İNMELİ HASTALARDA OTONOMİK FONKSİYONLAR: VASKÜLER TUTULUMUN YERİ İLE KARŞILAŞTIRMA

Öz

Amaç: Çalışmamızın amacı; inmeli hastaların sempatik ve parasempatik sistem fonksiyonlarını araştırmak ve vasküler tutulumun yeri ile ilişkisini incelemekti. Gereç ve yöntem: Her iki üst ekstremitenin sempatik deri yanıtı (SSR) ve RR interval varyasyonları (RRIV) inmeli 56 hasta ve 42 sağlıklı gönüllüde istirahat ve derin nefes sırasında kayıt edildi. Bulgular: İnmeli hastaların her iki (etkilenen ve etkilenmeyen) tarafının ortalama SSR latansları kontrollerinki ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak uzamıştı (p < 0,05). İnmeli hastaların her iki ekstremitesinden elde edilen ortalama amplitüdler (0,8±0,6 mV etkilenen, 0,9±0,8 mV etkilenmeyen) kontrollerden anlamlı olarak daha küçüktü (1,4 ±0,9 mV) (p < 0,001, p < 0,01). Hastalarda istirahatte RRIV’ler kontrollerle karşılaştırıldığında 30,97± 27,99 karşı 16,5±5,1 ve derin nefes alma ile 34,2±25,2 karşı 19,9±8,6 idi (p < 0,05). İnfarkt lokalizasyonuna göre lezyonlar hemisferik (n=46) ve beyin sapı olarak sınıflandı (n=10). Hemisferik lezyonlu hastaların kontroller ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak artmış latansları vardı (p < 0,05) ve amplitüdleri düşüktü (p < 0,001), istirahat (p < 0,001) ve hiperventilasyon sırasında (p < 0,001) RRIV artmıştı. İstirahat ve derin nefes ile RRIV’nin her ikisi sağ taraf kortikal lezyonlarında sol taraf kortikal lezyonlarından daha yüksekti (p < 0,05, p < 0,01). Beyin sapı lezyonlarının etkilenen ellerinden artmış SSR latansları ve etkilenmeyen ellerinden azalmış amplitüdleri kontrollere göre kayıt edilmiştir (p < 0,05). Sonuç: Sonuç olarak beyin damar tutulumlarında esas olarak sağ taraf kortikal lezyonları sempatik ve parasempatik fonksiyonları etkilendi. Beyin sapı vasküler lezyonları sadece sempatik refleks aktivitenin tutulumu ile karakterize idi.

Anahtar Kelimeler

• İnme, sempatik deri yanıtları, otonom sistem

Kaynakça

1. Korpelainen JT, Sotaniemi KA, Huikuri HV, Myllyla VV: Circadian rhythm of heart rate variability is reversibly abolished in ischemic stroke. Stroke 28:2150-2154,1997. Korpelainen JT, Sotaniemi KA, Myllalä V.V. Ipsilateral hypohidrosis in brain stem infarction. Stroke 24: 100-104, 1993.
2. Korpelainen JT, Sotaniemi KA, Supminen K, Tolonen U, Myllyla VV. Cardiovascular anatomic reflexes in brain infarction. Stroke 25:787-792, 1994.
3. Korpelainen JT, Tolonen U, Sotaniemi KA, Myllyla VV: Suppressed sympathetic skin response in brain infarction. Stroke 24: 1389-1392, 1993.
4. Laowattana S, Zeger SL. Lima JAC, Goodman SN, Wittstein LS, Oppenheimer SM. Left insular stroke is associated with adverse cardiac outcome. Neurology 66:477-483, 2006.
5. Linden D, Berlit P. Sympathetic skin responses (SSRs) in monofocal brain lesions: topographical aspects of central sympathetic pathways. Acta Neurol Scand 91: 372-376, 1995.
6. Mc Leod JG: Evaluation of the autonomic nervous system. In: Aminoff MJ (ed.) Electrodiagnosis in Clinical Neurology. New York, Churchill Livingstone. 421-432, 1992.
7. Meyer S, Strittmatter M, Fischer C, Georg T, Schmitz B. Lateralization in autonomic in ischemic stroke involving the insular cortex. Neuroreport 15:357-361, 2004.
8. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi Cilt / Volume: 73 • Sayı / Number: 3 • Yıl/Year: 2010

9. Muslumanoglu L, Akyuz G, Aki S, Karsıdag S, Us O. Evaluation of autonomic nervous system functions in post-stroke patients. Am J Phys Med Rehabil 81:721-725, 2002.
10. Oppenheimer SM, Cechetto DF, Hachinski VC. Cerebrogenic cardiac arrhythmias. Arch Neurol 47: 513- 519, 1990.
11. Perez-Trepichio AD,Williams JL, Block CH, Jones SC. Cardiovascular changes during focal cerebral ischemia in rats . Stroke 24: 691-696, 1993.
12. Pitts R, Larrabee MG, Bronk DW. An analysis of hypothalamic cardiovascular control. Am J Physiol 134:359-383, 1941.
13. Rossini PM, Opsomer RJ, Boccasena P. Sudomotor skin responses following nerve and brain stimulation. Electroenceph Clin Neurophysiol 89: 442-446, 1993.
14. Roth EJ, Harvey RL: Rehabilitation of stroke syndromes. In: Rehabilitation. Philadelphia, W.B. Saunders Company 1117-1163, 2000. Physical Medicine &
15. Shahani BT, Day TJ, Cros D, Kahlil N, Kneebone CS. Interval variation and the sympathetic skin response in the assessment neuropathy. Arch Neurol 47:659-664, 1990. function in peripheral
16. Uncini A, Muzio AD, Lugaresi A, Gambi D. Sympathetic skin response in hemispheric lesions. Neurophysiol Clin 22:475-481, 1992.
17. Zimmermann KP, Monga TN, Darouiche RO, Lawrence SA. Post-stroke autonomic nervous system function: Palmar sympathetic skin responses thirty or more days after cerebrovascular accident. Arch Phys Med Rehabil 76: 250-256, 1995. 73