Araştırma Makalesi

Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar

Sayı: 51 31 Aralık 2019
  • Halise Tarımcıoğlu *
PDF İndir
EN TR

Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar

Öz

Özdeşlik ilkesi klasik mantığın dayanmış olduğu aklın üç temel ilkesinden biridir. Aklın diğer iki temel ilkesi ise çelişmezlik ve üçüncü halin imkansızlığıdır. Söz konusu ilkeler yirminci yüzyılın başlarına kadar neredeyse sorgusuz bir şekilde kabul görmüş ve dolayısıyla bu ilkelere bağlı kalarak çalışan klasik mantık da hüküm sürmeye devam etmiştir. Ancak günümüzde, bilim alanındaki en ilginç tartışmalardan biri, klasik mantığın dayanmış olduğu bu temel ilkelerin zorunlu ve değişmez doğruluklar olarak görülüp görülmeyeceğidir. Bu tartışmayla birlikte yirminci yüzyılda aklın temel ilkelerini reddeden mantıklar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada klasik mantığın diğer iki ilkesinin de kendisinden türetildiği özdeşlik ilkesini reddeden veya sınırlandıran mantıkları -yansımalı olmayan mantıkları- inceleyeceğiz. Öncelikle yansımalı olmayan mantıkların kökenlerinden bahsedeceğiz. Ardından klasik mantığın özdeşlik ilkesinin hangi temel varsayımlara dayandığı ele alınacaktır. Son olarak yansımalı olmayan mantıkların hangi gerekçelerle özdeşlik ilkesini reddettiği veya sınırlandırdığı, başka bir deyişle, özdeşlik ilkesinin hangi varsayımlarından dolayı sorunlu görüldüğü ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arenhart, Jonas R. Becker. New logics for quantum non-individuals?.
  2. Arenhart, Jonas R. Becker. Newton da Costa On Non-Reflexive Logics and Identity, Brazil.
  3. Arenhart, Jonas R. Becker and Krause, Décio. Classical logic or non-reflexive logic? A case of semantic underdetermination, Publicado na Revista Portuguesa de Filosofia 68, 2012, ss.73-86.
  4. Beziau, Jean-Yves. What is the principle of identity?, Logica e Flosofia da Logica, 2004.
  5. Bueno, Otavio and da Costa, Newton C. A. Lodicas nao-reflexivas, 2009.
  6. Burgess, John P. Philosophical logic, Princeton University Press, 2009.
  7. da Costa, Newton C. A. and de Ronde, C. Non-Reflexive Logical Foundation for Quantum Mechanics, in Foundations of Physics, December 2014.
  8. da Costa, Newton C. A. and Krause, Décio. An Intensional Scrödinger Logic, Notre Dame Journal of Formal Logic Volume 38, Number 2, Spring 1997.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Halise Tarımcıoğlu * Bu kişi benim
0000-0002-7370-4303
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

27 Ekim 2019

Kabul Tarihi

25 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Tarımcıoğlu, H. (2019). Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar. Felsefe Arkivi, 51, 249-260. https://izlik.org/JA64DS37YG
AMA
1.Tarımcıoğlu H. Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar. Felsefe Arkivi. 2019;(51):249-260. https://izlik.org/JA64DS37YG
Chicago
Tarımcıoğlu, Halise. 2019. “Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar”. Felsefe Arkivi, sy 51: 249-60. https://izlik.org/JA64DS37YG.
EndNote
Tarımcıoğlu H (01 Aralık 2019) Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar. Felsefe Arkivi 51 249–260.
IEEE
[1]H. Tarımcıoğlu, “Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar”, Felsefe Arkivi, sy 51, ss. 249–260, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DS37YG
ISNAD
Tarımcıoğlu, Halise. “Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar”. Felsefe Arkivi. 51 (01 Aralık 2019): 249-260. https://izlik.org/JA64DS37YG.
JAMA
1.Tarımcıoğlu H. Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar. Felsefe Arkivi. 2019;:249–260.
MLA
Tarımcıoğlu, Halise. “Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar”. Felsefe Arkivi, sy 51, Aralık 2019, ss. 249-60, https://izlik.org/JA64DS37YG.
Vancouver
1.Halise Tarımcıoğlu. Özdeşlik İlkesi Sorunu ve Yansımalı Olmayan Mantıklar. Felsefe Arkivi [Internet]. 01 Aralık 2019;(51):249-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DS37YG