İklim Değişikliğinin Kamu Hizmeti, Sürdürülebilir Kalkınma ve Temel Haklara Etkilerinden Kesitler ve İklim Davaları

Öz

Küresel iklim değişikliği Sanayi Devriminden bu yana insanoğlunun doğa ve çevre üzerinde yarattığı etkilerin bir sonucu olarak günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Yangın, sel, biyoçeşitliliğin azalması, olağanüstü hava olayları, göçler gibi birçok küresel soruna neden olan iklim değişikliği ile mücadelede alınması gereken önlemler her alanda hızla gerçekleştirilmelidir. Hukuki açıdan da bu duruma kayıtsız kalınması mümkün değildir. Bu kapsamda pek çok hukuki kavramın tekrar düşünülmesi ve sorgulanması gerekmektedir. Özellikle devletin ve kamunun bu mücadelede öncü olması gerektiğinden, idare hukukuna ilişkin hususlarda bu konuya yönelik incelemeler önem kazanmaktadır. Kamu hizmeti, kolluk, temel haklar, idarenin sorumluluğu gibi kavramların iklim değişikliği çerçevesinde tekrar değerlendirilmesi kaçınılmazdır. Bu kapsamda bir değerlendirme gerçekleştirmek üzere kaleme alınan bu makalede, iklim değişikliğinin çeşitli hukuki yönleri ele alınmaktadır. Bu çalışma, iklim değişikliğinin kamu hizmetlerine, sürdürülebilir kalkınmaya ve temel haklara olan etkilerini incelemekte ve önemli bulgulara ışık tutmaktadır. İklim değişikliği, kamu hizmetlerini ciddi şekilde etkileyebilir, su kaynaklarının azalmasına, enerji temininde sorunlara ve altyapı zararlarına yol açabilir. Sürdürülebilir kalkınma açısından, iklim değişikliği ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutlarda önemli bir tehdit oluşturur. Temel haklar da bu süreçten önemli şekilde etkilenmektedir ve özellikle iklim değişikliğinin yaşam hakkı, sağlık hakkı ve barınma hakkı üzerindeki etkileri önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu bağlamda, iklim davaları giderek artan bir öneme sahiptir ve adalet arayışında önemli bir rol oynar. Bu çalışmanın, iklim değişikliği ile ilgili kritik konuları anlamamıza yardımcı olması, gelecekteki politika ve hukuki çerçeveleri şekillendirmeye katkıda bulunması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İklim değişikliği
• Kamu hizmetleri
• Sürdürülebilir kalkınma
• Temel haklar
• İklim davaları

The Impacts of Climate Change on Public Service, Sustainable Development and Fundamental Rights and Climate Litigation

Öz

Global climate change has become one of the most important problems of our time as a result of the impacts of human beings on nature and the environment since the Industrial Revolution. The measures to be taken to combat climate change, which causes many global problems such as fires, floods, reduction of biodiversity, extraordinary weather events and migrations, must be realized rapidly in every field. It is not possible to remain indifferent to this situation from a legal perspective. In this context, many legal concepts need to be rethought and questioned. Especially considering the need for the state and the public to take the lead in this struggle, it is important to focus on the issues related to administrative law in this regard. It is inevitable to re-evaluate concepts such as public service, administrative police, fundamental rights and administrative responsibility within the framework of climate change. This article addresses various legal aspects of climate change in order to conduct an assessment within this scope. This research examines the effects of climate change on public services, sustainable development, and fundamental rights, shedding light on significant findings. Public services are severely affected by climate change, with diminishing water supplies, energy problems and infrastructure damage. Sustainable development is also at risk, with threats to economic, environmental, and social dimensions. Fundamental rights, including the right to life, health, and housing are significantly impacted by climate change. Climate litigation has gained importance in pursuing justice in this context. This study aims to help us understand critical issues related to climate change and contribute to shaping future policies and legal frameworks.

