Araştırma Makalesi

Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi

Cilt: 11 Sayı: 2 13 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi

Öz

Dış yardımların yoksul ülkelerde kalkınma ve ekonomik büyümeye etkisi, akademik çevrelerde uzun yıllardır süregelen bir tartışma konusudur. İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin ilk yıllarından günümüze kadar, dış yardımların kalkınma ve ekonomik büyümeye etkisini değerlendiren birçok araştırma gerçekleştirilmiştir. Kalkınma iktisadı, uluslararası ilişkiler ve sosyoloji gibi pek çok farklı disiplinden gelen akademisyenlerin yürüttüğü bu araştırmaların sonuçları üzerinden yürüyen dış yardımın etkinliği tartışmalarında hala bir uzlaşı sağlanamamış; dış yardımların etkinliği konusunda bir fikir birliği oluşmamıştır. Dış yardıma yönelik eleştiriler, Bağımlılık Teorisi başta olmak üzere genellikle Marksist/eleştirel yaklaşımlar ile ilişkilendiriliyor olmasına rağmen, neoliberal düşünce de dış yardımlara sert eleştiriler yöneltmiştir. Ancak, dış yardımların fayda ve önemini sorgulayan neoliberal eleştirilere rağmen, yoksul ülkelere sağlanan dış yardımların miktarı ve kapsamı Batılı donör ülkelerde 1980’li yıllardan itibaren neoliberalizmin yükselişinden sonra da artarak devam etmiştir. Neoliberal kalkınma yaklaşımlarının, serbest piyasa mekanizmalarının yoksulluğun tek ve en verimli çözümü olduğuna dair sorgusuz inançlarına dayanan dış yardım karşıtı görüşlerine rağmen, geçtiğimiz 50 yıl boyunca resmi kalkınma yardımlarının sürekli artması ve rekorlar kırması şaşırtıcıdır. Eğer dış yardım serbest piyasaya bir müdahale ise, miktarı ve kapsamı giderek artan dış yardımlar neoliberal kalkınma anlayışının temel ilkelerinden bir uzaklaşma anlamına mı gelmektedir? Yoksa neoliberal kalkınma yaklaşımlarının dış yardımlara bakışında küresel ekonominin değişen şartları altında bir değişim mi söz konudur? Bu çalışmanın amacı neoliberal kalkınma literatürünün dış yardıma ilişkin söylemlerini ve neoliberal kalkınma reçetelerini benimseyen donörlerin dış yardım uygulamalarını analiz ederek, neoliberal kalkınma yaklaşımlarının dış yardıma bakış açısındaki değişim ve sürekliliği incelemektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altenburg, T. (2007). Donor approaches to supporting pro-poor value chains. Report prepared for the donor committee for enterprise development. http://www.fao-ilo.org/fileadmin/user_upload/fao_ilo/pdf/DonorApproachestoPro-PoorValueChains.pdf. google scholar
  2. Barrientos, S., Gereffi, G., & Rossi, A. (2011). Economic and social upgrading in global production networks: A new paradigm for a changing world. International Labour Review, 150(3-4), 319-340. doi: 10.1111/j.1564-913X.2011.00119.x. google scholar
  3. Bauer, P. T. (1972). Dissent on development: Studies and debates in Development Economics. Cambridge, Mass: Harvard Univ. Press. google scholar
  4. Bernhardt, T. (2014). North-South imbalances in the international trade regime: Why the WTO does not benefit developing countries as much as it could. Consilience, 12, 123-141. http://www.jstor.org/stable/26476156. google scholar
  5. Brown, S. (2021). The impact of COVID-19 on development assistance. International Journal, 76(1), 42-54. doi: 10.1177/0020702020986888. google scholar
  6. Burnside, C., & Dollar, D. (2000). Aid, policies, and growth. American Economic Review, 90(4), 847-868. doi:10.1257/aer.90.4.847. google scholar
  7. Dalgaard, C., Hansen, H., & Tarp, F. (2004). On the empirics of foreign aid and growth. The Economic Journal, 114(496), 191-216. doi:10.1111/j.1468-0297.2004.00219.x. google scholar
  8. Deaton, A. (2013). The great escape: Health, wealth, and the origins of inequality. Princeton, NJ: Princeton University Press. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gülseven, Y. (2024). Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 11(2), 278-298. https://doi.org/10.26650/JEPR1493680
AMA
1.Gülseven Y. Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi. JEPR. 2024;11(2):278-298. doi:10.26650/JEPR1493680
Chicago
Gülseven, Yahya. 2024. “Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11 (2): 278-98. https://doi.org/10.26650/JEPR1493680.
EndNote
Gülseven Y (01 Ağustos 2024) Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11 2 278–298.
IEEE
[1]Y. Gülseven, “Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi”, JEPR, c. 11, sy 2, ss. 278–298, Ağu. 2024, doi: 10.26650/JEPR1493680.
ISNAD
Gülseven, Yahya. “Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11/2 (01 Ağustos 2024): 278-298. https://doi.org/10.26650/JEPR1493680.
JAMA
1.Gülseven Y. Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi. JEPR. 2024;11:278–298.
MLA
Gülseven, Yahya. “Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 2, Ağustos 2024, ss. 278-9, doi:10.26650/JEPR1493680.
Vancouver
1.Yahya Gülseven. Neoliberal Kalkınma Yaklaşımlarında Dış Yardımın Rolü ve Etkisi. JEPR. 01 Ağustos 2024;11(2):278-9. doi:10.26650/JEPR1493680