İşgücü Verimliliği, İhracat ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar İlişkisi: Geçiş Ekonomileri Örneği

Öz

Günümüzde kaynakların kıt olması ve teknolojik gelişmelerin her ülkede gerçekleşmemesi nedeniyle verimlilik ülkeler için ekonomik gelişmeyi sağlayan önemli bir enstrüman olmuştur. Genel olarak işgücü verimliliğindeki artışın ülkeler için ihracat, doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme gibi makro ekonomik enstrümanları harekete geçirdiği kabul edilmektedir. Bu çalışmada iş gücü verimliliği ile ihracat ve doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişki geçiş ekonomileri ülkeleri için 2005-2019 döneminde incelenmiştir. Dumitrescu ve Hurlin panel nedensellik analizinin kullanıldığı çalışmada, işgücü verimliliği ile ihracat arasında bir nedensellik ilişkisi tespit edilemezken, işgücü verimliliğinden doğrudan yabancı yatırımlara doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Analiz sonuçları söz konusu ülkelerde işgücü verimliliğinin doğrudan yabancı yatırımların nedeni olduğunu ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İşgücü verimliliği
• Doğrudan yabancı yatırımlar
• İhracat
• Ekonomik büyüme
• Panel nedensellik analizi

The Relationship Between Labor Productivity, Exports, and Foreign Direct Investment for Transition Economies

Öz

Due to the scarcity of global resources and the fact that technological developments do not occur in every country, productivity has become an important instrument of economic development for many countries. It is generally accepted that an increase in labor productivity stimulates a country’s macroeconomic performance in terms of its exports, foreign direct investment (FDI), and economic growth. In this study, we examine the relationship between labor productivity, exports, and FDI for transition economies over the period from 2005 to 2019, using a Dumitrescu–Hurlin panel causality analysis. The study’s findings indicate that while a causal relationship between labor productivity and exports cannot be determined, there is one-way causality from labor productivity to FDI. The results of the analysis suggest that labor productivity is the cause of increased FDI in these countries.

Anahtar Kelimeler

• Labor productivity
• Foreign direct investments
• Export
• Economic growth
• Panel causality analysis

Kaynakça

1. Abdullah M. & Chowdhury, M. (2020). Foreign direct investment and total factor productivity: Any nexus? The Journal of AppliedEconomic Research, 14(2), 164 - 190. google scholar
2. Alam, A., Arshad, M.U. & Rajput, W.U. (2013). Relationship of labor productivity, foreign direct investment and economic growth: Evidence from OECD countries. Journal ofBusiness and Management Sciences, 1(6), 133138. google scholar
3. Ando, T., & Bai, J. (2015). A simple new test for slope homogeneity in panel data models with interactive effects. Economics Letters, Elsevier, 136(C), 112-117. google scholar
4. Balkan, D., & Suiçmez, H. (2017). Türkiye ve Dünyada iş gücü verimliliğinin karşılaştırmalı analizi, Verimlilik Dergisi, 1, 7-27. google scholar
5. Baltagi, B. H., Feng, Q., & Kao, C. (2012). A Lagrange multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal ofEconometrics, 170(1), 164-177. google scholar
6. Bernard, A., & Jensen, J.B. (1999). Exporting and productivity. National Bureau of Economic Research, Working Paper w7135. google scholar
7. Bozoklu, Ş., & Yılancı, V. (2013). Finansal gelişme ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: Gelişmekte olan ekonomiler için analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 161187. google scholar
8. Breusch, T., & Pagan, A. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. google scholar

