Is Theism Really Coherent? Theism as a Cumulative Hypothesis and the Evaluation of the Probabilistic Arguments for the Existence of God

Öz

Anahtar Kelimeler

• Philosohy of Religion
• Philosophical Theism
• Teleological Argument
• Evidentialism
• Swinburne

Teizm Gerçekten Tutarlı mı? Kümülatif Bir Hipotez Olarak Teizm ve Tanrı’nın Varlığı Lehine Olasılıksal Argümanların Değerlendirilmesi

Öz

William L. Craig ve J. P. Moreland, ortaklaşa editörlüğünü yaptıkları The Blackwell Companion to Natural Theology (2009) isimli derlemeye yazdıkları giriş yazısında, 20. yüzyılın belki de en önemli felsefi ekolü olarak görülebilecek pozitivizmin ve bu ekol çerçevesinde geliştirilen katı doğrulama kriterinin çöküşüyle birlikte, metafiziğin yeni bir soluk kazandığını, felsefi teolojinin veya felsefi teizmin, Hıristiyan dünyada adeta bir Rönesans dönemine girdiğini belirtirler. Bu iddianın arkasında yatan pek çok gerekçe olsa da bunlardan en önemlisi fizik, kimya, biyoloji gibi katı doğa bilimlerinde, olgusal durumlar (matters of facts) ve bunlar hakkındaki teoriler noktasında farklı açıklama modellerinin de mümkün olduğunun görülmesidir. Ayrıca, evrenin sadece katı maddeye (raw materials) indirgenerek açıklanmasının ne nihai (ultimate) ne de tam bir açıklama (complete explanation) sunabilmesi, bilim felsefesinde yeni açıklama modellerinin geliştirilmesini zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Din Felsefesi
• Felsefi Teizm
• Tanrı
• Teleolojik Argüman
• Delilcilik
• Swinburne

Kaynakça

1. Alpyağıl, Recep (ed.). Gelen-eksel ve Çağdaş Metinlerle Din Felsefesine Dair Okumalar I. İstanbul: İz Yayıncılık, 2011. google scholar
2. Alpyağıl, Recep (ed.). Gelen-eksel ve Çağdaş Metinlerle Din Felsefesine Dair Okumalar II. İstanbul: İz Yayıncılık, 2012. google scholar
3. Craig, William Lane - J. P. Moreland (ed.). The Blackwell Companion to Natural Theology. UK: WileyBlackwell, 2009. google scholar
4. İrmak, Adem. Tanrı Var: Felsefi Teizm ve Teleolojik Delil Bağlamında Bir Çözümleme. ed. Osman Sacid Arı. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2022. google scholar
5. Pruss, Alexander. “On Two Problems of Divine Simplicity”. Oxford Studies in Philosophy of Religion 1 (2008), 150-167. google scholar
6. Swinburne, Richard. “The Limits of Explanation”. Explanation and Its Limits. ed. Dudley Knowles. 177-194. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. google scholar
7. Topaloğlu, Aydın. Teizm & Ateizm: Tanrıtanımazlığın Felsefi Boyutları. İstanbul: İz Yayıncılık, 2020. google scholar
8. Yaran, C. Sadık. Tanrı İnancının Akliliği. Samsun: Etüt Yayınları, 1999. google scholar