Anahtar Kelimeler

• Climate change
• Public services
• Sustainable development
• Fundamental rights
• Climate litigation

Kaynakça

1. Açımuz B, ‘Devletin Yükümlülüklerine, Sorumluluğuna Ve Yargıcın Yetkilerine Yaklaşımda Dönüştürücü Etkileri Bakımından Sistemik İklim Davaları’ (2022) 19 Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2. google scholar
2. Apaydın B, ‘Türk İmar Hukukuna İklim Değişikliği Açısından Bakmak’ (2022) İdare Hukuku ve İdari Yargılama Hukuku (Isalaj) Uluslararası Sempozyumu. google scholar
3. Baş E ve Nur Sinem P, ‘İklim Değişikliğine Uyum Sürecinde Kent Planlamanın Rolü’ (2022) 6 Dirençlilik Dergisi 1. google scholar
4. Batan M ve Zeynel Fuat T, ‘Küresel İklim Değişikliğinin Olumlu Etkileri ve Bu Etkilerin İklim Değişikliğine Uyum Kapsamında Değerlendirilmesi’ (2005) 6 Mühendislik Dergisi 2. google scholar
5. Ekşi N, ‘İklim Mültecileri’ (Temmuz-Aralık 2016) 2 Göç Araştırmaları Dergisi 2. google scholar
6. Fırat E, ‘Rights-Based Litigation In Tackling Climate Change: Can The Ecthr Be Effective In Protecting Human Rights In The Context Of Climate Change?’ (Temmuz 2023) 14 Law and Justice Review 26. google scholar
7. Gözüm İG ve Zengin Çelik H, ‘Kentleşme ve İklim Değişikliği İlişkisinde Sel ve Su Baskınlarının Türkiye ve Güney Kore Bağlamında İncelenmesi’ Faruk Alaeddinoğlu, Pınar Bostan, Onur Şatır, Serkan Kemeç, Şevket Alp, Atilla Durmuş, Hilal Çekil Kazıcı, Ayşegül Feray Meydan, Songül Özer (eds.) Bildiri Özet Kitabı (2022). google scholar
8. Karacan G ve Duygu G, ‘Kentsel Planlamada İklim Direnci Teması; Ankara Örneği’ (2020) 4 Dirençlilik Dergisi 2. google scholar

9. Kınam B, ‘Şimdi ve Gelecek için Farkındalık Yaratıcı Çevreci Belgesel Filmler’ (2022) 8 Medeniyet Sanat Dergisi 2. google scholar
10. Önüt LB, İdari Yargılama Hukukunda Adil Yargılanma İlkesi Çerçevesinde Grup Dava Uygulaması (Seçkin Yayıncılık 2018). google scholar
11. Öztürk M ve Öztürk A, ‘BMİDÇS’den Paris Anlaşması’na: Birleşmiş Milletler’in İklim Değişikliğiyle Mücadele Çabaları’ (2019) 12 Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4. google scholar
12. Peker, E ve Ezgi O, ‘Mekânsal Planlamada Deprem Riski ve İklim Krizini Birlikte Ele Almak’ (2021) 31 Planlama Dergisi 2. google scholar
13. Sancakdar O, Afet Mevzuatı, Başlıca Uluslararası/Ulusal Mevzuat ve Yargı Kararları 2018 google scholar
14. Sancakdar O, ‘Afet Mevzuatı ve Afet Hukukuna Giriş’ Özlem Çakır, Oğuz Sancakdar, Mehmet Doğan, Zerrin Toprak Karaman, Meriç Aziz Berge, Emin Koç ve Gözde Emekli (eds.) Bütünleşik Afet Yönetimi, (2. Bası, Siyasal Kitabevi 2017). google scholar
15. Sancakdar O, ‘Yargı Kararları Işığında Afetlerin Başlıca Hukuki ve Mâli Sonuçları’ Zerrin Arıkan ve Hakan Bay (eds) Afetlerde Mali Yapı (Gazi Kitabevi 2021). google scholar
16. Sancakdar O, Başar C ve Yağcı P, ‘Kültürel Mirasın Afetlerde Korunmasının Hukuki ve Güvenlik Boyutu’, Zerrin Toprak Karaman ve Oğuz Sancakdar (eds.) Afetler ve Güvenlik Yönetimi (Palme Yayınevi 2019). google scholar
17. Erdoğan S, ‘İklim Değişikliğine Karşı Verilen Küresel Mücadele ve Avrupa Birliği’ (2018) 7 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 4. google scholar
18. Sezgin İ, İklim Değişikliği, Yerinden Edilme ve İnsan Hakları https://altiparmakhukuk.org/blog/ ceviri-iklim-degisikligi-yerinden-edilme-ve-insan-haklari-57 google scholar
19. Türkoğlu Üstün K, ‘Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı Ve Türk Çevre Hukuku Ve Politikalarına Etkileri’ (Aralık 2021) 16 Memleket Siyaset Yönetim (MSY) 36. google scholar
20. Uysal Y, ‘İklim Değişikliği ve Küresel Isınma ile Mücadelede Yerel Yönetimlerin Rolü: Tespitler ve Öneriler’ (2022) 8 Kesit Akademi Dergisi 30. google scholar