OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF

Cilt: 76 Sayı: 4 21 Mayıs 2014
  • Elif Yosunkaya
PDF İndir
EN TR

OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF

Öz

Otizm yaklaşık yüz kişiden birini etkilemektedir. Oluşum nedenleri arasında genetik etmenlerin önemli rol oynadığı bu hastalıktaki temel problemler, sosyal ilişkiler, dil gelişimi ve iletişim becerilerinde kendini göstermektedir. Hastaların büyük kısmında tekrarlayıcı hareketler ve ilgi alanlarında ciddi kısıtlılık söz konusudur. Otizmli hastaların %75’inde gözlenen entellektüel yetersizlik, yaşam boyu önemli düzeyde sosyal ve eğitsel desteğe gereksinim yarattığından ciddi bir toplumsal sağlık problemi oluşturmaktadır. Otizm etyolojisinin aydınlatılmasına yönelik çalışmalardan elde edilen verilerde, hemen hemen tüm kromozomlarda gözlenen bazı sitogenetik düzensizlikler ile otizm arasında anlamlı bağlantılar bulunduğu gösterilmiştir. Son yıllarda moleküler genetikte yaşanan teknolojik ilerlemeler daha ince düzeyde değerlendirmeler yapılmasına olanak sağlamış ve bununla birlikte genomdaki çeşitli kopya sayısı değişikliklerinin otizmle önemli ilişkisi bulunduğu belirlenmiştir. Konvansiyonel sitogenetik analizlerle belirlenebilen bazı kromozom anomalileri, moleküler yöntemlerle gözlenebilen çeşitli kopya sayısı değişikliklerinin otizmle ilişkilendirilmesinin yanısıra tek gen mutasyonlarının neden olduğu genetik sendromların çoğunda da otizm belirtileri bulunmaktadır. Etyopatogenezin aydınlatılması uygun tedavinin planlanması, hastalığın seyri ve tekrarlama riskiyle ilişkili genetik danışma verilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Otizm tanısında kullanılacak sitogenetik ve moleküler testler genetik ayrıntılardan oluşturulmuş belli algoritmaların sonucuna göre uygulanmalı, ayırıcı tanıda genetik düzensizlikler ve otizmle ilişkili sendromlar belirlenmelidir. Böylece hem potansiyel komplikasyonların önüne geçmek, hem de uygun tedavinin başlatılması mümkün olabilir. Sonuç olarak, otizm hastalarına tıbbi yaklaşım bir ekip tarafından yapılmalı ve bu ekibin içinde hasta yaş gurubuna uygun klinisyen, psikolog/pedagog, fizyoterapist, konuşma terapistinin yanısıra tıbbi genetik uzmanları bulunmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akçakın M. [Development defining in autism spectrum disorders]. Turkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2007;3(3):14-24.
  2. American Psychiatric Association. 1994. Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 4th edition. Washington, DC: American Psychiatric Association.
  3. Atladottir HO, Parner ET, Schendel D, Dalsgaard S, Thomsen PH, Thorsen P. Time trends in reported diagnoses of childhood neuropsychiatric disorders. Arch Pediatr Adolesc Med 2007;161:193-8.
  4. Bhandari A, Sandlow JI, Brannigan RE. Androlog summary: Risks to offspring associated with advanced paternal age. J Androl 2011;32(2):121-2.
  5. Carter AS, Black DO, Tewani S, Connoly CE, Kadlec MB, Tager-Flusberh H. Sex differences in toddlers with autism spectrum disorders. J Autism Dev Disord 2007;37:86-97.
  6. Chakrabarti S, Fombonne E. Pervasive developmental disorders in preschool children. JAMA 2001;285:3093-9.
  7. DiCicco-Bloom E, Lord C, Zwaigenbaum L, Courchesne E, Dager SR, Schmitz C, et al. The developmental neurobiology of autism spectrum disorder. J Neurosci 2006;26(26):6897-906.
  8. Erden G, Akçakın M, Gümüş Doğan D, Öztürk Erdem İ. [Pediatricians and autism: Difficulties in Diagnosis]. Turkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2010;19(1):9-15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Elif Yosunkaya Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

21 Mayıs 2014

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2012

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 76 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yosunkaya, E. (2014). OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 76(4), 84-88. https://izlik.org/JA58WJ82UE
AMA
1.Yosunkaya E. OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF. İst Tıp Fak Derg. 2014;76(4):84-88. https://izlik.org/JA58WJ82UE
Chicago
Yosunkaya, Elif. 2014. “OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 76 (4): 84-88. https://izlik.org/JA58WJ82UE.
EndNote
Yosunkaya E (01 Mayıs 2014) OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 76 4 84–88.
IEEE
[1]E. Yosunkaya, “OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF”, İst Tıp Fak Derg, c. 76, sy 4, ss. 84–88, May. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58WJ82UE
ISNAD
Yosunkaya, Elif. “OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 76/4 (01 Mayıs 2014): 84-88. https://izlik.org/JA58WJ82UE.
JAMA
1.Yosunkaya E. OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF. İst Tıp Fak Derg. 2014;76:84–88.
MLA
Yosunkaya, Elif. “OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, c. 76, sy 4, Mayıs 2014, ss. 84-88, https://izlik.org/JA58WJ82UE.
Vancouver
1.Elif Yosunkaya. OTİZM ETYOLOJİSİNDE GENETİK VE GÜNCEL PERSPEKTİF. İst Tıp Fak Derg [Internet]. 01 Mayıs 2014;76(4):84-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58WJ82UE

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61