EN
TR
Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması
Öz
Felsefenin Antik Yunan döneminde ortaya çıktığı şeklindeki iddiayı sorgulamak gerekir. Zira Mezopotamya, Mısır, Çin, İran, Hint gibi kadim medeniyetlerde de felsefenin izlerine rastlamak mümkündür. Örneğin, Hint medeniyetinin ve Hint-Avrupa dil ailesinin yazılı en eski metinleri olduğu düşünülen, yaklaşık M.Ö. 16. yüzyıldan önce kaleme alındığı varsayılan Vedalar külliyatının ilk metni olan Rigveda ve Upanishadlar incelendiğinde, Antik Yunan felsefesinde karşılaşılan düşüncelerin pek çoğunun bu eserlerde yer aldığı görülür. Örneğin, Thales’in her şeyin temel ilkesi ya da arkhesi olarak gördüğü su ve bu ilkeye bağlı olarak gerçekleştirdiği açıklamanın bir benzeri Thales’ten yüzyıllar önce yaşamış bir düşünür olan ve ismi Rigveda’da zikredilen Pracāpati Parameshthin tarafından savunulur. Anaksimandros’un sonsuz ve sınırsız arkhesi olan Apeiron, Kadim Hint felsefesinde Aditi’ye karşılık gelir. Anaksimenes’e göre, her şeyin kendisinden çıktığı temel ilke olan havanın, Kadim Hint felsefesindeki karşılığı yaşamsal soluk ya da nefese tekabül eden Prāṇa’dır. Bu çalışmanın amacı, Kadim Hint felsefesinin nasıl şekillendiğini ana hatlarıyla ortaya koyarak Rigveda bağlamında Kadim Hint felsefesi ile Antik Yunan felsefesi arasında bir karşılaştırma yapmaktır. Bu araştırmanın sonucunda, Kadim Hint felsefesi ve Antik Yunan felsefesi arasındaki çok bariz benzerliklerin tesadüfen ortaya çıkmadığını ve bu benzerliklerin büyük bir ihtimalle Antik Yunan felsefesinin Kadim Hint felsefesinden esinlenme, etkilenme ya da fikirleri ödünç almaya dayandığını göstermeye çalışacağız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adrados, F. R. Indian and Greek Philosophy. Annals of the Bhandarhar Oriental Research Institute 58-59 (1977): 1-8. google scholar
- Aristoteles. Metafizik. Çeviren Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınlar, 1996. google scholar
- Aristoteles. Gökyüzü Üzerine. Çeviren Saffet Babür. Ankara: Dost Kitabevi, 1997. google scholar
- Aydın, F. Hint Dinlerine Giriş. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2021. google scholar
- Barnes, J. The Presocratic Philosophers. London: Routledge Publishing, 2013. google scholar
- Copleston, F. A History of Philosophy: Volume I Greece and Rome. London: Continuum Publishing, 1946. google scholar
- Diels, H. & Kranz, W. Die Fragmente der Vorsokratiker. Band 1 (10. Edition). Berlin: Weidmannsche Verlag, 1960. google scholar
- Geib, R. “Food and Eater in NatuaL PhiLosophy of EarLy India.” Journal of Oriental Institute 25 (1976): 223-235. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Düşünce Tarihi, Eskiçağ Felsefesi, Felsefe Tarihi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
18 Kasım 2024
Kabul Tarihi
12 Mart 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 62
APA
Yıldırım, M. (2025). Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması. Felsefe Arkivi, 62, 13-27. https://doi.org/10.26650/arcp.1587078
AMA
1.Yıldırım M. Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması. Felsefe Arkivi. 2025;(62):13-27. doi:10.26650/arcp.1587078
Chicago
Yıldırım, Mustafa. 2025. “Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması”. Felsefe Arkivi, sy 62: 13-27. https://doi.org/10.26650/arcp.1587078.
EndNote
Yıldırım M (01 Haziran 2025) Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması. Felsefe Arkivi 62 13–27.
IEEE
[1]M. Yıldırım, “Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması”, Felsefe Arkivi, sy 62, ss. 13–27, Haz. 2025, doi: 10.26650/arcp.1587078.
ISNAD
Yıldırım, Mustafa. “Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması”. Felsefe Arkivi. 62 (01 Haziran 2025): 13-27. https://doi.org/10.26650/arcp.1587078.
JAMA
1.Yıldırım M. Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması. Felsefe Arkivi. 2025;:13–27.
MLA
Yıldırım, Mustafa. “Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması”. Felsefe Arkivi, sy 62, Haziran 2025, ss. 13-27, doi:10.26650/arcp.1587078.
Vancouver
1.Mustafa Yıldırım. Rigveda Bağlamında Antik Yunan Felsefesi ve Kadim Hint Felsefesinin Karşılaştırılması. Felsefe Arkivi. 01 Haziran 2025;(62):13-27. doi:10.26650/arcp.1587078