertise.” A Companion to Experimental Philosophy içinde, ed. Justin Systma ve Wesley Buckwalter, Malden, 557-567. MA: Wiley-Blackwell, 2016. google scholar
  2. Alexander, Joshua, Jonathan M. Weinberg. “Analytic Epistemology and Experimental Philosophy”, Philosophy Compass 1, no.1, (2007): 56-80. google scholar
  3. Alexander, Joshua ve Jonathan M. Weinberg. “The “Unreliability” of Epistemic Intuitions”. Current Controversies in Experimental Philosophy içinde, ed. Edouard Machery ve Elizabeth O’Neill, 128-145. New York: Routledge, 2014. google scholar
  4. Buckwalter, Wesley, Stephen Stich. “Gender and Philosophical Intuition”, içinde Experimental Philosophy, ed. Joshua Knobe ve Shaun Nichols, 307- 346. Oxford: Oxford University Press, 2014. google scholar
  5. Colaço, David, Wesley Buckwalter, Stephen Stich, Edouard Machery. “Epistemic Intuitions in Fake-Barn Thought Experiments.” Episteme 2, no.11, (2014): 199-212. google scholar
  6. Dural Özer, Özge. “A Dual Process Model For Incompatibilist and Compatibilist Folk Intuitions: An Experimental Philosophical Approach to Moral Responsibility and Determinism.” (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Middle East Technical University, 2019. google scholar
  7. Gettier, Edmund. “Is Justified True Belief?.” Analysis 6, no.23 (1963): 121-123. google scholar
  8. Gettier, Edmund. “Gerekçelendirilmiş Doğru İnanç Bilgi Midir?.” Çeviren Sedat Yazıcı. Felsefeye Giriş, 57-60. Alfa Basım Yayın Dağıtım, İstanbul, 1999. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

12 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 59

Kaynak Göster

APA
Yüksel, N. (2023). Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe. Felsefe Arkivi, 59, 43-55. https://doi.org/10.26650/arcp.1302607
AMA
1.Yüksel N. Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe. Felsefe Arkivi. 2023;(59):43-55. doi:10.26650/arcp.1302607
Chicago
Yüksel, Necmiye. 2023. “Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe”. Felsefe Arkivi, sy 59: 43-55. https://doi.org/10.26650/arcp.1302607.
EndNote
Yüksel N (01 Aralık 2023) Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe. Felsefe Arkivi 59 43–55.
IEEE
[1]N. Yüksel, “Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe”, Felsefe Arkivi, sy 59, ss. 43–55, Ara. 2023, doi: 10.26650/arcp.1302607.
ISNAD
Yüksel, Necmiye. “Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe”. Felsefe Arkivi. 59 (01 Aralık 2023): 43-55. https://doi.org/10.26650/arcp.1302607.
JAMA
1.Yüksel N. Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe. Felsefe Arkivi. 2023;:43–55.
MLA
Yüksel, Necmiye. “Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe”. Felsefe Arkivi, sy 59, Aralık 2023, ss. 43-55, doi:10.26650/arcp.1302607.
Vancouver
1.Necmiye Yüksel. Felsefi Gelenekte Yeni Bir Hareket: Deneysel Felsefe. Felsefe Arkivi. 01 Aralık 2023;(59):43-55. doi:10.26650/arcp.1302607