9. Brooks, C. (2014). Introductory econometrics for finance, 3rd edition, Cambridge University Press, United Kingdom. google scholar
10. Çeştepe, H., Arslan E., & Yazıcı, M. (2020). Toplam faktör verimliliği, ekonomik büyüme ve ihracat ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler örneği. Yönetim ve Ekonomi, 27(3), 495-510. google scholar
11. Delgado, M.A., Farinas, J.C., & Ruano, S. (2002). Firm productivity and export markets: a non-parametric approach. Journal ofInternational Economics, 57, 397-422. google scholar
12. Demirhan, A. (2019). Verimlilik ve dış ticaret hadleri: OECD ülkeleri için nedensellik analizi. (Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak. google scholar
13. Dumitrescu, E. I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger noncausality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450-1460. google scholar
14. Fu, X. (2005). Exports, technical progress and productivity growth in a transition economy. Applied Economics, 37, 725-739. google scholar
15. Güriş, B. (2018). Panel vektör otoregresif modeller ve panel nedensellik, Selahattin Güriş (Ed), Uygulamalı Panel Veri Ekonometrisi içinde (397-412), İstanbul, Der Yayınları. google scholar
16. Granger, C. (1969). Investigating causal relation by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37, 424-438. google scholar
17. Kargın Akkoç G., Akkoç U., & Fikirli Yücel, Ö. (2018). BRICS-T ülkelerinde toplam faktör verimliliği ve teknoloji transferi. International Journal of Economic andAdministrative Studies, 21, 101-118. google scholar
18. Kim, S., Lim, H., & Park, D. (2009). Imports, exports and total factor productivity in Korea. Applied Economics, 41, 1819-1834. google scholar
19. Le, N. H., Duy, L. V., & Ngoc, B. H. (2019). Effects of foreign direct ınvestment and human capital on labour productivity: Evidence from Vietnam. Journal ofAsian Finance, Economics and Business, 6(3), 123-130. google scholar
20. Liu, X., Parker, D., Vaidya, K., & Wei, Y. (2001). The impact of foreign direct investment on labour productivity in the Chinese electronics industry. International Business Review, 10(4), 421-439. google scholar
21. Mahadevan, R. (2007). New evidence on the export-led growth nexus: A case study of Malaysia. The World Economy, 30(7), 1069-1083. google scholar
22. OECD (1996). Benchmark definition of foreign direct investment, Third Edition, Paris. Erişim adresi https://read. oecd-ilibrary.org/finance-and-investment/oecd-benchmark-definition-of-foreign-direct-investment_9789264064805-en#page5 google scholar
23. OECD (2001). Measuring productivity OECD manual measurement of aggregate and industry-Level productivity growth. Erişim adresi http://www.oecd.org/sdd/productivity-stats/2352458.pdf google scholar
24. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels, CWPE, 0435. google scholar
25. Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted LM test of error cross- section independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105-127. google scholar
26. Ramirez, M. D. (2006). Does foreign direct investment enhance labor productivity growth in Chile? A cointegration analysis. Eastern Economic Journal, 32(2), 205-220. google scholar
27. Sari, R. L., Hasyim, S., Afifudin, S., & Ruslan, D. (2020). Analysing the structural relationship between labor productivity and investments in Indonesia: An application of two-stage least square. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 12(9), 646-662. google scholar
28. Sofuoğlu E., & Kızılkaya, O. (2018). İşgücü verimliliği ve doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisi için ampirik bir analiz. Turkish Studies- Economics, Finance and Politics, 13(22), 505-518. google scholar
29. Swamy, P. (1970). Efficient inference in a random coefficient regression model. Econometrica, 38(2), 311-322. google scholar
30. Tatoğlu, F.Y. (2018). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı, Beta, İstanbul. google scholar
31. Taylor, M., & Sarno, L. (1998). The behaviour of real exchange rates during the post-Bretton woods period. Journal of International Economics, 46, 281-312. google scholar
32. Topal, M.H. (2017). Vergi yapısının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: OECD ülkelerinden ampirik bir kanıt. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 183-206. google scholar
33. Uçak H., & Arısoy İ. (2011). Türkiye ekonomisinde verimlilik, ihracat ve ithalat arasındaki nedensellik ilişkisinin analizi. Ege Akademik Bakış, 11(4), 639-651. google scholar
34. UNCTAD. (1998). World investment Report 1998 trends and determinants. New York and Cenova: United Nations. Erişim adresi https://unctad.org/system/files/official-document/wir1998_en.pdf google scholar